Հայաստանի ՀԾԿՀ ղեկավարը հայտնվել է «մահապարտի» կարգավիճակում։ Կառավարությունը նրա վրա է բարդել ՀԷՑ-ի գործով ողջ պատասխանատվությունը, այդ թվում ՝ ֆինանսական. Դավիթ Ղազինյան

Արմինֆո. Հայաստանի Հանրային ծառայությունները կարգավորող հանձնաժողովի նախագահն իր որոշմամբ պետք է կասեցնի իշխանությունների կողմից նշանակված "Էլցանցերի" կառավարչի գործունեությունը, մինչդեռ, նա հանդես է գալիս "մահապարտի" դերում: Նման գնահատականով է հանդես եկել "Հայաստանի էլեկտրական ցանցեր" ՓԲԸ գործադիր տնօրենի տեղակալի նախկին պաշտոնակատար, վաճառքի դեպարտամենտի տնօրեն Դավիթ Ղազինյանը՝ օգոստոսի 27-ին կայացած մամուլի ասուլիսի ժամանակ։

Ղազինյանը նշել է, որ Ստոկհոլմի արբիտրաժի միջանկյալ վճռի շրջանակներում որպես միջանկյալ միջոց որոշակի գործողություններ իրականացնելու համար ավելի վաղ "Հայաստանի էլեկտրական ցանցեր" ՓԲԸ տնօրենների խորհրդի նախագահ Նարեկ Կարապետյանը նամակ էր հղել ՀԾԿՀ նախագահ Մեսրոպ Մեսրոպյանին: Ի պատասխան ՝ կարգավորիչի ղեկավարը պատասխանել է, որ դա իր լիազորությունների մեջ չի մտնում ։ Սակայն ավելի ուշ հայտնի է դարձել, որ նա նամակ է հղել կառավարության աշխատակազմի ղեկավարին։ Դրանում, մասնավորապես, Մեսրոպյանը խնդրել է հստակեցնել կառավարության դիրքորոշումը ՀԾԿՀ նախագահի հուլիսի 18-ի որոշման գործողությունը կասեցնելու, ինչպես նաեւ ՀԷՑ-ի ժամանակավոր կառավարիչ նշանակելու մասին Նարեկ Կարապետյանի դիմումի վերաբերյալ։

Արդեն Մեսրոպյանի հարցմանն ի պատասխան՝ կառավարության աշխատակազմի միջազգային իրավական հարցերով Հայաստանի ներկայացուցչի գրասենյակում նշել են, որ արտակարգ արբիտրաժի որոշմամբ Հայաստանը պարտավոր է ձեռնպահ մնալ "Էներգետիկայի մասին" և "Հանրային ծառայությունները կարգավորող մարմնի մասին" օրենքներում վերջերս ընդունված փոփոխությունների կիրառումից, ինչպես նաև ՀԷՑ-ի ակտիվների առգրավմանն ուղղված հետագա ցանկացած քայլից: Իշխանությունները նաև պետք է ձեռնպահ մնան ընկերության կանոնադրությունը և ղեկավար մարմինները փոփոխելուց, ՀԷՑ - ի ժամանակավոր կառավարիչ նշանակելուց, իսկ նշանակման դեպքում լիազորեն նրան գործել բացառապես որպես գործադիր մարմին: Դատարանը Հայաստանի կառավարությանը արգելել է նաեւ հետ կանչել ընկերության գործունեության լիցենզիաները եւ որեւէ կերպ սահմանափակել "Էլցանցերի" բնականոն գործարար ակտիվությունը:

"Բանն այն է, որ կառավարության աշխատակազմի համապատասխան վարչությունը հայտարարում է հետեւյալը. ինչ վերաբերում է իրավարար վճռի կատարմանը, ապա, որպես կանոն, այն ենթակա է պարտադիր եւ անհապաղ կատարման կողմերի համար՝ հրատապ որոշման կայացման պահից", - պարզաբանել Է Ղազինյանը:

Ընդ որում, ինչպես նշել է գործադիր տնօրենի տեղակալի նախկին պաշտոնակատարը, իրենք չեն պնդում, որ ՀԾԿՀ-ի նախաձեռնած վարույթը կասեցվի, քանի որ մինչ հայտնի օրենսդրական փոփոխությունները հանձնաժողովը նման լիազորություններ ուներ, ինչը չի կարելի պնդել ժամանակավոր կառավարիչ նշանակելու որոշման մասին:

"Եվ ստացվում է, որ կառավարությունը (ի դեմս կառավարության աշխատակազմի միջազգային-իրավական հարցերի գրասենյակի) իմիտացիա է ստեղծում. հայտարարում է, թե, իբր, իր կարծիքն է հայտնել, բայց քանի որ ՀԾԿՀ - ն անկախ կառույց է, ապա ինքնուրույն պետք է որոշում կայացնի", - հայտարարում է Ղազինյանը։

Նրա համոզմամբ՝ այսպես չեն աշխատում կառավարությունները. եթե պետությունը որոշակի պարտավորություններ է ստանձնել միջազգային պայմանագրերի շրջանակներում (գործի քննությունը տեղի է ունեցել Ստոկհոլմի Առեւտրի պալատի արբիտրաժային ինստիտուտում (SCC) ' Հայաստանի եւ Կիպրոսի միջեւ ներդրումների խրախուսման եւ փոխադարձ պաշտպանության մասին 1995 թվականի հունվարի 18-ի համաձայնագրի հիման վրա-խմբ.), եւ այդ պայմանագրերն անցել են ՀՀ Սահմանադրությանը համապատասխանության ստուգում, հավանության են արժանացել խորհրդարանի կողմից, ապա դրանք իրավական գերակայություն ունեն ներքին օրենսդրության նկատմամբ:

"Հիմա գնդակը ՀԾԿՀ-ի դաշտում է", - ընդգծում Է Ղազինյանը։ Մինչդեռ, հանձնաժողովի ղեկավարը ողջ տեղեկատվությունը ստանալուց հետո ՀԷՑ-ի տնօրենների խորհրդի նախագահին հայտարարում է, որ հարցը ՀԾԿՀ-ի իրավասություններից դուրս է:

"Որքան էլ փորձեն հավաստիացնել, որ հանձնաժողովն անկախ մարմին է, բոլորս էլ հասկանում ենք, որ դա այդպես չէ ։ Մենք դա բազմիցս ապացուցել ենք", - նշում է Ղազինյանը ։ Նրա խոսքով՝ դեռեւս օրենսդրական փոփոխություններից առաջ իշխանությունները հայտարարում էին ժամանակավոր կառավարչի մոտալուտ նշանակման մասին, սակայն ՀԾԿՀ ղեկավարը կարող էր այլ միջոցներ ընտրել՝ «որպես պատժամիջոց»: Բացի այդ, հանձնաժողովը որևէ իրական վերահսկողություն չունի ներկայիս կառավարիչ Ռոմանոս Պետրոսյանի նկատմամբ, քանի որ վերջինս վարույթն իրականացնելու ընթացքում գործընթացի վերաբերյալ տվյալներ չէր հրապարակի:

"Կառավարիչն իրեն շատ սանձարձակ է պահում, առանց հաշվի առնելու իր լիազորությունները, տարբեր հայտարարություններ է անում, ինչը խոսում է կարգավորողի կողմից նրա նկատմամբ վերահսկողության բացակայության մասին", - ասել է Ղազինյանը, նշելով, որ այդ դերի համար ընտրվել է "Քաղաքացիական պայմանագիր" կուսակցության առաջին համարներից մեկը՝ Պետական վերահսկողական ծառայության ղեկավարը, որը նախկինում չի փայլել իր կառավարչական հմտություններով:

Այդ առնչությամբ Դավիթ Ղազինյանը համոզված է, որ ՀԾԿՀ ղեկավարն անկախ չէ։ "Բայց թե ինչու նա այդպիսի բեռ վերցրեց իր վրա, հայտնվեց մահապարտի կարգավիճակում, ես չեմ կարող ասել", - նշել է նա, հավելելով, որ կառավարությունն, ըստ էության, ողջ պատասխանատվությունը, այդ թվում ՝ ֆինանսական, բարդել է ՀԾԿՀ ղեկավարի վրա:

Հիշեցնենք, որ հուլիսի 18-ին Հանրային ծառայությունները կարգավորող հանձնաժողովի նախագահի որոշմամբ Ռոմանոս Պետրոսյանը նշանակվել է ՀԷՑ-ի ժամանակավոր կառավարիչ ՝ "Էլցանցերի" նկատմամբ վարչական վարույթի և կանխարգելիչ միջոցառումների կիրառման շրջանակներում: Պետրոսյանի նշանակումը տեղի է ունեցել "Տաշիր" ընկերությունների խմբին պատկանող "Հայաստանի էլեկտրական ցանցերի" հնարավոր պետականացման մասին վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանի հայտարարությունների ֆոնին: Հուլիսի 21-ին "Հայաստանի էլեկտրական ցանցեր" (ՀԷՑ) ընկերության վաճառքի գծով տնօրեն և ղեկավարի պաշտոնակատար Դավիթ Ղազինյանն ազատվել է զբաղեցրած պաշտոնից:

Հուլիսի 22-ին "Տաշիր" ընկերությունների խմբի ղեկավար Սամվել Կարապետյանը (կալանավորվել է Հայ Առաքելական Եկեղեցուն հրապարակային աջակցություն հայտնելուց հետո) եւ նրա ընտանիքը շահել են ՀԷՑ-ի պետականացման գործով Հայաստանի կառավարության դեմ արբիտրաժային վեճը:

Այնուամենայնիվ, Հայաստանի կառավարությունը, «յուրովի» մեկնաբանելով Ստոկհոլմի Առեւտրի պալատի արբիտրաժային ինստիտուտի որոշումը, հայտարարել է, որ "անհետաձգելի գործում քննարկվող հարցերի (վեճի) ծավալը տարբերվում է ժամանակավոր կառավարիչ նշանակելու մասին որոշման նպատակներից եւ այն գործողությունների ծավալից, որոնք պետք է ձեռնարկի վերջինս": "Հարգելով օտարերկրյա արբիտրաժային որոշումներով կիրառվող միջանկյալ միջոցները, միաժամանակ բոլորը պարտավոր են ղեկավարվել Հայաստանի Հանրապետության օրենսդրությամբ և արբիտրաժային որոշումների ճանաչման և կատարման կանոններն ու ընթացակարգերը սահմանող միջազգային պայմանագրերով", - ասվում է Հայաստանի կառավարության հայտարարության մեջ:

ՀԷՑ-ի ժամանակավոր կառավարիչ Ռոմանոս Պետրոսյանն, իր հերթին, նշել է, որ արբիտրաժի վճիռը Հայաստանում իրավական ուժ կստանա միայն դատարանի համապատասխան որոշումից հետո եւ հուլիսի 24-ից սկսել է կադրային փոփոխություններ կատարել "Հայաստանի էլեկտրական ցանցեր" ընկերության ղեկավար կազմում: ՀՀ արդարադատության նախարար Սրբուհի Գալյանն, իր հերթին, նշել է, որ Ստոկհոլմի Առևտրի պալատի արբիտրաժային ինստիտուտի որոշումը, որը կայացվել է հօգուտ Սամվել Կարապետյանի Հայաստանի դեմ արբիտրաժում, ենթակա չէ պարտադիր կատարման, եթե այն հակասում է հասարակական կարգին: Նա նաև վստահեցրել է, որ ՀԷՑ-ի ազգայնացման դեպքում Սամվել Կարապետյանը փոխհատուցում կստանա: