Հարավային Կովկասի տարածաշրջանում Ռուսաստանի ներկայության կրճատման սպասումները կարող են չարդարանալ. Անդրեյ Արեշև

Արմինֆո. Հայաստանի միաժամանակյա անդամակցությունը Եվրոպական Միությանը և Եվրասիական տնտեսական միությանը գրեթե անհնար է։ Այդ մասին  հայտարարել է Գորչակովի հիմնադրամի փորձագետ Անդրեյ Արեշևը՝ "ԵԱՏՄ թե ԵՄ. Հայաստանի ընտրությունը նոր աշխարհակարգի ձևավորման պայմաններում" քննարկման ընթացքում։

Նրա ասելով՝ Երեւանում կա լուրջ ըմբռնում ինչպես այս հանգամանքի, այնպես էլ Բրյուսելի ' այս կամ այն ծրագրերի շրջանակներից դուրս եվրաինտեգրման ինչ-որ գործընթաց սկսելու ցանկության բացակայության մասին: "Այդ մասին, ըստ էության,  խոսում են նաև եվրոպացի պաշտոնյաները, որոնք պնդում են, որ ԵՄ-ին Հայաստանի անդամակցության հարցը միության օրակարգում չէ։ Իմ խորին համոզմամբ ՝ այս հարցը զուտ ներքաղաքական բնույթ է կրում", - ասել է փորձագետը, նշելով ՀՀ վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանի վերջերս արած հայտարարությունը՝ ԵՄ պարենի այլընտրանքային մատակարարումների հնարավորության մասին։

"Այս հայտարարությունը շատ հարցեր է առաջացնում, հատկապես՝ հաշվի առնելով հանրապետություն ռուսական ագրոարդյունաբերական համալիրի արտադրանքի մատակարարումների մեծ ծավալները։ Նման պնդումները մակերեսային բնույթ են կրում և բավականաչափ մշակված չեն՝ հայ - ռուսական հարաբերություններ բերելով որոշակի անհամաձայնություն, հատկապես,  ԵԱՏՄ-ում Երևանի մնայուն լինելու եւ ինչպես այդ կառույցի հետ, այնպես էլ Հայաստանի և Ռուսաստանի Դաշնության միջև հարաբերությունների դրական դինամիկայի մասին հաճախ հնչող հայտարարությունների ֆոնին", - ընդգծել է Արեշևը։

Նա նշել է, որ Հարավային Կովկասի տարածաշրջանում Ռուսաստանի տնտեսական և քաղաքական ներկայության կրճատման սպասումներն այն խորքային փոփոխությունների առումով, որոնք այսօր նկատվում են, կարող են չարդարանալ: Տվյալ դեպքում, Արեշեւի ասելով, խոսքը ռուս-ամերիկյան բարձր քաղաքական մակարդակի խորհրդատվությունների մասին է։ Տեղի ունեցող իրադարձությունների ֆոնին Հայաստանի համար շատ կարևոր է չձեռնարկել որևէ չմտածված քայլ, որը կարող է հանգեցնել, նախ և առաջ, ԵԱՏՄ երկրների և ՌԴ հետ տնտեսական կապերի հետագա վատթարացման, մասնավորապես, որոնք օգուտ են բերում բոլոր կողմերին։ "Բոլորի համար ակնհայտ է, որ և Մոսկվան, և Երևանը շահագրգռված են այն կապերով, որոնք առկա են։ Կովկասյան տարածաշրջանի նշանակությունը Ռուսաստանի համար չափազանց կարևոր է։ Վեկտորի փոփոխությունը դեպի ԵՄ երկրներ կրում է մանիպուլյատիվ բնույթ և նախատեսված է ներքին լսարանի համար, ինչը չէր կարող չհանգեցնել Հայաստանի և Ռուսաստանի հասարակական կարծիքի որոշակի տեղաշարժերի", - նշել է Արեշևը։

Նա ընդգծել է, որ եվրասիական և եվրոպական ինտեգրման միջև Հայաստանի ընտրության խնդիրը երեկ չի առաջացել։ Այն սկսել է ձևավորվել դեռևս 2013 թվականից, երբ Հայաստանը փորձում էր հետևել փոխլրացման գծին։ Դրա արդյունքը 2017 թվականին ՀՀ երրորդ նախագահ Սերժ Սարգսյանի օրոք Հայաստան-ԵՄ Համապարփակ և ընդլայնված գործընկերության համաձայնագրի ստորագրումն էր: Բայց 2018 թվականին Նիկոլ Փաշինյանի իշխանության գալուց հետո կամաց-կամաց սկսվեց նոր փուլ, որի ընթացքում մի շարք կուսակցությունների և հասարակական կազմակերպությունների նախաձեռնությամբ քննարկումներ սկսվեցին ԵՄ-ին հանրապետության անդամակցության հարցով հանրաքվե անցկացնելու հնարավորության մասին։ Դա  տեղի է ունեցել բավականին վաղուց, եւ ռուսական կողմը բավականին առարկայական է արձագանքել դրան", - ասել է ռուս փորձագետը։

Նա նշել է ոչ միանշանակ գործընթացները, որոնք տեղի են ունենում այսօր Եվրոպայում, ինչի վառ դրսեւորումն են Գերմանիայի ընտրությունները, որտեղ սկսում են թափ հավաքել աջ արմատական կուսակցությունները ։ "Այն ողջ բուֆանացիան, որը կազմակերպել է Դոնալդ Թրամփը, ով իր թիմի հետ միաժամանակ և ռևիզիոնիստ է, և գլոբալիստ, վկայում է այն մասին, որ ԱՄՆ-ն այս կամ այն ձևով հավակնելու է գլոբալ գերիշխանության։ Այդ վարչակազմի խնդիրը Եվրոպայի հետ Ռուսաստանի հարաբերությունների սրումն է, ինչն, իր հերթին, մարտահրավեր է Ռուսաստանի և նրա գործընկերների, այդ թվում ՝ Հայաստանի և եվրասիական ինտեգրացիոն տարբեր միավորումների համար", - ասել է փորձագետը՝ մատնանշելով նաև Թուրքիայի գործոնն այս հարցում։ Նա ընդգծել է, որ տարածաշրջանում տեղի ունեցող գործընթացները և ՀՀ վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանի հայտարարությունները խոսում են այն մասին, որ Երևանը մտադիր է իր քաղաքականությունը ներկառուցել թուրք-ադրբեջանական ինտեգրման մեջ, իսկ դա այս կամ այն չափով համապատասխանում է նաև ԵՄ շահերին: Նույն միջին միջանցքը և Ռուսաստանի կողքով անցնող այլ ենթակառուցվածքները կապված են դիվերսիֆիկացված հաղորդակցական միջանցքներ ստեղծելու ԵՄ մտադրությունների հետ: "Հաշվի առնելով այս բոլոր գործոնները՝ Հայաստանի համար աննպատակահարմար է հետեւել Ռուսաստանի հետ կապերի հետագա դեգրադացմանն ուղղված գծին", - արձանագրել է Արեշեւը: