Արմինֆո. Ամերիկայի Հայ դատի հանձնախումբը (ANCA) կոչ է անում ակտիվացնել ԱՄՆ ջանքերը՝ ապահովելու, առնվազն, 19 հայ ռազմագերիների անհապաղ և անվերապահ ազատ արձակումը, որոնք ապօրինի կալանքի տակ են մնում Ադրբեջանում` հունվարի 14-ին չորս հայ պատանդների ազատ արձակումից հետո ՝ երկու դատապարտված սիրիացի վարձկանների դիմաց:
"Պատանդների այսօրվա փոխանակումը ցույց է տալիս Ադրբեջանի կողմից "պատանդների դիվանագիտության"շարունակական օգտագործումը Հայաստանից քաղաքական զիջումներ կորզելու համար: Առնվազն 19 հայեր գերության մեջ են մնում Ադրբեջանում, որտեղ նրանք շարունակում են ենթարկվել խոշտանգումների և ծաղրի, զրկվa] են իրենց հիմնական օրինական իրավունքներից և նրանց նկատմամբ կեղծ դատավարություններ են անցկացվում ՝ իրենց հայկական ինքնության պատճառով: Ադրբեջանին չպետք է տրամադրվի քողարկում կամ անպատժելիություն հայ բանտարկյալների նկատմամբ շարունակվող կալանավորման և ծաղրի համար", - ասվում է ANCA-ի հայտարարության մեջ, որը տրամադրվել է ԱրմԻնֆո-ին:
Այդ առնչությամբ ANCA-ն կոչ է անում ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփի վարչակազմին ընդլայնել ջանքերը ՝ ապահովելու բոլոր մնացած հայ գերիների անհապաղ և անվերապահ ազատ արձակումն, ու Կոնգրեսին կոչ է անում ընդունել Հայաստանի հետ անվտանգության գործընկերության մասին օրենքը (H. R. 6840) և Ադրբեջանի նկատմամբ պատժամիջոցների վերանայման մասին օրենքը (H. R. 5369) ՝ Ադրբեջանին պատերազմական հանցագործությունների և մարդու իրավունքների խախտումների համար պատասխանատվության ենթարկելու համար:
2026 թվականի հունվարի 14-ին Ադրբեջանը ազատ է արձակել ապօրինի ձերբակալված չորս հայ գերիների ՝ 2020 թվականին Թուրքիայի և Ադրբեջանի կողմից Հայաստանի և Լեռնային Ղարաբաղի (Արցախի) դեմ սանձազերծված պատերազմի ընթացքում Ադրբեջանի կողմից ռազմական գործողությունների ժամանակ գերեվարված երկու սիրիացի վարձկանների դիմաց։
Կազմակերպությունը հիշեցրել է, որ չորս հայ գերիները՝ Վագիֆ Խաչատրյանը, Վիգեն Էուլջեքջյանը, Գևորգ Սուջյանը և Դավիթ Դավթյանը, Ադրբեջանի կողմից ապօրինի պահվող ոչ զինվորական անձինք են, և նրանց սպառնում էր մինչև 15 տարվա ազատազրկում ՝ քաղաքական շարժառիթներով պայմանավորված մեղադրանքներով:
Վագիֆ Խաչատրյանն անազատության մեջ էր 2023 թվականից՝ այն բանից հետո, երբ ադրբեջանական ուժերի կողմից առևանգվել էր ԿԽՄԿ առաքելության շրջանակներում Լեռնային Ղարաբաղից բժշկական տարհանման ժամանակ: Լիբանանի քաղաքացի Վիգեն Էուլջեքջյանը 2020 թվականից գտնվում էր Ադրբեջանում անազատության մեջ՝ գերեվարվելով 2020 թվականի հրադադարից հետո ՝ Լաչինի միջանցքով տարանցման ժամանակ: Գևորգ Սուջյանն ու Դավիթ Դավթյանն ադրբեջանական ուժերի կողմից գերեվարվել էին 2020 թվականի Լեռնային Ղարաբաղի պատերազմին վերջ դրած հրադադարի համաձայնագրի ստորագրման հաջորդ օրը: Երկուսն էլ խաղաղ բնակիչներ էին և բարեգործական հասարակական կազմակերպության հիմնադիրներ:
Փոխարենը՝ Հայաստանն ազատ է արձակել 2020 թվականի նոյեմբերին հայկական ուժերի կողմից գերեվարված երկու սիրիացի վարձկանների՝ Մուհրաբ Մուհամմադ ալ-Շխերիին և Յուսեֆ Ալաբեդ Ալ - Հաջինին։ Երկուսն էլ դատավարության ժամանակ խոստովանել են, որ ծառայել են որպես վարձկաններ, և 2021 թվականին Հայաստանի դատարանի կողմից դատապարտվել էին ցմահ ազատազրկման՝ Արցախի խաղաղ բնակիչների դեմ կատարած հանցագործությունների համար։ Այն ժամանակ վարձկանները վկայել էին, որ իրենց հրահանգվել էր չխնայել ոչ մեկի կյանքը, և նրանց տրվել էին հստակ հրահանգներ և նյութական վարձատրություն՝ հայ գերիներին գլխատելու համար։
Առնվազն 19 հայ ռազմագերիներ շարունակում են ապօրինի կալանքի տակ մնալ Ադրբեջանում, որտեղ նրանք շարունակում են ենթարկվել խոշտանգումների և ծաղրի: Նրանց թվում են Լեռնային Ղարաբաղի ութ նախկին պաշտոնյաներ․ նախկին պետական նախարար (2022-2023թթ.) Ռուբեն Վարդանյանը, նախկին նախագահ (2020-2023թթ.) Արայիկ Հարությունյանը, նախկին նախագահ (2007-2020թթ.) Բակո Սահակյանը, նախկին նախագահ (1997-2007թթ.) Արկադի Ղուկասյանը, Ազգային ժողովի նախագահ Դավիթ Իշխանյանը, նախկին արտգործնախարար Դավիթ Բաբայանը; պաշտպանության նախկին նախարար Լևոն Մնացականյանն ու պաշտպանության նախկին փոխնախարար Դավիթ Մանուկյանը:
Հայ կալանավորներին շարունակում են մերժել իրենց հիմնական օրինական իրավունքները, այդ թվում ՝ իրենց ընտրությամբ իրավաբանական օգնության հասանելիությունը, և ենթարկում են շինծու դատավարությունների, որտեղ նրանց քաղաքականացված մեղադրանքներ են ներկայացվում ՝ իրենց հայկական ինքնության և Արցախի հայերի ինքնորոշման իրավունքի պաշտպանության հիման վրա՝ Ադրբեջանի ագրեսիայի պայմաններում։
2025 թվականի սեպտեմբերին Կարմիր խաչի միջազգային կոմիտեն (ԿԽՄԿ) հայտարարել է Ադրբեջանում իր գործունեությունը դադարեցնելու մասին ՝ երկրի կառավարության խնդրանքով։ ԿԽՄԿ-ը միակ կազմակերպությունն էր, որը լիազորված էր այցելել հայ բանտարկյալներին, և նրանց արտաքսումը լրջորեն սպառնում է կալանավորների բարեկեցությանը: Չնայած Հայաստանի հետ շարունակվող խաղաղ բանակցություններին ՝ Ադրբեջանը հրաժարվում է ազատ արձակել հայ բանտարկյալներին՝ խաղաղության համաձայնագրի շրջանակներում: Ադրբեջանը նաև Հայաստանից պահանջել է խաղաղության համաձայնագրի շրջանակներում հետ կանչել Ադրբեջանի դեմ իր միջազգային հայցերը, ինչը կփակի մնացած հայ բանտարկյալներին ազատ արձակելու կարևոր իրավական ուղիները:
Միջազգային իրավունքին համապատասխան և Միջազգային դատարանի որոշմամբ Ադրբեջանը պարտավոր է ապահովել գերության մեջ գտնվող մյուս բոլոր հայ գերիների, պատանդների և քաղաքացիական անձանց անհապաղ և անվերապահ ազատ արձակումը:
Փորձագետ. Ադրբեջանի քաղաքական ղեկավարությունը բացահայտ հայտարարել է, որ «Հայաստանի օկուպացիան նրանց նոր ազգային նպատակն է»
Փորձագետ. Հայկական հասարակությունը ընկնում է տոտալիտար անվտանգության թակարդը
Փորձագետ․ Փաշինյանի այցը Ռուսաստան նախադրյալներ է ստեղծում երկխոսության վերականգնման համար, բայց հարաբերությունների ջերմացումն, ավելի շուտ, խորհրդանշական բնույթ է կրում
Քաղաքագետ․ Կասկածելի ընտրություններից հետո Հայաստանի իշխանություններն սկսել են ամրացնել պնդօղակները
Իրավապաշտպան Ռուբեն Մելիքյանը հեռացվել է ԵՊՀ-ից
Զախարովա․ ԵՄ հետ մերձեցման Հայաստանի գիծը ռիսկեր է պարունակում ԵԱՏՄ անդամ երկրների տնտեսական անվտանգության համար
Ժամանակն է, որպեսզի հարավկովկասյան երկրները Հարավային Կովկասի մասին մտածեն որպես մեկ ընդհանուր տարածաշրջանի. Փաշինյան
Փաշինյան․ Հայաստանն ու Ադրբեջանը պետք է հանգիստ թողնեն միմյանց
Մոսկվան Հայաստանի հետ կապված իրավիճակում տեսնում է այն ինտեգրացիոն միավորումներին հարվածելու փորձեր, որոնց մասնակցում է ՌԴ-ն․ Ռուսաստանի նախագահի օգնական
Զախարովա․ Հայաստանը Ռուսաստանի հետ հարաբերություններն ընկալում է որպես գործիք՝ դեպի ԵՄ վերակողմնորոշումը ֆինանսապես ապահովելու համար
Հայաստանի արդարադատության նախարարն ու ԵՄ դեսպանը քննարկել են Երևանի համար վիզաների ռեժիմի ազատականացման օրակարգային հարցեր
Ադրբեջանագետ. Հայաստանի դեմ Ադրբեջանի զավթողական ծրագրերը հնարավոր են դարձել բացառապես Արցախի հարցով Փաշինյանի որոշումների արդյունքում
Զախարովա. Ռուսաստանը բողոքի նոտա է հղել Հայաստանին՝ Գյումրիի «Մայր Հայաստան» հուշահամալիրում տեղի ունեցած վանդալիզմի դեպքի կապակցությամբ
Սամվել Կարապետյանն առաջարկում է ընտրություններից հետո ստեղծել ընդդիմադիր կոալիցիա
Արցախի մշակութային ժառանգության պաշտպանը Մոսկվային կոչ է արել արձագանքել օկուպացված ԼՂՀ-ում Ադրբեջանի կողմից Հայրենական մեծ պատերազմի հուշարձանների ոչնչացմանը
Գլխավոր դատախազությունը դիմել է ԿԸՀ ՝ Ռոբերտ Քոչարյանի նկատմամբ քրեական հետապնդմանը համաձայնության համար
Նիդերլանդների վարչապետն իր աջակցությունն է հայտնել Հայաստանում ժողովրդավարական բարեփոխումների և տնտեսական դիվերսիֆիկացման օրակարգին
"Ժառանգություն". ժամանակն է, որ Հայաստանի ընդդիմությունը ժողովրդին ներկայացնի իրավատեր այլընտրանք՝ լայն-քաղաքական ու վերկուսակցական, հավաքական նորովի առաջնորդությամբ
