ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփը Վլադիմիր Պուտինի հետ իր հեռախոսազրույցը լավ է անվանել և քննարկել է Իրանի քաղաքականությունը։

Արմինֆո. «Դա լավ զրույց էր», - մամուլի ասուլիսում ասել է Դոնալդ Թրամփը։ Թրամփը գոհ է եղել Պուտինի հետ Ուկրաինայի հարցով քննարկումից։ «Ինչ վերաբերում է Ուկրաինային, դա դրական զրույց էր», - նշել է ԱՄՆ նախագահը։

Թրամփը նաև նշել է, որ իրենց զրույցի ընթացքում Ռուսաստանի նախագահը հայտնել է Մերձավոր Արևելքի ճգնաժամի լուծմանը նպաստելու իր պատրաստակամությունը։ «Ինչ վերաբերում է Մերձավոր Արևելքին, նա ցանկանում էր օգնել», - ասել է Թրամփը։ Նա նաև ընդգծել է, որ Ռուսաստանի համար ավելի կարևոր է համարում կենտրոնանալ ուկրաինական հակամարտության վրա, քան իրանականի։
Նա նաև նշել է, որ Ռուսաստանի նախագահը տպավորված է Իրանի դեմ ԱՄՆ գործողությունից։

Թրամփի և Պուտինի հեռախոսազրույցը տեղի է ունեցել երկուշաբթի երեկոյան։ Այն տևել է մոտ մեկ ժամ։ Ռուսաստանի նախագահի օգնական Յուրի Ուշակովի խոսքով՝ ուշադրության կենտրոնում են եղել Իրանի հետ հակամարտության շուրջ ստեղծված իրավիճակը և ուկրաինական կարգավորման եռակողմ բանակցությունները։

Միևնույն ժամանակ, Թրամփը ներկայացրել է Իրանի դեմ ԱՄՆ ռազմական գործողությունը դադարեցնելու պայմանները։ Նրա խոսքով՝ Միացյալ Նահանգներն արդեն բազմաթիվ ձևերով հաղթել է Իրանին, սակայն այդ հաղթանակները բավարար չեն. երկիրը չի նահանջի, մինչև թշնամին լիովին չպարտվի։ «Մենք առաջ ենք շարժվում ավելի մեծ վճռականությամբ՝ հասնելու վերջնական հաղթանակի, որը մեկընդմիշտ կվերջացնի այս երկարատև սպառնալիքը», - ասաց նա։

Մայամիում կայացած մամուլի ասուլիսում ելույթ ունենալով՝ նա նաև հայտարարեց, որ Միացյալ Նահանգները հետախուզական տվյալներ ունի իրանական անօդաչու թռչող սարքերի արտադրության կայանների գտնվելու վայրերի վերաբերյալ, «և դրանք մեկ առ մեկ թիրախավորվում են»։ Ավելին, նախագահը մեջբերեց տվյալներ, որոնք ցույց են տալիս, որ ԱՄՆ ուժերը խորտակել են ավելի քան 50 իրանական նավ։ «Նրանց նավատորմը ոչնչացված է», - ասաց նա։

«Կարծում եմ՝ պատերազմն էապես ավարտվել է։ Նրանք չունեն նավատորմ, կապի միջոցներ, օդուժ», - ավելի վաղ ասել էր նա CBS News-ին տված հարցազրույցում։ Նա նաև նշել էր, որ Միացյալ Նահանգները «շատ ավելի առաջ» է չորսից հինգ շաբաթ անց հակամարտության ավարտի նախնական գնահատականից։ Միացյալ Նահանգներն ամբողջությամբ հաղթել է Իրանին. Թեհրանը պետք է հանձնվեր «մի քանի օր առաջ», - մամուլի ասուլիսում ասել էր ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփը։ «Իրանը պետք է լիներ այդքան մեծ, հզոր երկիր։ Մենք բացարձակապես ջախջախեցինք նրանց։ Եվ գիտեք, չգիտեմ, թե երբ են նրանք ասելու «հանձնվել», բայց նրանք պետք է դա անեին երկու օր առաջ, չէ՞», - ասաց Թրամփը։ Նա հավելեց, որ Իրանը «ոչինչ չի մնացել»։
Միևնույն ժամանակ, Թրամփը պնդեց, որ Միացյալ Նահանգները Իրանի ամենակարևոր թիրախները պահպանել է «հետո»-ի համար։ Իրանի վրա հարձակվելիս Միացյալ Նահանգները անտեղի որոշել էր չհարվածել որոշակի թիրախների, որոնց վնասը կունենար ավերիչ հետևանքներ, ինչպիսիք են էլեկտրաէներգիայի արտադրության օբյեկտները։ Այս մասին հայտարարել է ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփը Մայամիում կայացած մամուլի ասուլիսում։

«Մենք պահպանել ենք ամենակարևոր թիրախներից մի քանիսը ավելի ուշ։ Եթե մենք ստիպված լինենք հարվածել դրանց, դրանք վերականգնելու համար տարիներ կպահանջվեն։ Մենք խոսում ենք էլեկտրաէներգիայի արտադրության և շատ այլ բաների մասին», - ասաց Թրամփը։
Նա հավելեց, որ Միացյալ Նահանգները կարող է ոչնչացնել նման թիրախները մեկ օրում, և դրանց ոչնչացման հետևանքները կլինեն չափազանց ավերիչ։ Սակայն ամերիկյան կողմը մտադիր չէ հարձակվել դրանց վրա, «եթե մենք ստիպված չլինենք», - վստահեցրեց նա։ «Մենք սպասում ենք տեսնելու, թե ինչ կլինի, նախքան նրանց վրա հարձակվելը», - ընդգծեց Թրամփը։ Ավելին, ԱՄՆ նախագահը հայտարարել է, որ Իրանը «ոչինչ չի մնացել» Թեհրանի դեմ Իսրայելա-ամերիկյան գործողությունից ի վեր, որը սկսվել է փետրվարի 28-ին: Նա պնդել է, որ Իրանի նավատորմը լիովին ոչնչացվել է, իսկ օվկիանոսի հատակին գտնվում է 46 նավ:

ԱՄՆ-ի կողմից Իրանի նոր առաջնորդ Մոջթաբա Խամենեիի նկատմամբ որսի հայտարարման մասին ենթադրությունը հաստատելը կամ հերքելը «անտեղի է», ասել է ԱՄՆ նախագահը: «Ես չեմ ուզում ասել՝ նրան որսում են, թե ոչ, քանի որ դա անտեղի կլինի», - պատասխանել է Թրամփը այդ մասին հարցին:

Մարտի 9-ին Fars-ը, հղում անելով Փորձագետների ժողովին, հաղորդել է, որ Ալի Խամենեիի երկրորդ որդին՝ 56-ամյա Սեյեդ Մոջթաբա Խամենեին, կղեկավարի երկիրը: Թրամփը հայտարարել է, որ հիասթափված է ընտրությունից, քանի որ «դա կհանգեցնի նույն խնդիրների կրկնությանը», ինչ նախկինում:

Մարտի 5-ին Թրամփը ցանկություն հայտնեց անձամբ մասնակցել Իրանի հաջորդ Գերագույն առաջնորդի ընտրությանը՝ ընդգծելով, որ երկրին անհրաժեշտ է թեկնածու, որը կկանխի ԱՄՆ-ի կողմից 2031 թվականին նոր ռմբակոծությունները։

Նրա խոսքով՝ ԱՄՆ-ն և Իսրայելը շուտով կավարտեն իրենց գործողությունը Իրանի դեմ, բայց ոչ շուտ, քան մեկ շաբաթից, հայտարարել է Թրամփը։ «Շուտով, շատ շուտով», - ասել է նա։ Թրամփը պնդել է, որ ԱՄՆ-ն արդեն բազմաթիվ առումներով հաղթել է Իրանին, բայց այդ հաղթանակները բավարար չեն. երկիրը չի նահանջի, մինչև թշնամին լիովին չպարտվի։

Նա նաև նշել է, որ ԱՄՆ-ն ձգտում է ապահովել Հորմուզի նեղուցի անվտանգությունն ու բացությունը ոչ այնքան իր, որքան այն երկրների, այդ թվում՝ Չինաստանի համար, որոնք իրենց էներգիայի զգալի մասը ստանում են այս ջրային ուղու միջոցով։ «Ես ուզում եմ, որ նեղուցը մնա բաց։ Ես ուզում եմ, որ ամեն ինչ լավ լինի։ Սա մեզ վրա այնքան էլ չի ազդում, որքան Չինաստանի վրա։ Իրականում մենք այստեղ օգնում ենք Չինաստանին և այլ երկրների», - ասել է նա՝ ընդգծելով, որ ԱՄՆ-ն և Չինաստանը «լավ հարաբերություններ» ունեն։

Թրամփը բացատրեց, որ ԱՄՆ-ն իրականում կարիք չունի Հորմուզի նեղուցին, քանի որ այն արդեն իսկ ունի «հսկայական նավթի և գազի պաշարներ»՝ շատ ավելի, քան անհրաժեշտ է։ Նախագահը նշեց ջրային ճանապարհը բաց պահելու անհրաժեշտության մասին, որպեսզի «ամեն ինչ լավ լինի», ընդգծելով այնտեղ տեղակայված բազմաթիվ ԱՄՆ ռազմածովային նավերը։

Թրամփը չմոռացավ նաև Կուբայի մասին՝ բարձրաձայնելով դրա բռնագրավման երկու հնարավոր սցենար։ Նա սպառնաց թշնամական զավթմամբ, եթե Կուբան շարունակի հրաժարվել գործարք կնքելուց։ Այնուամենայնիվ, զավթումը կարող է նաև «բարեկամական» լինել, հավելեց նա։ «Դա կարող է լինել բարեկամական զավթում։ Կամ կարող է և ոչ... Կամ նրանք գործարք կնքեն, կամ մենք դա նույնքան հեշտ կդարձնենք», - ասաց Թրամփը։

ԱՄՆ-ն սկսեց իր ռազմական ներկայությունը Կարիբյան ավազանում 2025 թվականի օգոստոսին, և սեպտեմբերից ի վեր հարձակվում է այն նավերի վրա, որոնք, ըստ նրա, ներգրավված են թմրանյութերի ապօրինի շրջանառության մեջ։ 2026 թվականի հունվարի վերջին Թրամփը հայտարարեց ազգային արտակարգ դրություն՝ Կուբայի կողմից ազգային անվտանգությանը սպառնացող սպառնալիքի պատճառով։

Թրամփը նաև ենթադրեց, որ Միացյալ Նահանգները չի վերականգնի պատժամիջոցները մի շարք երկրների նկատմամբ դրանք վերացնելուց հետո։ ԱՄՆ-ն վերացնում է որոշ երկրների նկատմամբ նավթային պատժամիջոցները՝ շուկան կայունացնելու և գների աճը զսպելու համար, ասել է ԱՄՆ նախագահը: «Եվ հետո, ո՞վ գիտի, գուցե մենք ստիպված չլինենք դրանք կրկին կիրառել», - հավելել է նախագահը։

Ավելին, Թրամփը նավթի գների աճը Իրանում ԱՄՆ-ի գործողությունների ֆոնին անվանել է «արհեստական»։ Նա հավելել է, որ «երբ ժամանակը գա», ԱՄՆ ռազմածովային ուժերը և նրա գործընկերները անհրաժեշտության դեպքում կուղեկցեն տանկերներին Հորմուզի նեղուցով։ Նախագահը հույս է հայտնել, որ դա «անհրաժեշտ չի լինի»։

Ռոյթերսի՝ աղբյուրներին հղում անելով, հաղորդել է, որ Թրամփի վարչակազմը սկսել է քննարկել ռուսական նավթի նկատմամբ պատժամիջոցների հետագա մեղմացման հարցը՝ համաշխարհային էներգակիրների գների կտրուկ աճի պատճառով։ Մարտի սկզբին գործակալությունը հայտնել էր, որ ԱՄՆ-ն Հնդկաստանին 30-օրյա թույլտվություն է տվել ծովում ռուսական նավթ վաճառել տանկերներից։ Այս որոշումը պայմանավորված էր նաև համաշխարհային նավթի շուկայի վրա ճնշումը նվազեցնելու ցանկությամբ։

ԱՄՆ ֆինանսների նախարար Սքոթ Բեսենթը հայտարարել է, որ Վաշինգտոնը ուսումնասիրում է ռուսական նավթի նկատմամբ պատժամիջոցները մեղմելու հնարավորությունը։ Միևնույն ժամանակ, Ռուսաստանի նախագահի հատուկ ներկայացուցիչ Կիրիլ Դմիտրիևը հաստատել է, որ ռուսական և ամերիկյան կողմերը բանակցություններ են վարում սահմանափակումները մեղմելու համար։ Նա նաև ընդգծեց, որ Արևմտյան պատժամիջոցները վնասակար են համաշխարհային տնտեսության համար։

Այնուամենայնիվ, Bloomberg-ը նշում է, որ Ռուսաստանի դեմ պատժամիջոցներից ազատումները սահմանափակ կլինեն։ G7-ի ֆինանսների նախարարների հանդիպման ժամանակ ԱՄՆ-ն հստակեցրեց, որ Հնդկաստանի թույլտվությունը ռուսական նավթ գնելու համար «սահմանափակ է և՛ ժամանակացույցով, և՛ ծավալով»։ Եվրահանձնակատար Վալդիս Դոմբրովսկիսի խոսքով՝ Վաշինգտոնը չի սպասում, որ այս որոշումը էական ազդեցություն կունենա Ռուսաստանի եկամուտների վրա և ընդհանուր առմամբ կիսում է Եվրոպայի ցանկությունը՝ պահպանել տնտեսական ճնշումը Մոսկվայի վրա, չնայած Իրանի հետ պատերազմի պատճառով նավթի և գազի գների աճին։

Միևնույն ժամանակ, պետք է նշել, որ դեմոկրատները խոստացել են խափանել ԱՄՆ Սենատի աշխատանքը, մինչև Իրանի վերաբերյալ բացատրություն չտրամադրվի։ ԱՄՆ Սենատում դեմոկրատները պատրաստ են միջոցներ ձեռնարկել Կոնգրեսի վերին պալատի աշխատանքը խափանելու համար, եթե հանրապետականները՝ Դոնալդ Թրամփի վարչակազմի բարձրաստիճան պաշտոնյաները, հրաժարվեն հանրային լսումների ժամանակ բացատրություն տալ Իրանի հակամարտության վերաբերյալ։

Կոնեկտիկուտից սենատոր Քրիս Մերֆին ասել է, որ նման լսումները պետք է տեղի ունենան հաջորդ շաբաթ՝ պաշտպանության նախարար Փիթ Հեգսեթի և պետքարտուղար և ազգային անվտանգության հարցերով ժամանակավոր խորհրդական Մարկո Ռուբիոյի մասնակցությամբ։

Վարչակազմի պաշտոնյաները ներկայումս գաղտնի ճեպազրույցներ են անցկացնում Կոնգրեսի համար: Դեմոկրատները, իրենց հերթին, կարծում են, որ ամերիկյան հանրությունը պետք է տեղեկացված լինի ինչպես պատերազմի հավանական տևողության, այնպես էլ Թրամփի կոնկրետ նպատակների մասին։

Գործակալությունը պարզաբանում է, որ այս նախաձեռնությունը առաջարկել են վեց մարդ, այդ թվում՝ Նյու Ջերսիից Քորի Բուքերը: Դեմոկրատները նշում են, որ իրենց նպատակն է արագորեն դադարեցնել հակամարտությունը, որը Բուքերը անվանել է «Աֆղանստանի պատերազմից ի վեր ամենամեծ ռազմական բախումը», և պաշտպանել արդեն կորուստներ կրած ամերիկյան զորքերին։

Bloomberg-ը նշում է, որ դեմոկրատների միայն փոքր թիվ է հայտարարում «Սենատը դանդաղեցնելու» ծրագրերի մասին, և նրանք խոսում են իրենց անունից, այլ ոչ թե Կոնգրեսի վերին պալատում կուսակցության բոլոր ներկայացուցիչների անունից: Մասնավորապես, Վիսկոնսինից Թեմի Բոլդուինը խոստովանել է, որ դեմոկրատներն ունեն «սահմանափակ գործիքներ» Թրամփի նկատմամբ արդյունավետ վերահսկողության համար, բայց խոստացել է Սենատում օգտագործել ընթացակարգային ազատությունը որպես լծակ հանրային ճեպազրույցների համար: Օրինակ, սա կարող է ներառել պատերազմական լիազորությունների վերաբերյալ լրացուցիչ քվեարկություններ, որոնք պահանջում են Սենատի հաստատում։

Հարցումը ցույց է տվել, որ ամերիկացիների 60%-ը ակնկալում է, որ ԱՄՆ ռազմական գործողությունները կշարունակվեն «երկար ժամանակով», ինչը կհանգեցնի բենզինի գների բարձրացմանը։ Ամերիկացիների միայն 29%-ն է հավանություն տալիս ԱՄՆ-ի հարձակումներին, հաղորդում է Reuters-ը։