Հայաստանն ու Ղազախստանը պատմական փաստաթուղթ կստորագրեն երկրների միջեւ հարաբերությունները ռազմավարական մակարդակի հասցնելու մասին

Արմինֆո.  Աստանան և Երևանը փաստաթուղթ կստորագրեն միջպետական հարաբերությունները նոր մակարդակի հասցնելու մասին։ Ըստ Kazinform-ի՝ այդ մասին հաղորել է  Ղազախստանի նախագահ Կասիմ-Ժոմարտ Տոկաևը՝ Հայաստանի վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանի հետ Ակորդայում կայացած բանակցությունների ժամանակ։

Աղբյուրի համաձայն, նախագահ Տոկաևը նշել է, որ Նիկոլ Փաշինյանի այցը Ղազախստան մեծ նշանակություն ունի երկու երկրների համար:

«Մենք ամուր բարեկամություն և փոխադարձ հարգանք ունեցող ժողովուրդներ ենք: Հայաստանը Հարավային Կովկասում Ղազախստանի առանցքային քաղաքական և առևտրատնտեսական գործընկերներից մեկն է: Ղազախ ժողովուրդը հատկապես մեծարում է հայ ժողովրդին, մեծ հարգանքով է վերաբերվում նրա հնագույն պատմությանը, հարուստ մշակույթին և ավանդույթներին: Այժմ Հայաստանը վերածվում է Ղազախստանի քաղաքացիների համար հայտնի զբոսաշրջային ուղղություններից մեկի ։ Այս տարի տեղի ունեցան նշանակալի իրադարձություններ, որոնք ավելի մոտեցրին մեր ժողովուրդներին ։ Հայաստանում առաջին անգամ անցկացվեցին Ղազախստանի մշակույթի օրեր: Երևանում բացվել է զբոսայգի ՝ ի պատիվ մեծ բանաստեղծ և լուսավորիչ Աբայ Կունանբաևի»,-ասել է Կասիմ-Ժոմարտ Տոկաևը։

ՂՀ նախագահը շնորհակալություն է հայտնել ՀՀ վարչապետին այդ կարևոր նախաձեռնություններին աջակցելու համար:

"Մենք դա գնահատում ենք որպես ղազախ ժողովրդի հանդեպ ուշադրության հատուկ դրսևորում։ Այ դ նախաձեռնությունները Ղազախստանի և Հայաստանի միջև անխախտ բարեկամության և փոխադարձ հարգանքի վառ վկայությունն են: Երկու երկրների միջև ձևավորվել է բաց և վստահելի քաղաքական երկխոսություն բոլոր մակարդակներում ։ Տարածաշրջանային և միջազգային կառույցներում սերտ և արդյունավետ կապեր են հաստատվել: Առևտրատնտեսական, մշակութային-հումանիտար և գիտակրթական ոլորտներում մեր համագործակցությունը կայուն զարգանում է: Մի խոսքով՝ միջպետական հարաբերությունների բնույթն առանձնահատուկ է։ Առջևում մենք համագործակցության հետագա զարգացման մեծ հնարավորություններ ունենք։ Այսօր մենք կստորագրենք պատմական փաստաթուղթ մեր երկրների միջև հարաբերությունները ռազմավարական մակարդակի հասցնելու մասին",- ընդգծել է Կասիմ-Ժոմարտ Տոկաևը։

Նշենք, որ Հայաստանի վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանն առաջին անգամ պաշտոնական այցով մեկնել է Աստանա: Հայաստանի և Ղազախստանի միջև դիվանագիտական հարաբերություններ են հաստատվել 1992թ.օգոստոսի 27-ին: Այդ ժամանակից ի վեր կողմերը ստորագրել են շուրջ 40 փաստաթուղթ, այդ թվում ՝ Բարեկամության եւ համագործակցության մասին հիմնական պայմանագիրը (1999թ.):

Ըստ BAQ.kz.-ի՝ Ղազախստանի ռազմավարական պլանավորման և բարեփոխումների գործակալության Ազգային վիճակագրության բյուրոյի տվյալներով ՝ 2023 թվականի արդյունքներով Ղազախստանի և Հայաստանի միջև ապրանքաշրջանառությունը կազմել է 103,7 մլն ԱՄՆ դոլար։ Դրանից արտահանումը՝ 35 մլն դոլար, ներմուծումը ՝ 68,7 մլն դոլար։ 2024 թվականին փոխադարձ առևտրի ծավալը հասել է 82,9 մլն ԱՄՆ դոլարի․ արտահանումը ՝ 36,3 մլն  դոլար, ներմուծումը՝ 46,6 մլն դոլար։ 2025 թվականի առաջին 8 ամիսներին երկկողմ առևտուրը կազմել է 35,4 մլն դոլար, ինչը նախորդ տարվա նույն ժամանակահատվածի համեմատ նվազել է 37,9 տոկոսով։ Արտահանումը նվազել է 2,7% - ով և հասել 23,6 մլն դոլարի, իսկ ներմուծումը նվազել է մինչև 11,9 մլն դոլար՝ նվազելով 63,9%-ով։

Ղազախստանը շարունակում է մնալ հայկական շուկա առօրյա պահանջարկի ապրանքների մատակարարը ։ Ղազախստանից Հայաստան, հիմնականում, արտահանվում են․ ծխախոտի արտադրանք ՝ 7,2 մլն դոլարի (մասնաբաժինը ՝ 38,9%), մազերի խնամքի միջոցներ՝ 2,1 մլն դոլար (11,1%), մածուն, յոգուրտ, այրան՝ 782,9 հազար դոլար (4,2%), էլեկտրական կուտակիչներ՝ 767,8 հազար դոլար (4,1%), խոզի միս՝ 707,5 հազար դոլար (3,8%), մաշկի խնամքի կոսմետիկ միջոցներ և դեկորատիվ կոսմետիկա՝  639 հազար դոլար (3,4%); զուգարանի թուղթ, թղթե սրբիչներ, անձեռոցիկներ և նմանատիպ ապրանքներ ՝ 440,4 հազար դոլար (2,4%):

Հայաստանը Ղազախստանին մատակարարում է, հիմնականում, բարձր ավելացված արժեք ունեցող արտադրանք. սա երկկողմ առևտրի առանցքային տարբերություններից մեկն է: Ներմուծվող հիմնական ապրանքներն են․ թանկարժեք մետաղներից կամ թանկարժեք մետաղներով պատված մետաղներից ոսկերչական իրեր եւ դրանց մասեր՝ 3,3 մլն դոլար (32,9%), թունդ ալկոհոլային խմիչքներ՝ 2,6 մլն դոլար (25,5%), գազի, հեղուկի կամ էլեկտրաէներգիայի չափման սարքեր՝ 562,2 հազար դոլար (5,6%), ծխախոտային արտադրանք ՝ 538,5 հազար դոլար (5,3%), այլ սննդամթերք ՝ 429 հազար դոլար (4,3%), դեղամիջոցներ մանրածախ փաթեթավորմամբ ՝ 355,5 հազար դոլար (3,5%); ծխախոտ և դրա փոխարինիչներ,  էսենցիաներ - 276,5 հազար դոլար (2,7%): Ազգային բանկի տվյալներով ՝ 2005 թվականից մինչև 2025 թվականի առաջին կիսամյակը Հայաստանից Ղազախստան ուղղակի ներդրումների ընդհանուր ներհոսքը կազմել է 21,8 մլն ԱՄՆ դոլար ։ Միայն 2025 թվականի հունվար-հունիս ժամանակահատվածում ցուցանիշը հասել է 3,1 մլն դոլարի։ Միաժամանակ, 2005 թվականից մինչև 2025 թվականի առաջին կիսամյակը Հայաստանում Ղազախստանի ուղղակի ներդրումների ընդհանուր ծավալը կազմել է 57,3 մլն դոլար։ Ղազախստանում գրանցված են ավելի քան 400 իրավաբանական անձինք, մասնաճյուղեր և ներկայացուցչություններ՝ հայկական կապիտալի մասնակցությամբ: