Արմինֆո. ԱՄՆ Կոնգրեսում տեղի է ունեցել ճեպազրույց ՝ նվիրված բռնի տեղահանված արցախահայության ՝ իրենց տները կոլեկտիվ և երաշխավորված վերադարձի կազմակերպմանն ուղղված շվեյցարական խաղաղության նախաձեռնությանը:
Ինչպես հաղորդում է Ամերիկայի Հայ դատի հանձնախումբը (ANCA), միջոցառմանը մասնակցել է ավելի քան 200 մարդ, այդ թվում ՝ Կոնգրեսի աշխատակիցներ, իրավապաշտպաններ, նախկին դիվանագետներ եւ փորձագետներ: Բանախոսների թվում Էին Շվեյցարիայի խորհրդարանի ներկայացուցիչներ Էրիխ Ֆոնտոբելը և Լուկաս Ռեյմանը, Միջազգային քրիստոնեական համերաշխության կազմակերպության նախագահ Ջոն Էյբները, ինչպես նաև Հայաստանի նախկին արտգործնախարար Վարդան Օսկանյանը:
Քննարկումը բացել է կոնգրեսական Քրիս Սմիթի աշխատակազմի ղեկավար Մարկ Միլոշը: Բանախոսներից յուրաքանչյուրն անդրադարձել է արցախահայությանը իրենց տներ վերադարձնելու իրավունքի իրավական, դիվանագիտական և հումանիտար ասպեկտներին:
Ամերիկայի Հայ դատի հանձնախմբի գործադիր տնօրեն Արամ Համբարյանը նշել է, որ իրական, կայուն և երկարատև խաղաղությունը չի կարող պարտադրվել Հայաստանին զենքի կիրառման սպառնալիքով ՝ ի վնաս մարդու իրավունքների, միջազգային իրավունքի և Արցախի բնիկ հայ բնակչության համընդհանուր իրավունքների: "Անհրաժեշտ է մերժել, այսպես կոչված, "խաղաղ պայմանները", որոնք այժմ պարտադրվում են Երևանին ՝ որպես միակողմանի ստորադասություն ցեղասպան Ադրբեջանին ։ Անհրաժեշտ է հաստատել նոր խաղաղություն ՝ հիմնված արցախահայության անվտանգ հայրենիք վերադարձի վրա", - նշել է Համբարյանը։
Շվեյցարիայի խորհրդարանի պատգամավոր Էրիխ Ֆոնտոբելը նախաձեռնության ակունքները որակել է որպես անձնական պարտավորություն, որը ստանձնել է 2024 թվականին Արցախից տեղահանված անձանց հետ հանդիպումից հետո՝ Հայաստան կատարած այցի ժամանակ: "Մի կին ինձ ցույց տվեց իր նախկին տան տեսանյութը, որն այժմ զբաղված է։ Այս տեսարանը կոտրեց իմ սիրտը: Այդ պահին ես հասկացա, որ պետք է գործեմ: Ես նրան և մյուս փախստականներին խոստացել եմ, որ կօգնեմ", - ասել է պատգամավորը։
Ֆոնտոբելն ընդգծել է նախաձեռնության չեզոք և ներառական բնույթը. "Շվեյցարական խաղաղապահ նախաձեռնությունը թույլ է տալիս Միացյալ Նահանգներին աջակցել խաղաղությանը՝ առանց ուղղակի ռիսկի ենթարկվելու: Մենք ՝ շվեյցարացիներս, չեզոք ենք և ունենք փորձ և վստահություն նման հարթակներ կազմակերպելու հարցում։ Այժմ մեզ անհրաժեշտ է լայն միջազգային աջակցություն, հատկապես՝ Միացյալ Նահանգների կողմից"։
Իսկ շվեյցարացի խորհրդարանական Լուկաս Ռեյմանը ընդգծել է, որ Ադրբեջանի գործողությունները միջազգային իրավունքի կոպիտ խախտում են: "Արցախահայության տեղահանումը միջազգային մարդասիրական իրավունքի լուրջ խախտում է Շվեյցարիայի ԱԳՆ-ն իր կայքում հստակ հայտարարում է, որ քաղաքացիական բնակչության վրա հարձակումները և բնակչության անօրինական տեղաշարժը պատերազմական հանցագործություններ են", - նշել է նա։ Խորհրդարանականը նաև հավելել է, որ ԵԱՀԿ-ն կարող է կարևոր դեր խաղալ, հատկապես, հաշվի առնելով, որ 2026 թվականին Շվեյցարիան կգլխավորի կազմակերպությունը:
"Միացյալ Նահանգները կարող է նպաստել Մինսկի խմբի գործունեության ակտիվացմանը՝ նպաստելով բռնի տեղահանվածների վերադարձին։ Դա կայուն խաղաղության հիմքն է", - հավելել է նա։
Իսկ Քրիստոնեական համերաշխության միջազգային կազմակերպության նախագահ Ջոն Էյբները էթնիկ զտումն անվանել է սովի և ահաբեկման միջոցով Արցախի բնակչության դեմ ուղղված կանխամտածված քաղաքականության գագաթնակետ: "Ադրբեջանը ռազմական հարձակում է սկսել, որը դարձել է իննամսյա շրջափակման գագաթնակետը։ Շրջափակման նպատակը բնակչությանը սովամահ անելն էր։ Արդյունքում՝ տեղի ունեցավ Արցախի քրիստոնյա հայերի էթնոկրոնական զտում ։ Շվեյցարիայի խաղաղության նախաձեռնությունը Միացյալ Նահանգներին հնարավորություն է տալիս կատարել իր նախորդ խոստումները և նպաստել կայուն խաղաղության հաստատմանը: Սա նաև հնարավորություն է օգնելու դադարեցնել աշխարհի հնագույն քրիստոնեական համայնքներից մեկի էթնոկրոնական մաքրումը", - ասել է նա։
Ֆոնտոբելիի, Ռեյմանի, Էյբների և Օսկանյանի պատվիրակությունը ժամանել է Վաշինգտոն ՝ Պետդեպարտամենտի, Կոնգրեսի և իրավապաշտպան կազմակերպությունների ներկայացուցիչների հետ բարձր մակարդակի հանդիպումների շարքի, ինչպես նաև Կոնգրեսում վերոնշյալ ճեպազրույցին մասնակցելու համար:
Շվեյցարիայի խաղաղության նախաձեռնությունը պաշտոնապես ընդունվել է Շվեյցարիայի խորհրդարանի կողմից՝ այս տարվա սկզբին: Այն հանձնարարում է Շվեյցարիայի Դաշնային խորհրդին մեկ տարվա ընթացքում գումարել միջազգային խաղաղության համաժողով, որն ուղղված է նպաստելու պատմականորեն բնակվող հայ բնակչության անվտանգ եւ կամավոր վերադարձի վերաբերյալ բանակցություններին ՝ միջազգային վերահսկողության ներքո կամ գլոբալ նշանակություն ունեցող սուբյեկտների մասնակցությամբ ։
Այդ մանդատի իրականացմանն աջակցելու համար 2025 թվականի մայիսի 26-ին Բեռնում ձևավորվել է միջկուսակցական խորհրդարանական կոմիտե ՝ բաղկացած 19 շվեյցարացի խորհրդարանականներից ։ Այդ կոմիտեն իրավասու է առաջ մղել անհրաժեշտ միջազգային մեխանիզմները՝ Շվեյցարիայի խորհրդարանի իրավաբանորեն պարտադիր որոշման խնդիրները կատարելու համար: Մեծ Բրիտանիայի հայտարարությունը լրացնում է միջազգային ձայների աճող երգչախումբը, որը կոչ է անում տևական և ներառական լուծումներ տալ Լեռնային Ղարաբաղի վաղեմի ճգնաժամին:
ՀՀ պաշտպանության նախկին փոխնախարար. Հարավային Կովկասը մտնում է անկայունության նոր փուլ
Փորձագետ. Ադրբեջանի քաղաքական ղեկավարությունը բացահայտ հայտարարել է, որ «Հայաստանի օկուպացիան նրանց նոր ազգային նպատակն է»
Փորձագետ. Հայկական հասարակությունը ընկնում է տոտալիտար անվտանգության թակարդը
Փորձագետ․ Փաշինյանի այցը Ռուսաստան նախադրյալներ է ստեղծում երկխոսության վերականգնման համար, բայց հարաբերությունների ջերմացումն, ավելի շուտ, խորհրդանշական բնույթ է կրում
Իրավապաշտպան Ռուբեն Մելիքյանը հեռացվել է ԵՊՀ-ից
Փաշինյանին հեռացրել են "ԻՆՆՈՊՐՈՄ"-ի հյուրերի ցանկից
Զախարովա․ ԵՄ հետ մերձեցման Հայաստանի գիծը ռիսկեր է պարունակում ԵԱՏՄ անդամ երկրների տնտեսական անվտանգության համար
Ժամանակն է, որպեսզի հարավկովկասյան երկրները Հարավային Կովկասի մասին մտածեն որպես մեկ ընդհանուր տարածաշրջանի. Փաշինյան
Փաշինյան․ Հայաստանն ու Ադրբեջանը պետք է հանգիստ թողնեն միմյանց
Մոսկվան Հայաստանի հետ կապված իրավիճակում տեսնում է այն ինտեգրացիոն միավորումներին հարվածելու փորձեր, որոնց մասնակցում է ՌԴ-ն․ Ռուսաստանի նախագահի օգնական
Զախարովա․ Հայաստանը Ռուսաստանի հետ հարաբերություններն ընկալում է որպես գործիք՝ դեպի ԵՄ վերակողմնորոշումը ֆինանսապես ապահովելու համար
Հայաստանի արդարադատության նախարարն ու ԵՄ դեսպանը քննարկել են Երևանի համար վիզաների ռեժիմի ազատականացման օրակարգային հարցեր
Ադրբեջանագետ. Հայաստանի դեմ Ադրբեջանի զավթողական ծրագրերը հնարավոր են դարձել բացառապես Արցախի հարցով Փաշինյանի որոշումների արդյունքում
Զախարովա. Ռուսաստանը բողոքի նոտա է հղել Հայաստանին՝ Գյումրիի «Մայր Հայաստան» հուշահամալիրում տեղի ունեցած վանդալիզմի դեպքի կապակցությամբ
Սամվել Կարապետյանն առաջարկում է ընտրություններից հետո ստեղծել ընդդիմադիր կոալիցիա
Արցախի մշակութային ժառանգության պաշտպանը Մոսկվային կոչ է արել արձագանքել օկուպացված ԼՂՀ-ում Ադրբեջանի կողմից Հայրենական մեծ պատերազմի հուշարձանների ոչնչացմանը
Գլխավոր դատախազությունը դիմել է ԿԸՀ ՝ Ռոբերտ Քոչարյանի նկատմամբ քրեական հետապնդմանը համաձայնության համար
Նիդերլանդների վարչապետն իր աջակցությունն է հայտնել Հայաստանում ժողովրդավարական բարեփոխումների և տնտեսական դիվերսիֆիկացման օրակարգին
"Ժառանգություն". ժամանակն է, որ Հայաստանի ընդդիմությունը ժողովրդին ներկայացնի իրավատեր այլընտրանք՝ լայն-քաղաքական ու վերկուսակցական, հավաքական նորովի առաջնորդությամբ
