ՄԱԿ արդարադատության միջազգային դատարանում սկսվել են Հայաստանն ընդդեմ Ադրբեջանի գործով լսումները

Արմինֆո. Հաագայի ՄԱԿ արդարադատության միջազգային դատարանում ապրիլի 16-ին սկկսվել են Հայաստանն ընդդեմ Ադրբեջանի հայցի վերաբերյալ լսումները: Ինչպես իր ելույթում նշել է միջազգային իրավական հարցերով ՀՀ ներկայացուցիչ Եղիշե Կիրակոսյանը, դատաքննությունը Հայաստանը նախաձեռնել է 2021 թվականի սեպտեմբերի 16-ին ՝ "Ռասայական խտրականության բոլոր ձևերի վերացման մասին" միջազգային կոնվենցիային համապատասխան:

Երևանը Բաքվին մեղադրում է տասնամյակներ շարունակ հայերի դեմ գործողությունների համար, որոնք առաջին պլան են մղվել 2020 թվականի սեպտեմբերին Լեռնային Ղարաբաղի հակամարտության ընթացքում: Ադրբեջանի դպրոցներում սովորեցնում են ատել և սպանել հայերին, իսկ այդ պետության լրատվամիջոցները շարունակում են հայազգի անձանց հանդեպ ատելություն տարածելու քաղաքականությունը: Նույնիսկ Ադրբեջանի պաշտոնյաները հանդես են գալիս հայերին ամբողջությամբ ոչնչացնելու կոչերով։ "Սա բացահայտ ռասիզմի ձև է, որը խրախուսվում է ադրբեջանական պետության կողմից։ Դրա օրինակ կարող են ծառայել խաղաղ պայմաններում հայերի սպանությունների համար հանցագործներին ազգային հերոսի կոչումներ շնորհելու և արդարացնելու փաստերը", - ասել է Կիրակոսյանը։

Նա նշել է, որ այս քաղաքականության գագաթնակետը սեպտեմբերի 2020 թվի իրադարձություններն էին, երբ Ադրբեջանը լայնածավալ ռազմական գործողություններ սկսեց Լեռնային Ղարաբաղի հայերի դեմ: 44 օրվա  ընթացքում ադրբեջանական բանակի զինվորները սպանել են, խոշտանգել և այլ բռնի գործողություններ են իրականացրել հայերի, այդ թվում ՝ քաղաքացիական բնակչության և ռազմագերիների նկատմամբ ՝ հպարտությամբ ցուցադրելով համապատասխան տեսանյութերը։ Այդ գործողությունների արդյունքում ավելի քան 30 հազար հայեր փախստական դարձան, իսկ ԱՀ նախագահ Իլհամ Ալիևը պաշտոնապես հայտարարեց, որ Բաքուն հայկական հետք չի թողնի այդ տարածքներում։ Այն ժամանակ պաշտոնական Երևանը դիմել էր դատարան ՝ պահանջելով միջոցներ ձեռնարկել հայերի պաշտպանության համար, որոնք այդ ժամանակ դեռ չէին սպանվել կամ տեղահանվել։ "Սակայն բոլորին է հայտնի, թե ինչ տեղի ունեցավ հետո ։ Անգամ դատարանը չկարողացավ կասեցնել հայերի նկատմամբ ռասայական խտրականության հատկանիշներով Բաքվի հանցագործությունները, որոնց արդյունքում տեղի ունեցավ էթնիկ զտում՝ 2023 թվականի սեպտեմբերին: Ընդամենը մեկ ամիս առաջ Ալիեւը կրակ էր վառել ստեփանակերտում, Twitter-ում հայտարարելով "Լեռնային Ղարաբաղը վերջնական հայերից մաքրելու մասին", - նշել է Կիրակոսյանը:

Նա հավելել է, որ ի հակակշիռ Հայաստանի՝ Ադրբեջանը ներկայացրել է իր մեղադրանքները՝ փորձելով կեղծ օրակարգ ձևավորել: Մասնավորապես, Բաքուն չունի Հայաստանի կողմից, իբր, իրականացված զանգվածային հանցագործությունների մասին վկայող տեսանյութեր, որոնք կարող էին հիմք հանդիսանալ դատավարության համար և ապացուցել ադրբեջանական կողմի իրավացիությունը: Արդյունքում՝ Բաքուն փորձում է վերակենդանացնել 30-ամյա պատմությունը, որոնք վաղեմության ժամկետն անցնելու պատճառով դուրս են  ՄԱԿ-ի ԱՄԴ-ի լիազորությունների շրջանակից։

Նշենք, որ Հայաստանը պահանջել է դատարանի կողմից միջանկյալ միջոցներ ձեռնարկել լարվածության սրումից խուսափելու համար ։ Նախօրեին իր հիմնավորումները ներկայացրել էր Ադրբեջանը։ Լսումների երկրորդ փուլը տեղի կունենա ապրիլի 17-19-ը: Սկզբում իր հիմնավորումները կներկայացնի Ադրբեջանը (ապրիլի 17-ին), որից հետո հերթը կհասնի Հայաստանին (ապրիլի 19-ին)։