Արմինֆո. Այսօր Ադրբեջանի և Հայաստանի ղեկավարության մոտ որոշակի շանս է բացվում արագացնելու խաղաղության մասին եզրափակիչ փաստաթղթի ստորագրումը։ Երկու կողմերն էլ շտապում են, սակայն յուրաքանչյուրն ունի իր շարժառիթները։ Այսպես է մեկնաբանել ռուս քաղաքագետ Սերգեյ Մարկեդոնովը մայիսի 10-ին Ալմաթիում կայանալիք Հայաստանի և Ադրբեջանի արտգործնախարարների հանդիպումը:
Փորձագետը փաստել է, որ ամեն անգամ, երբ Բաքվի և Երևանի բարձրագույն ներկայացուցիչները պատրաստվում են հանդիպել միմյանց, ԶԼՄ-ներում և սոցիալական ցանցերում մեծ թվով հրապարակումներ են հայտնվում լավատեսական կանխատեսումներով և հին հակամարտության շուտափույթ ավարտի հույսերով: Նրա խոսքով ՝ բացառություն չէր նաև Ղազախստանի հարավային մայրաքաղաքում կայանալիք միջոցառումը։ Ընդ որում, Մարկեդոնովը հարց է տվել, թե որքանով են արդարացված երկու նախարարների բանակցային նոր փուլի վերաբերյալ ուռճացված սպասումները, եւ որն է դրա սկզբունքային տարբերությունը բոլոր նախորդներից: "Ալմաթիի բանակցությունները ներկայացնում են որպես երկու նախարարների շփման եզակի ձեւաչափ ՝ առանց կողմնակի հայացքի, ինչպես նաեւ ՝ որպես Ռուսաստանի եւ Արեւմուտքի հովանու ներքո գոյություն ունեցող ձեւաչափերից "ցատկ" ։ Նշեմ, որ 2022 թվականի հուլիսի 16-ին Վրաստանի մայրաքաղաքում տեղի է ունեցել Բայրամովի և Միրզոյանի հանդիպումը ։ Այդ բանակցությունները ղարաբաղյան երկրորդ պատերազմից հետո կովկասյան հանրապետությունների ԱԳ նախարարների առաջին ուղիղ շփումն էին ։ Փորձ է եղել ամրապնդվել վրացական հարթակում, որը խիստ կապված չէ Մոսկվա-Սոչիի կամ Բրյուսել - վաշինգտոնյան ձեւաչափին", - նշել է քաղաքագետը ։ Այդ առումով նա հիշեցրել է, որ Ղազախստանը նոր չէ անդրկովկասյան ուղու միջնորդության գործում (Ժելեզնովոդսկի կոմյունիկեից-1991-ից մինչեւ ԵԱՀԿ Աստանայի գագաթնաժողով-2010)։ "Սակայն, ցանկացած միջնորդություն, վերաձևակերպելով դասականներին, միայն այն դեպքում ինչ-որ բան արժե, եթե այն հենվում է հակամարտող կողմերի կամքի և ցանկության վրա։ Այսօր Ադրբեջանի և Հայաստանի ղեկավարության մոտ որոշակի շանս է բացվում (նույնիսկ շատ առումներով եզակի) արագացնելու խաղաղության մասին եզրափակիչ փաստաթղթի ստորագրումը (չշփոթել "գետնի վրա" կայուն խաղաղության վիճակի հետ) ։ Երկու կողմերն էլ շտապում են, սակայն յուրաքանչյուրն ունի իր մոտիվացիան։ Ադրբեջանը ցանկանում է վերջնականապես փակել կոնֆլիկտային գեշտալտը, արձանագրել առնվազն "Ղարաբաղը մերն է", իսկ առավելագույնը ՝ "Ղարաբաղը մերն է+" ՝ պայմանավորվելով շահավետ դեմարկացիայի-դելիմիտացիայի, իսկ եթե բախտը բերի ՝ նաև տրանսպորտային հաղորդակցությունների ապաշրջափակման մասին ։ Հայաստանը ՝ ի դեմս Փաշինյանի, նույնպես շտապում է, քանզի քաղաքական գործչի դարը երկար չէ ։ Այսօր վարկանիշը այնքան էլ շատ վատ չէ, իսկ վաղը՝ բոլորովին էլ փաստ չէ ։ Ի տարբերություն հարևան երկրի ՝ Հայաստանում առկա է մրցակցային քաղաքականություն, և "խաղաղությունը պերմանենտ զիջումների գնով" բանաձևը կարող է ոչ բոլորի կողմից ընդունվել ։ Մեր օրերում, երբ հասարակության մեջ ֆրուստրացիան և սոցիալական անեմիան կառավարում են պարահանդեսը, իշխանություններին կարելի է անարգել զիջել ։ Բայց երաշխիք չկա, որ մեկ-երկու տարում իրավիճակը չի փոխվի ։ Ուրեմն պետք է շտապել ։ Ամեն դեպքում, տեղի է ունենում պոտենցիալների ավելացում, և ինչ - որ խաղաղ պայմանագրի համաձայնագրի ստորագրման տեսքով կուտակային էֆեկտը հնարավոր է", - համոզված է քաղաքագետը։
Մարկեդոնովը կարծում է, որ թե Արևմուտքը, թե Ռուսաստանը Կովկասի հակամարտությունից ահավոր հոգնել են և տարբեր պատճառներով նրանք նույնպես հանգուցալուծում են ուզում: Նա հավելել է, որ գերտերությունների ուշադրության կենտրոնում Ուկրաինան է ։ "Եվ բոլոր կողմերը ցանկանում են ավարտել այդ պարտիան ՝ հուսալով, որ խաղացողը, նախկին ԽՍՀՄ եվրոպական մասում մրցանակ շահողը փաթեթում կստանա նաև "լրացում" հետխորհրդային Եվրասիայի այլ շրջաններում: Դա վատ չէ և
լավ չէ, այդպիսին է իրականությունը։ Եթե ցանկանում եք, եվրոպացենտրիզմ՝ as it is!
Բայց, ինչպես էլ մենք դա ընկալենք, տվյալ ֆոնային գործոններն օգնում են հայ-ադրբեջանական "շտապողականությանը" այստեղ և հիմա։ Առկա պայմաններում Ղազախստանը փորձում է բարձրացնել իր աշխարհաքաղաքական կապիտալիզացիան ։ Ռիսկը նվազագույն է: Աստանան չի գնում ոչ Արևմուտքի, ոչ էլ Ռուսաստանի դեմ։ Չէ որ և Մոսկվան, և Վաշինգտոնը Բրյուսելի հետ խաղաղություն են ուզում (ճիշտ է, ցանկալի է առանց ռազմավարական հակառակորդի մասնակցության, բայց դրանք արդեն նրբություններ են)։ Նա կոնֆլիկտը չի բերում իր տարածք, բայց ամրապնդում է գործարար գործընկերոջ համբավը ՝ պրագմատիկ, որը վստահություն է ներշնչում։ Այսօր աշխարհում "երրորդ ուժի" պահանջարկը մեծ է ։ Եվ Ղազախստանի ղեկավարությունը ձգտում է դրան տալ իր առաջարկը ։ Հաջողության դեպքում ամեն ինչ առանց մեկնաբանությունների էլ պարզ կլինի, իսկ անհաջողության դեպքում պատրաստ է բացատրական մոդելը. առանց հակամարտող կողմերի կամքի միջնորդը հաջողության չի հասնում", - ամփոփել է Մարկեդոնովը ։
Հայաստանի արտաքին քաղաքական գերատեսչությունն այսօր հաղորդել է, որ ավելի վաղ ձեռք բերված պայմանավորվածությունների համաձայն, Հայաստանի և Ադրբեջանի արտաքին քաղաքական գերատեսչությունների ղեկավարներ Արարատ Միրզոյանի և Ջեյհուն Բայրամովի միջև բանակցությունները Կանցկացվեն Ալմաթիում՝ 2024 թվականի մայիսի 10-ին։ Ղազախստանի տարածքում հանդիպում անցկացնելու նախաձեռնությամբ ավելի վաղ հանդես էր եկել Ղազախստանի նախագահ Կասիմ-Ժոմարտ Տոկաևը: Ընդ որում, Ղազախստանը միայն հարթակ կտրամադրի հանդիպման համար և հանդես չի գա որպես միջնորդ ։
Քաղաքագետ․ Քանի դեռ ընդդիմությունը լռում է, Փաշինյանը կարող է օգտվել պլան "Բ"-ից և ստանալ սահմանադրական մեծամասնություն 
Թուրքագետ․ Իրանի և ԱՄՆ հռչակագիրը քաղաքական-տնտեսական առումով ավելի շահավետ է Իրանի համար
Քաղաքագետ․ Մինչ Փաշինյանը վստահեցնում է Ադրբեջանի հետ խաղաղության մասին, Բաքվում շարունակում են առաջ տանել Հայաստանի տարածքներն ադրբեջանցիներով բնակեցնելու նախագիծը
Քաղաքագետ․ Նոր իրավիճակում պաշտոնական Երևանը կարող է Բաքվին առաջարկել խաղաղության գործընթացը շարունակել առանց ՀՀ սահմանադրության շուրջ հանրաքվեի
Մոսկվան Հայաստանի հետ կապված իրավիճակում տեսնում է այն ինտեգրացիոն միավորումներին հարվածելու փորձեր, որոնց մասնակցում է ՌԴ-ն․ Ռուսաստանի նախագահի օգնական
Զախարովա․ Հայաստանը Ռուսաստանի հետ հարաբերություններն ընկալում է որպես գործիք՝ դեպի ԵՄ վերակողմնորոշումը ֆինանսապես ապահովելու համար
Հայաստանի արդարադատության նախարարն ու ԵՄ դեսպանը քննարկել են Երևանի համար վիզաների ռեժիմի ազատականացման օրակարգային հարցեր
Ադրբեջանագետ. Հայաստանի դեմ Ադրբեջանի զավթողական ծրագրերը հնարավոր են դարձել բացառապես Արցախի հարցով Փաշինյանի որոշումների արդյունքում
Զախարովա. Ռուսաստանը բողոքի նոտա է հղել Հայաստանին՝ Գյումրիի «Մայր Հայաստան» հուշահամալիրում տեղի ունեցած վանդալիզմի դեպքի կապակցությամբ
Սամվել Կարապետյանն առաջարկում է ընտրություններից հետո ստեղծել ընդդիմադիր կոալիցիա
Արցախի մշակութային ժառանգության պաշտպանը Մոսկվային կոչ է արել արձագանքել օկուպացված ԼՂՀ-ում Ադրբեջանի կողմից Հայրենական մեծ պատերազմի հուշարձանների ոչնչացմանը
Գլխավոր դատախազությունը դիմել է ԿԸՀ ՝ Ռոբերտ Քոչարյանի նկատմամբ քրեական հետապնդմանը համաձայնության համար
Նիդերլանդների վարչապետն իր աջակցությունն է հայտնել Հայաստանում ժողովրդավարական բարեփոխումների և տնտեսական դիվերսիֆիկացման օրակարգին
"Ժառանգություն". ժամանակն է, որ Հայաստանի ընդդիմությունը ժողովրդին ներկայացնի իրավատեր այլընտրանք՝ լայն-քաղաքական ու վերկուսակցական, հավաքական նորովի առաջնորդությամբ
ԿԸՀ-ն չեզոքացրեց ԲՀԿ-ին. Ընտրությունների քվեարկության արդյունքներով Հայաստանի խորհրդարան կանցնի երեք քաղաքական ուժ
Մոսկվա. Հայաստանում ընտրություններն ուղեկցվել են ընդդիմության նկատմամբ աննախադեպ ճնշումներով
Փորձագետ․ Անգամ ԵԱՀԿ դիտորդները Հայաստանում ընտրությունների ժամանակ բազմաթիվ խախտումներ են արձանագրել
