
ԱրմԻնֆո. Հարավային Կովկասում ԵՄ հատուկ ներկայացուցիչ Մագդալենա Գրոնոն պաշտպանում է իր և այլ դիվանագետների այցը Արցախ, ժխտում է Ադրբեջանի հանցագործություններն ու Արցախում իրականացվող էթնիկ զտումները, և Մեսրոպ Մաշտոցի անվան հին ձեռագրերի ինստիտուտ-թանգարան «Մատենադարան» կատարած որևէ այց չի փոխի նրա դիրքորոշումը։ Այս մասին գրում է պատմաբան, քաղաքագետ Արմեն Այվազյանը։
"Եթե ինչ-որ մեկը կարծում էր, որ կրկին այցելելով Մատենադարան, որտեղ նա արդեն եղել էր, Մագդալենա Գրոնոն փոխել է իր կարծիքը և համաձայնել, որ Գանձասարը և Դադիվանքը պատմականորեն հայկական հոգևոր ու մշակութային կենտրոններ են, ապա պետք է հիասթափեցնեմ ձեզ՝ այդպես չէ։ News.am-ին երեկ տված իր հարցազրույցում նա պաշտպանում է իր և այլ դիվանագետների այցը Արցախ, ժխտում է Ադրբեջանի հանցագործություններն ու Արցախում իրականացվող էթնիկ զտումները՝ որպես կատարված փաստ և կողմերի միջև հավասարության նշան դնելու փորձ, այդ թվում՝ պատմական, հոգևոր և մշակութային ժառանգության հարցերում։ Ահա թե ինչ է նա բառացիորեն ասում. «Այցը նաև ցույց տվեց, որ Հայաստանի և Ադրբեջանի միջև, ըստ էության, համաձայնություն չկա պատմական փաստերի շուրջ՝ մշակութային ժառանգության կոնկրետ հարցի առնչությամբ»", - նկատեց պատմաբանը։
Փորձագետի խոսքով՝ ավելին, երբ Գրոնոյին ուղղակիորեն հարցնում են Արցախում հայկական եկեղեցիների, գերեզմանատների և մշակութային այլ հուշարձանների ոչնչացման մասին, նա անմիջապես հիշատակում է հակամարտության վաղ փուլերում "երկու կողմերին" վերագրվող ավերածությունները՝ հավելելով, որ այդ հաղորդումները մշակութային ժառանգության փորձագետների կողմից դեռ "անկախորեն չեն ստուգվել"։
Այսպիսով, շարունակեց Այվազյանը, նույնիսկ հայաթափված Արցախում հայկական մշակութային ժառանգության ոչնչացման հարցում կիրառվում է նույն հավասարեցման սկզբունքը, որը պատասխանատվությունից ազատում է "երկու կողմերին"։
"Ուզում եմ ասել, որ ԵՄ-ն Արցախի պատմության և մշակույթի վերաբերյալ հայկական և ադրբեջանական տեսակետները դիտարկում է որպես տարբեր, բայց հավասարարժեք գնահատականներ և մտադիր չէ որևէ դիրքորոշում զբաղեցնել այս հարցում։ Այլ կերպ ասած՝ նրանց համար անտարբեր են պատմական ճշմարտությունը, հայերի կրոնական զգացմունքներն ու ազգային արժանապատվությունը։ Նման վերաբերմունքով Գրոնոն վիրավորում է ողջ հայ ժողովրդին։ Հենց այդ պատճառով նրա և նրա նման գործիչներին չպետք է հրավիրել Մատենադարան և փորձել նրանց ինչ-որ բան բացատրել։ Նա և իր ղեկավարները հիանալի գիտեն, որ Գանձասարը, Դադիվանքը և Արցախի բոլոր հայկական եկեղեցիներն ու վանքերը, որոնք պահպանվել են մինչև մեր օրերը կամ արդեն ավերվել են, հայկական են եղել", - հայտարարել է պատմաբանը։
Այվազյանը համոզված է, որ նրանց պետք է հեռու քշել հայկական սրբավայրերի շեմից, որպեսզի նրանք վերջապես գոնե ինչ-որ բան հասկանան հայոց պատմությունից ու մշակույթից։ Պատմաբանը վստահ է, որ հակառակ դեպքում նրանք շարունակելու են վիրավորել, կեղծել և ստել, թուրքերի ու ադրբեջանցիների հետ միասին մշակել հայերի ոչնչացման ծրագրեր և անխղճորեն իրականացնել դրանք՝ նման դատարկ այցերով թուլացնելով հայերի զգոնությունը։
"Ցավոք, այս տարրական քաղաքական և դիվանագիտական ճշմարտությունը Հայաստանում, հավանաբար, քչերը կհասկանան, և նրանք շարունակելու են հարգանքով ընդունել այս "գրոնոներին" ու ինչ-որ բան բացատրել նրանց", - ամփոփել է Այվազյանը։
Նշենք, որ անցած շաբաթվա վերջին հայտնի դարձավ, որ Բաքվում հավատարմագրված օտարերկրյա դիվանագիտական կորպուսի ներկայացուցիչներն այցելել են օկուպացված Արցախ։ Նրանք եղել են Շուշիում և Ստեփանակերտում, որտեղ ադրբեջանական օկուպացիոն ռեժիմը, այսպես կոչված քաղաքակիրթ միջազգային հանրության լուռ խրախուսմամբ, ջնջում է հայկական ողջ ներկայությունը։ Այնուհետև նրանք այցելել են Դադիվանքի և Գանձասարի հայկական վանքերը և հիացմունքով լսել Ադրբեջանի նախագահի օգնական Հիմքե Դաջիևի հեքիաթներն այն մասին, թե իբր դրանք ալբանական սրբավայրեր են։ Մասնակիցների թվում էր նաև Հարավային Կովկասում ԵՄ հատուկ ներկայացուցիչ Մագդալենա Գրոնոն, որը նույնպես ականատես է եղել Ադրբեջանի նախագահի օգնական Հիքմեթ Հաջիևի շոուին։ Վերջինս, մասնավորապես, փորձել է Հայաստանին մեղադրել պատմությունը կեղծելու մեջ, և դրա համար որպես գործիք ընտրել է հին ձեռագրերի մանրակերտները, որոնք ցուցադրվում էին օկուպացված Գանձասարի թանգարանում։