Արմինֆո.Transparency International հակակոռուպցիոն կենտրոնը դիտարկումներ է ներկայացրել շրջակա միջավայրի նախարարի ՝ "Ռազմավարական էկոլոգիական գնահատման (ՌԷԳ) և շրջակա միջավայրի վրա ազդեցության գնահատման (ՇՄԱԳ) ուղեցույցները հաստատելու մասին" հրամանի նախագծի վերաբերյալ ՝ առաջարկելով լրամշակել այն:
Transparency International-ից ԱրմԻնֆո-ին տրամադրված հաղորդագրության համաձայն, ուղեցույցների նպատակը պետք է լինի քայլ առ քայլ և հանրամատչելի ձևով նախատեսել օրենսդրությամբ ամրագրված ՌԷԳ և ՇՄԱԳ իրականացման ընթացակարգերը՝ որպես ուղեցույց ու գործիք նախաձեռնողների համար։
«Այս տեսանկյունից կարևոր է փաստաթղթերը դարձնել առավելագույնս գործածական ու հանրամատչելի՝ խուսափելով ավելորդ տեսական նյութից, բազմիմաստ ու թերի կարգավորումներից: • Ուղեցույցների նախագծերը մշակված են տարբեր ոճով ու ոգով: Ներկայացված բազմաթիվ ու բազմապիսի աղ յուսակների միջև կամ տեքստի հետ փոխկապակցվածությունն ու ՌԷԳ/ՇՄԱԳ իրականացնելու համար ընթացակարգային հաջորդականությունը հստակ չեն: Նաև սրանով պայմանավորված՝ նախաձեռնողի դիտանկյունից տրամաբանական շղթան ու իրենցից ակնկալվող քայլերը դժվարըմբռնելի են, ինչը հակասում է ուղեցույցների՝ որպես օժանդակող գործիք հանդիսանալու ընդհանուր նպատակին։ • Կարևոր է, որ ՌԷԳ/ՇՄԱԳ ուղեցույցները ամբողջականացնեն հիմնադրույթային փաստաթղթերի կազմման կամ նախատեսվող գործունեության նախագծերի մշակման ու դրանց ազդեցությունների գնահատման գործընթացը: Ուստի, առաջարկվում է ներառել վաղ փուլերից սկսած հանրային իրազեկման և մասնակցության ապահովման ընթացակարգերը՝ ի կատարումն Օրհուսի կոնվենցիայով ստանձնած պարտավորությունների, նույնիսկ եթե դրանք որոշակիորեն կրկնեն ՀՀ կառավարության 2023 թվականի դեկտեմբերի 28-ի «Հայաստանի Հանրապետության Կառավարության 2014 թվականի նոյեմբերի 19-ի N 1325-ն որոշման մեջ փոփոխություն կատարելու մասին» N 2343-Ն որոշմամբ ամրագրված դրույթները, հնարավորինս մանրամասնելով նախաձեռնողից ակնկալվող քայլերը, որպեսզի ապահովվեն հանրային իրազեկման և հանրային լսումների ծանուցման բովանդակությունը, հանրային լսումների ընթացակարգը, շրջակա միջավայրի վրա ազդեցության գնահատման և փորձաքննության գործընթացում շահագրգիռ հանրության կարծիքների, դիտողությունների և առաջարկությունների ներկայացման, տեղական ինքնակառավարման մարմինների կողմից նախնական համաձայնության կամ անհամաձայնության տրամադրման ընթացակարգը և ժամկետները: Ուղեցույցների մեջ կարևոր է նախատեսել գործնական խորհուրդներ, թե ինչպես 2 կարող է ապահովվել բարձր հանրային մասնակցությունը, օրինակ՝ հանրային լսումները չկազմակերպել արձակուրդային կամ տոների ժամանակահատվածներում, օգտագործել շահագրգիռ կողմերի էլեկտրոնային փոստերով ծանուցումը, կազմակերպելով առցանց լսումներ մարզային ներկայացուցիչների համար և այլն։ • Չնայած այն հանգամանքին, որ 21 դեկտեմբերի 2023 թվականի Ռազմավարական էկոլոգիական գնահատման կարգի և ռազմավարական էկոլոգիական գնահատման հաշվետվությանը ներկայացվող պահանջները հաստատելու մասին N 2294-Ն Կառավարության որոշմամբ սահմանվել է, որ նախաձեռնողն իր լիազորությունների շրջանակում հիմնադրութային փաստաթղթի դրույթների գործողության ընթացքում և դրանից հետո իրականացնում է օրենքով նախատեսված շրջակա միջավայրի վրա ազդեցության մշտադիտարկում (մոնիթորինգ) հիմնադրութային փաստաթղթի դրույթների գործողության և դրա հետևանքով շրջակա միջավայրի վրա ազդեցությունների վերաբերյալ, սակայն ՌԷԳ-ի ուղեցույցում բացակայում են մոնիթորինգի իրականացման գործիքակազմն ու ընդհանուր պահանջները, ինչպես նաև մշտադիտարկման իրականացման ընդհանուր ստանդարտները, որոնք նաև նախատեսված են միջազգային պարտավորություններով: ԹԻՀԿ կարծիքով ՀՀ շրջակա միջավայրի նախարարության կողմից մշակված և՛ ՌԷԳ, և՛ ՇՄԱԳ ուղեցույցներն ունեն կարիք լրամշակման և առավել գործնական կարգավորումների ներառման, քանի որ դրանք պետք է համալիր գործիք հանդիսանան իրականացնելու «Շրջակա միջավայրի վրա ազդեցության և դրա փորձաքննության մասին» ՀՀ օրենքի ու առնչվող միջազգային փաստաթղթերի հիմնարար պահանջները, ներառյալ՝ Միավորված ազգերի կազմակերպության Եվրոպայի տնտեսական հանձնաժողովի (ՄԱԿ ԵՏՀ) Շրջակա միջավայրի առնչությամբ տեղեկատվության մատչելիության, որոշումների ընդունման գործընթացում հանրության մասնակցության և արդարադատության մատչելիության մասին կոնվենցիան (Օրհուս, 1998), Անդրսահմանային համատեստում շրջակա միջավայրի վրա ազդեցության գնահատման մասին (Էսպու, 1991) կոնվենցիան և վերջինիս կից Ռազմավարական էկոլոգիական գնահատման մասին արձանագրությունը (Կիև, 2003)», - ասվում է հաղորդագրությունում։
Քաղաքագետ․ Մինչ Փաշինյանը վստահեցնում է Ադրբեջանի հետ խաղաղության մասին, Բաքվում շարունակում են առաջ տանել Հայաստանի տարածքներն ադրբեջանցիներով բնակեցնելու նախագիծը
Քաղաքագետ․ Նոր իրավիճակում պաշտոնական Երևանը կարող է Բաքվին առաջարկել խաղաղության գործընթացը շարունակել առանց ՀՀ սահմանադրության շուրջ հանրաքվեի
Հայ փորձագետ․ Ժամանակակից աշխարհաքաղաքական մրցակցությունը տեղափոխվում է տարածքների վերահսկումից դեպի ենթակառուցվածքային հոսքերի վերահսկում
Արցախի մշակութային ժառանգության պաշտպանը Մոսկվային կոչ է արել արձագանքել օկուպացված ԼՂՀ-ում Ադրբեջանի կողմից Հայրենական մեծ պատերազմի հուշարձանների ոչնչացմանը
Գլխավոր դատախազությունը դիմել է ԿԸՀ ՝ Ռոբերտ Քոչարյանի նկատմամբ քրեական հետապնդմանը համաձայնության համար
Նիդերլանդների վարչապետն իր աջակցությունն է հայտնել Հայաստանում ժողովրդավարական բարեփոխումների և տնտեսական դիվերսիֆիկացման օրակարգին
"Ժառանգություն". ժամանակն է, որ Հայաստանի ընդդիմությունը ժողովրդին ներկայացնի իրավատեր այլընտրանք՝ լայն-քաղաքական ու վերկուսակցական, հավաքական նորովի առաջնորդությամբ
ԿԸՀ-ն չեզոքացրեց ԲՀԿ-ին. Ընտրությունների քվեարկության արդյունքներով Հայաստանի խորհրդարան կանցնի երեք քաղաքական ուժ
Մոսկվա. Հայաստանում ընտրություններն ուղեկցվել են ընդդիմության նկատմամբ աննախադեպ ճնշումներով
Փորձագետ․ Անգամ ԵԱՀԿ դիտորդները Հայաստանում ընտրությունների ժամանակ բազմաթիվ խախտումներ են արձանագրել
Մոսկվան կսպասի Հայաստանի ընտրությունների պաշտոնական արդյունքներին . Պեսկով
Անտոնիո Կոշտա․ ԵՄ-ն կշարունակի խորացնել գործընկերությունը Հայաստանի հետ՝ ընդլայնելով համագործակցությունը էներգետիկայի, առևտրի և թվայնացման ոլորտներում
Իսրայելի ԱԳ նախարարը շնորհավորել է Փաշինյանին
Թուրքիայի ԱԳՆ-ը մեկնաբանել է Հայաստանի ընտրությունների արդյունքները
Զախարովա․ Միջազգային դիտորդները չեն կարողանա լռություն պահպանել՝ Հայաստանում ընտրությունների ընթացքում ողջ ժողովրդի շահերի աղաղակող ոտնահարման ֆոնին
"Ուժեղ Հայաստանը" հանդես կգա հայտարարությամբ՝ իրական հաշվարկների ավարտից հետո․ Նարեկ Կարապետյան
