Արմինֆո.Հոկտեմբերի 1-ին Գ. Սունդուկյանի անվան ազգային ակադեմիական թատրոնում տեղի է ունեցել Հայաստանի «ամենոչակադեմիական» մշակութային իրադարձությունը՝ կատարողական արվեստի 23 - րդ միջազգային «ՀԱՅ ՖԵՍՏ» փառատոնի բացումը:
Փառատոնի մեկնարկը նշանավորվել է Չինաստանից ժամանած BeijingDance/LDTX պարային խմբի ելույթով, որը հանրությանը հայտնի է իր բացառիկ ոճով, որը միավորում է մոդեռնիզմի, փորձարարական խորեոգրաֆիայի և չինական մշակութային ավանդույթի տարրերը: Երևանում նրանք ներկայացրել են Seeking Light (Լույսի որոնման մեջ) բեմադրությունը, հանդիսատեսին ներգրավելով ճամփորդության, որտեղ ժամանակը դանդաղում է, ինչը թույլ է տալիս ուսումնասիրել կյանքի ընթացքը, տեսնել դրա անհեթեթությունն առանց լույսի շողի, առանց այն փնտրելու, գիտակցել դրա ազդեցությունը շրջապատի մեր ընկալման վրա:
Պարուսույց-բեմադրիչ Վիլի Ցաոյի ընկալելի, բայց միանշանակ հուզիչ ներկայացումն ուղեկցվել է ծափահարությունների փոթորիկով. հայ հանդիսատեսը նրանց կատարումը գնահատել է անկեղծ հիացմունքով:
Եվ եթե հավատանք փառատոնի հիմնադիր և գաղափարական ներշնչող Արթուր Ղուկասյանին, ապա հանդիսատեսի հրճվանքը կշարունակվի փառատոնային բոլոր օրերին: Ինչպես նա նշեց լրագրողների հետ զրույցում, «ՀԱՅ ՖԵՍՏ» - ը կրկին կզարմացնի բոլորին: Մայրաքաղաքը հոկտեմբերի 1-8 - ը հագեցած կլինի ներկայացումներով ՝ ինչպես թատերական բեմում, այնպես էլ բացօթյա: Հանդիսատեսին սպասվում են փորձարարական բեմադրություններ ՝ ստվերների պարեր, պարեր պատին, ինչը կուղեկցվի լուսաձայնային էֆեկտներով և ժամանակակից տեխնոլոգիական լուծումներով:
Ղուկասյանը նշել է, որ ժամանակակից թատրոնը բնավ շոու չէ, այլ հարթակ է, որպեսզի այսօրվա մշակույթի գործիչները ժամանակակից տարբեր միջոցներով հեռարձակեն այն, ինչ ուզում են: Իսկ հանդիսատեսը ամբողջովին ընկղմված էր այն ամենում, ինչ տեղի էր ունենում բեմում: Բեմադրությունը կարող է դուր չգալ, բայց անպայման չի մոռացվի։ "Եվ ընդհանրապես, թատրոնը լինում է կամ ժամանակակից, կամ մեռած", - ընդգծել է փառատոնի ղեկավարը:
Նա նշել է, որ արվեստի նպատակն է հանդիսատեսին դարձնել ավելի հասկացող, մշակութային բարդ արտադրանքն ընկալող, որպեսզի, պատկերավոր ասած, բացառվի "ինչ էր դա" հարցը:
Անդրադառնալով ԱրմԻնֆո-ի թղթակցի այն հարցին, թե արդյոք կարելի է ավելի քան 20 տարվա ընթացքում երևանցի հանդիսատեսին անվանել գեղարվեստական բարդ մտահղացումներ հասկացող կամ ընկալող, Ղուկասյանը նշել է, որ մի կողմից ' այո, սակայն սոցիալ-մշակութային ակտիվությունը քաղաքին անհրաժեշտ է 365 օրվա ընթացքում: Այդ առնչությամբ նա հիշեցրել է, որ 2020-2023թթ. «ՀԱՅ ՖԵՍՏ»-ը հայտնի տխուր իրադարձությունների պատճառով փոքր-ինչ նեղացրել է իր մասշտաբները ՝ տեղի է ունեցել և առցանց, և հիբրիդային ձևաչափով։ Հետևաբար, 2024 թվականը նշանավորվեց նրանով, որ ստիպված էին հանդիսատեսին նորից սովորեցնել, նորից աշխատել նրա հետ ։ "Հանդիսատեսը կարող է մոռանալ, որ ինքը հանդիսատես է", - ընդգծել է Ղուկասյանը: Ընդ որում, նա նշել է, որ «ՀԱՅ ՖԵՍՏ»-ը պետք է դառնա փառատոն ինչպես մասնագետների, այնպես էլ շարքային մարդկանց համար։
Լրագրողների հետ զրույցում «ՀԱՅ ՖԵՍՏ»-ի ղեկավարը ներկայացրեցլ էնաև փառատոնի կրթական բաղադրիչը, տեղեկացնելով, որ տեղի կունենա "Կլոր սեղան" խորհրդաժողով, որը կմիավորի հեղինակավոր թատերական փառատոնների ղեկավարներին և մշակույթի գործիչներին: Միջոցառման ընթացքում մասնակիցները կքննարկեն ժամանակակից կատարողական արվեստը, հանդիսատեսի դերը դրանում, օրակարգի ազդեցությունը, խնդիրներն ու մարտահրավերները, ինչ է ստացվել այս տարիների ընթացքում, և ինչ անելիքներ կան: Պատասխանելով ԱրմԻնֆո-ի հարցին' Ղուկասյանը նաև տեղեկացրել է, որ, ավանդույթի համաձայն, փառատոնը կներառի հայկական և իրանական ծրագրեր: «Մենք ցանկանում ենք, որ հայկական ներկայացումները հայտնվեն տարբեր միջազգային փառատոների բեմերում ։ Չէ որ դա նույնպես մեր «ՀԱՅ ՖԵՍՏ»-ի բաղադրիչն է, այսինքն, Հայաստանում ներկայացնել այն, ինչ կատարվում է աշխարհում, բայց նաև լինել այն ամենի փրոմոութերը, ինչ հեռարձակվում է Հայաստանում", - ասել է նա, նկատելով, որ փառատոնին ժամանած միջազգային պատվիրակությունները հետաքրքրված են մեր երկրի թատերական բեմահարթակներում տեղի ունեցող իրադարձություններով։
Նշենք, որ այս տարի Երևանի քաղաքապետարանը 16 մլն դրամ է հատկացրել «ՀԱՅ ՖԵՍՏ»-ի անցկացմանն աջակցությանը, իսկ Կրթության, գիտության, մշակույթի և սպորտի նախարարությանը՝ 8 մլն դրամ:
Այս տարի «ՀԱՅ ՖԵՍՏ»-ը համագործակցում է նաև Avignon OFF փառատոնի հետ: Փառատոնն ընդգրկվել է Եվրոպայի լավագույն 24 փառատոնների ցանկում ՝ ըստ EFFA-ի (Փառատոնների եվրոպական ասոցիացիա), և անցկացվում է Հայաստանում 2023 թվականից: Ավելի քան երկու տասնամյակի ընթացքում փառատոնին մասնակցել են ավելի քան 500 արտասահմանյան ընկերություններ, 5000 մասնակիցներ և հյուրեր:
Այս տարի «ՀԱՅ ՖԵՍՏ»-ին կմասնակցեն թատերասերներ 11 երկրներից, այդ թվում ՝ Բելգիայից, Չինաստանից, Ֆրանսիայից, ԱՄՆ-ից, Հունգարիայից, Հարավային Կորեայից, Նիդերլանդներից և այլն: Փառատոնի մասնակիցների ընդհանուր թիվը գերազանցում է 100-ը, ներառյալ հայտնի հյուրեր, ինչպիսիք են ՝ Բարտոշ Շիդլովսկին, Իրինա Ժուկովան, Միկելա Պանելան և այլոք: Միջազգային ծրագրում սպասվում են հետևյալ խմբերի բեմադրություններ ՝ Benchaa թատրոն (Նիդերլանդներ), FORCE թատրոն (Հարավային Կորեա), Sacred Places (Բելգիա), PR-Evolution պարային ընկերություն (Հունգարիա) և այլն: Փառատոնի շրջանակում նաև վարպետության դասեր կանցկացվեն՝ միջազգային փորձագետների մասնակցությամբ:
Փառատոնի ծրագիրը ներկայացված է հետևյալ հղումով․ https://www.facebook.com/highfest/posts/pfbid03VFdUYZQrMH2CsJu58GvxUSFnnEC9tYeg9 ibmmucFwvTA5cnRRC3x6u4pyVEusiol։
Թուրքագետ․ Իրանի և ԱՄՆ հռչակագիրը քաղաքական-տնտեսական առումով ավելի շահավետ է Իրանի համար
Քաղաքագետ․ Մինչ Փաշինյանը վստահեցնում է Ադրբեջանի հետ խաղաղության մասին, Բաքվում շարունակում են առաջ տանել Հայաստանի տարածքներն ադրբեջանցիներով բնակեցնելու նախագիծը
Քաղաքագետ․ Նոր իրավիճակում պաշտոնական Երևանը կարող է Բաքվին առաջարկել խաղաղության գործընթացը շարունակել առանց ՀՀ սահմանադրության շուրջ հանրաքվեի
Հայ փորձագետ․ Ժամանակակից աշխարհաքաղաքական մրցակցությունը տեղափոխվում է տարածքների վերահսկումից դեպի ենթակառուցվածքային հոսքերի վերահսկում
Արցախի մշակութային ժառանգության պաշտպանը Մոսկվային կոչ է արել արձագանքել օկուպացված ԼՂՀ-ում Ադրբեջանի կողմից Հայրենական մեծ պատերազմի հուշարձանների ոչնչացմանը
Գլխավոր դատախազությունը դիմել է ԿԸՀ ՝ Ռոբերտ Քոչարյանի նկատմամբ քրեական հետապնդմանը համաձայնության համար
Նիդերլանդների վարչապետն իր աջակցությունն է հայտնել Հայաստանում ժողովրդավարական բարեփոխումների և տնտեսական դիվերսիֆիկացման օրակարգին
"Ժառանգություն". ժամանակն է, որ Հայաստանի ընդդիմությունը ժողովրդին ներկայացնի իրավատեր այլընտրանք՝ լայն-քաղաքական ու վերկուսակցական, հավաքական նորովի առաջնորդությամբ
ԿԸՀ-ն չեզոքացրեց ԲՀԿ-ին. Ընտրությունների քվեարկության արդյունքներով Հայաստանի խորհրդարան կանցնի երեք քաղաքական ուժ
Մոսկվա. Հայաստանում ընտրություններն ուղեկցվել են ընդդիմության նկատմամբ աննախադեպ ճնշումներով
Փորձագետ․ Անգամ ԵԱՀԿ դիտորդները Հայաստանում ընտրությունների ժամանակ բազմաթիվ խախտումներ են արձանագրել
Մոսկվան կսպասի Հայաստանի ընտրությունների պաշտոնական արդյունքներին . Պեսկով
Անտոնիո Կոշտա․ ԵՄ-ն կշարունակի խորացնել գործընկերությունը Հայաստանի հետ՝ ընդլայնելով համագործակցությունը էներգետիկայի, առևտրի և թվայնացման ոլորտներում
Իսրայելի ԱԳ նախարարը շնորհավորել է Փաշինյանին
Թուրքիայի ԱԳՆ-ը մեկնաբանել է Հայաստանի ընտրությունների արդյունքները
Զախարովա․ Միջազգային դիտորդները չեն կարողանա լռություն պահպանել՝ Հայաստանում ընտրությունների ընթացքում ողջ ժողովրդի շահերի աղաղակող ոտնահարման ֆոնին
"Ուժեղ Հայաստանը" հանդես կգա հայտարարությամբ՝ իրական հաշվարկների ավարտից հետո․ Նարեկ Կարապետյան
