Չորեքշաբթի, 23 Դեկտեմբերի 2020 20:11

ՄՃԽ. Մոսկվան մնում է միակ արտաքին կողմը, որն ունի ինչպես Բաքվի, այնպես էլ Երեւանի նկատմամբ ազդեցության իրական լծակներ  

ՄՃԽ. Մոսկվան մնում է միակ արտաքին կողմը, որն ունի ինչպես Բաքվի, այնպես էլ Երեւանի նկատմամբ ազդեցության իրական լծակներ   

Արմինֆո. Մոսկվան մնում է միակ արտաքին կողմը, որն ունի ինչպես Բաքվի, այնպես էլ Երեւանի վրա ազդելու իրական լծակներ։ Այս մասին ասվում է Միջազգային ճգնաժամային խմբի (ՄՃԽ) ղարաբաղյան երկրորդ պատերազմից հետո տարածաշրջանում խաղաղության ամրապնդման գաղափարներով զեկույցում ։ ( https://www.crisisgroup.org/europe-central-asia/caucasus/nagorno¬karabakh-conflict/b91-improving-prospects-peace-after-nagorno-karabakh-war ).

 

Հայտարարության մեջ նշվում է, որ էվոլյուցիոն մոտեցումը կարող է ավելի խելամիտ լինել, քան հարկադիր կարգավորումը: Մասնավորապես, կարող է լինել Լեռնային Ղարաբաղի կարգավիճակը ձեւականորեն չկարգավորված թողնելու տրամաբանություն, թեկուզ այնքան ժամանակ, քանի դեռ տեղահանված անձինք, ինչպես հայերը, այնպես էլ ադրբեջանցիները, չեն վերադառնա, եւ նոր տնտեսական հարաբերություններ չեն հաստատվի համայնքների միջեւ։

 

Մոսկվան կարգավորման գործընթացում առաջատար դեր է խաղալու։ Նաեւ թվում է, թե Անկարան, որը աջակցում է Բաքվին, մտադիր է օժանդակ դեր ստանձնել հրադադարի դիտարկման գործում: Բայց նոր կարգի կարևորագույն բաղադրիչն է լինելու առևտրատնտեսական կապերի բացումը, քանի որ վերջին 30 տարիներին Հայաստանը շրջափակման մեջ էր Թուրքիայի և Ադրբեջանի կողմից ։ Դրա համար Մոսկվան չի կարող միայնակ կամ գոնե Անկարայի հետ աշխատել ։ Տարածաշրջանի միացման համար նոր տնտեսական, տրանսպորտային եւ կոմունիկացիոն ենթակառուցվածքը կպահանջի ավելի լայն միջազգային ներդրումներ եւ ուշադրություն:

 

Զեկույցում նշվում է, որ ամենամեծ հարցը մնում է Լեռնային Ղարաբաղի կարգավիճակը եւ ապագա կառավարումը, կամ, ավելի ճիշտ, Լեռնային Ղարաբաղի այն հատվածը, որը դուրս է Ադրբեջանի վերահսկողությունից, որտեղ տեղակայված են ռուսական զորքերը եւ որտեղ վերադարձվում են էթնիկ հայերը: Ադրբեջանի ղեկավարությունը հայտարարում է, որ այդ հողը Ադրբեջանի ինքնիշխան տարածքն է, և այնտեղ ապրող բոլոր հայերը Ադրբեջանի քաղաքացիներ են ։ Բաքուն մերժում է ԼՂՀ կարգավիճակի ցանկացած քննարկում։ Հաղթելով Հայաստանին՝ Բաքուն, համենայնդեպս, հիմա կարծես թե, սեղանից հանեց ինքնավարությունը և չի ցանկանում տեղական վերահսկողությունից բացի այլ բան առաջարկել։ Իրեմց կողմից՝ հայերը շարունակում են պնդել, որ կարգավիճակը պետք է արտացոլի Լեռնային Ղարաբաղի հայ բնակչության ինքնորոշման ձգտումը ։ Ռուսաստանի և Ֆրանսիայի արտգործնախարարները կոչ են արել հետագա բանակցություններ սկսել կարգավիճակի հարցով։

 

Լեռնային Ղարաբաղի կարգավիճակը կենտրոնական հարց է։ Թեեւ Մոսկվան եւ Փարիզը Բաքվին եւ Երեւանին կոչ են արել վերադառնալ բանակցությունների սեղանի շուրջ՝ կարգավիճակի քննարկման համար, դժվար է պատկերացնել, թե որքան արդյունավետ կլինեն նման բանակցությունները, եթե դրանք կայանային այսօր: Բաքուն, որը մինչ պատերազմը խոսում էր Ադրբեջանի վերահսկողության տակ գտնվող Լեռնային Ղարաբաղին ինքնավարության տարբեր տեսակների տրամադրման մասին, այժմ, կարծես, մերժում է ամեն ինչ, բացի դպրոցների նկատմամբ հնարավոր որոշ տեղական վերահսկողությունից եւ հայոց լեզուն օգտագործելու իրավունքից: Հայերի համար ընդունելի է միայն ինքնորոշումը, այսինքն ՝ անկախությունը Բաքվից։ Մինչդեռ, Հայաստանի կառավարությունը, որը գտնվում է հսկայական ճնշման տակ ռազմական պարտությունից եւ հրադադարի  մասին ծայրահեղ ոչ պոպուլյար համաձայնագրից հետո, կարող է լիովին տապալվել, եթե գնա հետագա փոխզիջումների, որոնց հետ նրա հետնորդները կարող են կամ չեն կարող համաձայնել: Այս ամենը բարդանում է փախստականների շարունակվող վերադարձով։

 

Պարզ չէ նաեւ ԵԱՀԿ Մինսկի խմբի, Լեռնային Ղարաբաղի պատերազմի շուրջ բանակցային ֆորումի ապագան։ Ռուսաստանը, որը համանախագահներից առավել ակտիվն է, հայտարարել է, որ ցանկանում է, որ Մինսկի խումբը գործարկվի, սակայն չի հստակեցրել, թե՝ ինչպես։ Համանախագահները դեկտեմբերի 3-ին հանդես են եկել հայտարարությամբ, որում ողջունել են մարտական գործողությունների դադարեցումը և կոչ արել հետագա բանակցություններ սկսել խմբի հովանու ներքո: Դեկտեմբերի 12-ին ֆրանսիացի և ամերիկացի համանախագահների այցը Բաքու (Ռուսաստանը ներկայացնում էր նրա դեսպանը) ավարտվեց նրանով, որ Ալիևը հրապարակավ մերժեց խմբի արժեքը։ Ադրբեջանական ղեկավարությունը հատկապես հիասթափված է Փարիզից, որը, նրանց կարծիքով, աջակցում է Հայաստանին և թշնամաբար է տրամադրված Ադրբեջանի դաշնակից Թուրքիայի հանդեպ։

 

Եթե տարածաշրջանի կարգավիճակի եւ երկարաժամկետ ապագայի շուրջ բանակցությունները արագացնելուն ուղղված ջանքերը դժվար թե մեծ օգուտ բերեն, Մինսկի խմբի համանախագահները եւ մյուսները կարող են միջոցներ ձեռնարկել պատերազմից տուժած անձանց համար պայմանների բարելավման ուղղությամբ։ Հայերն ու ադրբեջանցիները, ամենայն հավանականությամբ, կդիտարկեն ցանկացած գործողություն, հաշվի առնելով դրանց հնարավոր հետևանքները Լեռնային Ղարաբաղի կարգավիճակի համար: Երբ և հայերը, և ադրբեջանցիները վերադառնան, որպեսզի ապրեն տարածաշրջանում, նոր գոյակցություն կստեղծվի, և փոքր հումանիտար քայլերը կարող են որոշ չափով օգնել դրա կայուն և խաղաղ զարգացմանը։

 

Ռուսաստանը կարող է և պետք է առաջնորդ լինի, ինչպես նա արեց հրադադարի ռեժիմի պահպանման դեպքում։ Մոսկվան մնում է միակ արտաքին կողմը, որն ունի ինչպես Բաքվի, այնպես էլ Երեւանի վրա ազդելու իրական լծակներ։ Այժմ այս ազդեցությունը ուժեղանում է ուժերի եւ քաղաքացիական անձնակազմի տեղակայման արդյունքում: Ռուս խաղաղապահները կարող են ոչ միայն պաշտպանել հայրենադարձներին եւ կանխել ռազմական գործողությունների բռնկումը, այլեւ նրանք եւ նրանց քաղաքացիական գործընկերները կարող են նաեւ նպաստել իրենց հայ եւ ադրբեջանցի գործընկերների միջեւ բանակցություններին, որպեսզի ապահովեն, որ տեղացի քաղաքացիները, հայերը եւ ադրբեջանցիները ջրից, բուժօգնությունից, կրոնական եւ մշակութային օբյեկտներից օգտվելու հնարավորություն են ունենան: Մինչդեռ, դիվանագետները Մոսկվայում կարող են աշխատել տեղական եւ միջազգային շահագրգիռ կողմերի հետ՝ տարածաշրջանի տնտեսական վերաինտեգրման ծրագրերի շուրջ:

 

Չնայած Ռուսաստանը ակնհայտորեն առաջատար դեր կխաղա դիվանագիտական եւ վերականգնման ջանքերում, Իսկ Թուրքիան կշարունակի աջակցել Ադրբեջանին, ավելի լայն միջազգային մասնակցությունը կարող է շահավետ լինել բոլոր շահագրգիռ կողմերի համար: Կարեւոր է նշել, որ զեկույցում նշվում է, որ ավելի շատ մասնակցությունը նշանակում է ավելի շատ պոտենցիալ դոնորներ.ֆինանսական աջակցությունը այն ոլորտն է, որտեղ Ռուսաստանը դժվարություններ կունենա:

 

Պատերազմից հետո վերականգնումից և նոր ճանապարհների ու հաղորդակցության ուղիների կառուցումից բացի, որոնք երկար ժամանակ համարվում էին մարտական գործողությունների գոտիներ, անհրաժեշտ է վերականգնել տարածաշրջանի վարելահողերը, արոտավայրերը և ջրային ռեսուրսները: Դոնորները կցանկանան ապահովել, որ օգնությունն իրականացվի ինչպես ադրբեջանցիներին, այնպես էլ հայերին, եւ, որ կարեւոր է, համապատասխանեն կարիքներին եւ օգնեն պահպանել կապերն ու առեւտուրը:

Ռուսաստանը, կարծես թե, հաստատ կպահպանի իր առաջատարությունն անվտանգության ապահովման հարցում, եւ ոչ մի այլ երկիր, կարծես, դրան մարտահրավեր չի նետի կամ հետաքրքրություն չի ցուցաբերի ուժերի ծավալման նկատմամբ: Բայց մյուսները կարող են օգնել ֆինանսավորել վերականգնումը: Նախագահ Վլադիմիր Պուտինն արդեն միջազգային մարդասիրական խմբերին կոչ է արել  տրամադրել օգնություն:

 

Կարմիր խաչը, որն արդեն տեղում է, կարող էր հենվել Հայաստանի եւ Ադրբեջանի միջեւ ջրի հետ կապված հարցերի շուրջ երկխոսությանն աջակցելու իր նախկին ջանքերի վրա, որպեսզի այդ նույն խնդիրներին վերադառնան այժմ ՝ նոր բաժանարար գծերի վրա: Այն կարող է նաեւ օգնել, քանի որ անցյալում, հետեւել եւ բացահայտել մարդկանց, այնպես էլ մարտիկների եւ քաղաքացիական անձանց, ովքեր կորցրել են պատերազմի ընթացքում: Նախկինում Հայաստանն ու Ադրբեջանը ողջունել են Կարմիր Խաչի մասնակցությունը ։

 

ԵԱՀԿ-ն՝ որպես ինստիտուտ (բացի փոքր Մինսկի խմբից), նույնպես կարող է իր դերակատարությունը ունենալ ։ Ռուսաստանը կոչ է արել կազմակերպությանը աջակցել հրադադարին։ Խումբը կարող էր ոչ միայն աջակցել Ռուսաստանի ջանքերին, այլեւ իր սեփական առաքելություններն ու դիվանագետներին ուղարկել Ռուսաստանի, Հայաստանի, Ադրբեջանի, Թուրքիայի եւ մյուս բոլոր շահագրգիռ կողմերի հետ աշխատելու համար ՝ մարդասիրական օգնության առաքումն ապահովելու եւ մարդու իրավունքների կամ այլ խնդիրների մասին լսելու համար: Կազմակերպությունը կարող է հարմարեցնել իր տարածաշրջանային դաշտային գործունեությունը, որը դադարեցվել է մարտին COVID-19-ի պատճառով:

 

ԵԱՀԿ-ի ներկայության առավելություններից կարող են լինել նրա զեկույցները, որոնք, եթե դրանք հրապարակվեն, կարող են որոշ չափով նպաստել ներկայումս տարածվող կանխակալ տեղեկատվության եւ ապատեղեկատվության դեմ պայքարին: Ըստ էության, ԵԱՀԿ-ի դերը հնարավոր է նաեւ Ադրբեջանում խաղաղապահ դիտարկման կենտրոնում, հատկապես, հաշվի առնելով այն, որ Ռուսաստանն ու Թուրքիան, ներկայումս դրա համալրման համար նշանակված երկու երկրները ԵԱՀԿ անդամ են: Առայժմ Բաքուն մերժում է այլ պետությունների ներգրավումը կենտրոնում, թեև, հնարավոր է, որ Անկարան ու Մոսկվան կկարողանան հաղթահարել դիմադրությունը։ Թուրքիան, համենայնդեպս, սկզբունքորեն դեմ չէ ։

 

Դեռեւս ՄԱԿ-ի Անվտանգության խորհուրդը պաշտոնապես չի արձագանքել հրադադարին, թեեւ բանաձեւը կարող էր իրավական հիմք ապահովել նոր ստատուս-քվոյի առանցքային ասպեկտների համար, ներառյալ ռուսական խաղաղապահ առաքելությունը: Չնայած 1992-1994 թվականների պատերազմը Լեռնային Ղարաբաղում հանգեցրեց ՄԱԿ-ի Անվտանգության խորհրդի մի քանի բանաձեւերի ընդունման, Ռուսաստանը մինչ այժմ չի դիմել այդ մարմնի պաշտոնական աջակցությանը կրակի դադարեցման վերաբերյալ պայմանավորվածությունների առնչությամբ:

 

Ռազմական գործողությունների դադարեցումից առաջ Մինսկի խմբի համանախագահները կազմել են Անվտանգության խորհրդի հայտարարություն, որում պարզ կոչ էր արվում դադարեցնել ռազմական գործողությունները և հարվածները քաղաքացիական շրջաններին: Մոսկվան կարող է սպասել, քանի դեռ նրա առաքելությունը վերջնականապես որոշված չէ, եւ շփման նոր եզրեր կորոշվեն։ Իրականում նրան կարող է անհրաժեշտ լինել նման կոնկրետություն՝ Անվտանգության խորհրդի հավանությունը նոյեմբերի 9-ին հրադադարին։ Ֆրանսիան եւ ԱՄՆ-ն պնդել են, որ ձեռնպահ մնան ՝ լրացուցիչ տեղեկություններ փնտրելով։ Ամեն դեպքում, ռուս պաշտոնյաներն ասում են, որ Հայաստանի համաձայնությունը, Ադրբեջանի համաձայնության հետ մեկտեղ, բավարար է նրա ռազմական եւ քաղաքացիական ներկայությունը հաստատելու համար, հավելելով, որ իրենց առաջնային խնդիրը մարդասիրական օգնության ցուցաբերումն է:

 

ՄԱԿ-ի Անվտանգության խորհուրդը կամ գլխավոր քարտուղարը նույնպես կարող են նաեւ քննարկել բանագնաց  նշանակելու  կամ, նույնիսկ, պաշտոնական առաքելության հարցը, որիբ հանձնարվի պարբերաբար զեկուցել իրադարձությունների մասին և առաջարկել ՄԱԿ-ի ծառայությունները, այսինքն, դիվանագիտական աջակցություն՝ բանակցությունները հեշտացնելու համար: Այդ քայլը նաեւ կարող էր օգնել միջազգայնացնել և օրինականացնել Ռուսաստանի առաքելությունը։

 

Տարածաշրջանում խաղաղությունը նաև պահանջում է, որպեսզի տարածաշրջանը չդառնա զինվոր օտար աշխարհառազմավարական խաղերում։ Մոսկվայի առաջատար դերը եւ Անկարայի մասնակցությունը Ադրբեջանին աջակցությանը, այժմ նրան ուժ է տալիս ցանկացած ապագա հաշտությունում,  վատ են դիտվում Արեւմուտքում:

ԱՎԵԼԱՑՆԵԼ ՄԵԿՆԱԲԱՆՈՒԹՅՈՒՆ
Ներմուծեք թվանշաններն     

Նորություններ
Հարկադիր կատարման ծառայությունում հաստատել են իրենց աշխատակցի ձերբակալությունըՀարկադիր կատարման ծառայությունում հաստատել են իրենց աշխատակցի ձերբակալությունը
Միրզոյանը մասնակցել է ԵՄ «Միջտարածաշրջանային անվտանգություն և փոխկապակցվածություն» խորագրով նախարարական հանդիպմանըՄիրզոյանը մասնակցել է ԵՄ «Միջտարածաշրջանային անվտանգություն և փոխկապակցվածություն» խորագրով նախարարական հանդիպմանը
Փաշինյանի թիմակիցները բանակցել են Ֆրանսիայի դեսպանի հետՓաշինյանի թիմակիցները բանակցել են Ֆրանսիայի դեսպանի հետ
Ռոբերտ Աբաջյանը, ում անունը դարձել է բացառիկ արիության, զինվորական սխրանքի ու հայրենիքին նվիրման խորհրդանիշ, այսօր կդառնար 30 տարեկանՌոբերտ Աբաջյանը, ում անունը դարձել է բացառիկ արիության, զինվորական սխրանքի ու հայրենիքին նվիրման խորհրդանիշ, այսօր կդառնար 30 տարեկան
Մեդվեդև․ Ընտրական գործընթացները դարձել են միջազգային դիմակայության նոր գլոբալ ասպարեզ Մեդվեդև․ Ընտրական գործընթացները դարձել են միջազգային դիմակայության նոր գլոբալ ասպարեզ 
Հանրապետական. Արցախն այսօր օկուպացված է, և Արցախի ժողովրդի պայքարն այսօր ազգերի ազատության համար է, որը կհաղթի օկուպացմանըՀանրապետական. Արցախն այսօր օկուպացված է, և Արցախի ժողովրդի պայքարն այսօր ազգերի ազատության համար է, որը կհաղթի օկուպացմանը
Աշխատանքի և բարեկեցության նախարարություն․ 2020 թվականին բռնի տեղահանված արցախցիներին բնակարանի հավաստագրերի գործողության ժամկետը երկարաձգվել է մինչև 2027 թվականի հուլիսԱշխատանքի և բարեկեցության նախարարություն․ 2020 թվականին բռնի տեղահանված արցախցիներին բնակարանի հավաստագրերի գործողության ժամկետը երկարաձգվել է մինչև 2027 թվականի հուլիս
Հայաստանն ու ԵՄ-ը քննարկել են պաշտպանության ոլորտում համագործակցության հարցերՀայաստանն ու ԵՄ-ը քննարկել են պաշտպանության ոլորտում համագործակցության հարցեր
Հայաստանի և Հունաստանի արտգործնախարարները հստակեցրել են դիրքորոշումները երկկողմ համագործակցության օրակարգի վերաբերյալՀայաստանի և Հունաստանի արտգործնախարարները հստակեցրել են դիրքորոշումները երկկողմ համագործակցության օրակարգի վերաբերյալ
Հայաստանի արդարադատության նախկին նախարար․ Ադրբեջանի պահանջով ՀՀ սահմանադրությունից Անկախության մասին հռչակագրի բացառումը կհանգեցնի միջազգային պատժամիջոցներիՀայաստանի արդարադատության նախկին նախարար․ Ադրբեջանի պահանջով ՀՀ սահմանադրությունից Անկախության մասին հռչակագրի բացառումը կհանգեցնի միջազգային պատժամիջոցների
Հեռուստատեսության և ռադիոյի հանձնաժողովն իր մտահոգությունն է հայտնում ՀՀՀ քաղաքականության առնչությամբ, որտեղ նախօրեին ծեծկռտուք էր տեղի ունեցել՝ անպարկեշտ արտահայտությունների կիրառմամբՀեռուստատեսության և ռադիոյի հանձնաժողովն իր մտահոգությունն է հայտնում ՀՀՀ քաղաքականության առնչությամբ, որտեղ նախօրեին ծեծկռտուք էր տեղի ունեցել՝ անպարկեշտ արտահայտությունների կիրառմամբ
Արեգնազ Մանուկյանի դուստրն Ազգային ժողովի ամբիոնից կիսվել է իր ապրումներով՝ մոր ձերբակալությունից հետոԱրեգնազ Մանուկյանի դուստրն Ազգային ժողովի ամբիոնից կիսվել է իր ապրումներով՝ մոր ձերբակալությունից հետո
Գոհար Մելոյանն առաջարկել է խորհրդարանական վերահսկողություն սահմանել Արսեն Գևորգյանի մահվան հանգամանքների նկատմամբԳոհար Մելոյանն առաջարկել է խորհրդարանական վերահսկողություն սահմանել Արսեն Գևորգյանի մահվան հանգամանքների նկատմամբ
ԱԺ փոխնախագահը ԵԽ գրասենյակի ղեկավարի հետ հանդիպմանն անդրադարձել է իրավունքի գերակայության եւ ժողովրդավարության ճանապարհին առկա խնդիրներինԱԺ փոխնախագահը ԵԽ գրասենյակի ղեկավարի հետ հանդիպմանն անդրադարձել է իրավունքի գերակայության եւ ժողովրդավարության ճանապարհին առկա խնդիրներին
Կոբախիձե․ Ընդմիջումից հետո Վրաստանի և Ռուսաստանի հատուկ ներկայացուցիչների առաջին հանդիպումը տեղի կունենա շատ շուտովԿոբախիձե․ Ընդմիջումից հետո Վրաստանի և Ռուսաստանի հատուկ ներկայացուցիչների առաջին հանդիպումը տեղի կունենա շատ շուտով
Երևանի քաղաքապետը մի շարք սահմանափակումներ է առաջարկել ճանապարհների բեռնաթափման համարԵրևանի քաղաքապետը մի շարք սահմանափակումներ է առաջարկել ճանապարհների բեռնաթափման համար
Հայաստանի Քննչական կոմիտեի նախագահը պաշտոնական այցով մեկնել է ԹեհրանՀայաստանի Քննչական կոմիտեի նախագահը պաշտոնական այցով մեկնել է Թեհրան
ՖՄԿ-ը Կամբոջայում կայացած գագաթնաժողովի արդյունքում ընդունել է բանաձև՝ ի աջակցություն հայ-ադրբեջանական խաղաղության գործընթացում առաջընթացիՖՄԿ-ը Կամբոջայում կայացած գագաթնաժողովի արդյունքում ընդունել է բանաձև՝ ի աջակցություն հայ-ադրբեջանական խաղաղության գործընթացում առաջընթացի
"ՀայաՔվեի" համակարգողը Հայաստանի ընդդիմությանն առաջարկել է օրենսդրորեն կասեցնել կալանքի համատարած կիրառման պրակտիկան
Վրաստանը Հայաստանին է հանձնել սպանության մեջ կասկածվող քաղաքացունՎրաստանը Հայաստանին է հանձնել սպանության մեջ կասկածվող քաղաքացուն
Ընդդիմադիր․ Հայաստանում 3276 կալանավորների կեսից ավելին բանտերում պահվում է առանց դատավճռիԸնդդիմադիր․ Հայաստանում 3276 կալանավորների կեսից ավելին բանտերում պահվում է առանց դատավճռի
Զինվորական ծառայություն չանցած ՀՀ քաղաքացիները իրավունք կունենան աշխատել որպես ոստիկաններ կամ փրկարարներԶինվորական ծառայություն չանցած ՀՀ քաղաքացիները իրավունք կունենան աշխատել որպես ոստիկաններ կամ փրկարարներ
Հայաստանը կխստացնի ճանապարհային երթևեկության կանոնների խախտման համար նախատեսված պատիժները, որոնք հանգեցնում են երթևեկության խցանումներիՀայաստանը կխստացնի ճանապարհային երթևեկության կանոնների խախտման համար նախատեսված պատիժները, որոնք հանգեցնում են երթևեկության խցանումների
Հայաստանում առողջապահության ոլորտի աշխատողների համար պարտադիր անհատական լիցենզավորման ներդրումը կհետաձգվիՀայաստանում առողջապահության ոլորտի աշխատողների համար պարտադիր անհատական լիցենզավորման ներդրումը կհետաձգվի
Հայաստանի գլխավոր դատախազը քննարկել է Բուենոս Այրեսի ինքնավար քաղաքի գլխավոր դատախազի հետ համագործակցությունըՀայաստանի գլխավոր դատախազը քննարկել է Բուենոս Այրեսի ինքնավար քաղաքի գլխավոր դատախազի հետ համագործակցությունը
Դատավոր Արթուր Վաղարշյանն ընտրվել է Սահմանադրական դատարանի փոխնախագահԴատավոր Արթուր Վաղարշյանն ընտրվել է Սահմանադրական դատարանի փոխնախագահ
Պատգամավոր. Երբ խոսքը քաղաքացիների առողջության մասին է, իշխանությունների և ընդդիմադիր ուժերի միջև բոլոր անհամաձայնությունները պետք է մղվեն երկրորդ պլանՊատգամավոր. Երբ խոսքը քաղաքացիների առողջության մասին է, իշխանությունների և ընդդիմադիր ուժերի միջև բոլոր անհամաձայնությունները պետք է մղվեն երկրորդ պլան
Ազգային ժողովի հանձնաժողովը հավանություն է տվել Վերանայված Եվրոպական սոցիալական խարտիայի 11-րդ հոդվածի վավերացմանըԱզգային ժողովի հանձնաժողովը հավանություն է տվել Վերանայված Եվրոպական սոցիալական խարտիայի 11-րդ հոդվածի վավերացմանը
Վրաստանը չի հրավիրվել ԵՄ ընդլայնման ֆորումինՎրաստանը չի հրավիրվել ԵՄ ընդլայնման ֆորումին
Նիդեռլանդների դրամաշնորհային աջակցությամբ նոր տեխնոլոգիաներ կներդրվեն Հայաստանի գրական թանգարաններումՆիդեռլանդների դրամաշնորհային աջակցությամբ նոր տեխնոլոգիաներ կներդրվեն Հայաստանի գրական թանգարաններում
Հայաստանը զորակոչի առավելագույն տարիքը 27-ից կբարձրացնի մինչև 32 տարեկանՀայաստանը զորակոչի առավելագույն տարիքը 27-ից կբարձրացնի մինչև 32 տարեկան
Նարեկ Կարապետյան. Ադրբեջանը կշարունակի ձգձգել խաղաղության գործընթացը, քանի դեռ տեսնում է հնարավորություն Հայաստանից զիջումներ կորզելուՆարեկ Կարապետյան. Ադրբեջանը կշարունակի ձգձգել խաղաղության գործընթացը, քանի դեռ տեսնում է հնարավորություն Հայաստանից զիջումներ կորզելու
Անվտանգության ոլորտի  փորձագետը մեկնաբանել է Պապիկյանի պաշտպանության նախարարի պաշտոնում իր հինգ տարիների ընթացքում ունեցած նվաճումների մասին տեսանյութըԱնվտանգության ոլորտի փորձագետը մեկնաբանել է Պապիկյանի պաշտպանության նախարարի պաշտոնում իր հինգ տարիների ընթացքում ունեցած նվաճումների մասին տեսանյութը
Մոսկվայում ավարտվեցին Հայկական մշակույթի օրերըՄոսկվայում ավարտվեցին Հայկական մշակույթի օրերը
Մարդու իրավունքների պաշտպանը OTA տաղավարում կռվի տեսագրությունների ցուցադրումը որակել է լրագրող Բորիս Մուրազիին նվաստացնելու փորձՄարդու իրավունքների պաշտպանը OTA տաղավարում կռվի տեսագրությունների ցուցադրումը որակել է լրագրող Բորիս Մուրազիին նվաստացնելու փորձ
Հայաստանի և Դուբայի գլխավոր դատախազները քննարկել են երկկողմ համագործակցության զարգացման հարցերՀայաստանի և Դուբայի գլխավոր դատախազները քննարկել են երկկողմ համագործակցության զարգացման հարցեր
Հայաստանի և Կամբոջայի վարչապետները քննարկել են երկու երկրների միջև հարաբերությունների զարգացումըՀայաստանի և Կամբոջայի վարչապետները քննարկել են երկու երկրների միջև հարաբերությունների զարգացումը
Հայաստանի Ներքին գործերի նախարարություն. Նոյեմբերի 14-ից հասանելի են կենսաչափական անձնագրերի և նույնականացման քարտերի արագացված մշակման ծառայություններըՀայաստանի Ներքին գործերի նախարարություն. Նոյեմբերի 14-ից հասանելի են կենսաչափական անձնագրերի և նույնականացման քարտերի արագացված մշակման ծառայությունները
ՀՀ վարչապետը այցելել է Պնոմպենի Ֆրանկոֆոնիայի շրջանում բացված հայկական տաղավարՀՀ վարչապետը այցելել է Պնոմպենի Ֆրանկոֆոնիայի շրջանում բացված հայկական տաղավար
Հայ ազգային կոնգրեսը (ՀԱԿ) իր ցավակցությունն է հայտնել ՀՀ նախկին պատգամավոր Մյասնիկ Մալխասյանի մահվան կապակցությամբՀայ ազգային կոնգրեսը (ՀԱԿ) իր ցավակցությունն է հայտնել ՀՀ նախկին պատգամավոր Մյասնիկ Մալխասյանի մահվան կապակցությամբ
Հայաստանը շնորհավորել է Պաղեստինին Անկախության օրվա կապակցությամբՀայաստանը շնորհավորել է Պաղեստինին Անկախության օրվա կապակցությամբ
Հայաստանի ԱԳՄԱ փոխնախարարը մասնակցել է Ֆրանկոֆոնիայի նախարարական համաժողովի 48-րդ նստաշրջանինՀայաստանի ԱԳՄԱ փոխնախարարը մասնակցել է Ֆրանկոֆոնիայի նախարարական համաժողովի 48-րդ նստաշրջանին
ԵԽԽՎ մի խումբ պատգամավորներ մտահոգություն են հայտնել ԵԽԽՎ մի խումբ պատգամավորներ մտահոգություն են հայտնել "Ուժեղ Հայաստանի" առաջնորդ Սամվել Կարապետյանի կալանավորման առնչությամբ
Արցախի պետնախարարն առաջարկում է ստեղծել գերիների ազատման հարցով եռակողմ բանակցային հանձնախումբԱրցախի պետնախարարն առաջարկում է ստեղծել գերիների ազատման հարցով եռակողմ բանակցային հանձնախումբ
Հայաստանն ու Ռուսաստանը քննարկել են ՀՌՀ-ի գիտահետազոտական ստորաբաժանումն Ակադեմիական քաղաքի ենթակառուցվածքին ինտեգրելու հնարավորություններըՀայաստանն ու Ռուսաստանը քննարկել են ՀՌՀ-ի գիտահետազոտական ստորաբաժանումն Ակադեմիական քաղաքի ենթակառուցվածքին ինտեգրելու հնարավորությունները
ՀՀ կրթության, գիտության, մշակույթի և սպորտի նախարարը մասնակցել է ռուս-հայկական կրթական II համաժողովինՀՀ կրթության, գիտության, մշակույթի և սպորտի նախարարը մասնակցել է ռուս-հայկական կրթական II համաժողովին
Փաշինյան. Հայաստանն ու Թուրքիան մոտ են հարաբերությունների լիարժեք կարգավորմանըՓաշինյան. Հայաստանն ու Թուրքիան մոտ են հարաբերությունների լիարժեք կարգավորմանը
Խաղաղությունն ու հայ-ադրբեջանական հարաբերությունների կարգավորումը գերիների հարցը լուծելու միակ ճանապարհն է. ՓաշինյանԽաղաղությունն ու հայ-ադրբեջանական հարաբերությունների կարգավորումը գերիների հարցը լուծելու միակ ճանապարհն է. Փաշինյան
Փաշինյանը Կամբոջայում կմասնակցի Ֆրանկոֆոնիայի միջազգային կազմակերպության 20-րդ գագաթնաժողովինՓաշինյանը Կամբոջայում կմասնակցի Ֆրանկոֆոնիայի միջազգային կազմակերպության 20-րդ գագաթնաժողովին
Հայաստանն ու Ռուսաստանը ստորագրել են մշակույթի ոլորտում համագործակցության 2027-2029թթ. ծրագիրըՀայաստանն ու Ռուսաստանը ստորագրել են մշակույթի ոլորտում համագործակցության 2027-2029թթ. ծրագիրը
Փաշինյանը հայտարարել է Ռուսաստան կատարելիք այցի մասինՓաշինյանը հայտարարել է Ռուսաստան կատարելիք այցի մասին
ՀՀ ՊՆ վարչական համալիրում անցկացվել է  ՊՆ և ԶՈՒ ղեկավար կազմի օպերատիվ հավաքՀՀ ՊՆ վարչական համալիրում անցկացվել է  ՊՆ և ԶՈՒ ղեկավար կազմի օպերատիվ հավաք
Հայաստանի ՊՆ պատվիրակությունը մասնակցել է Ռազմական բժշկության միջազգային կոմիտեի 46-րդ համաժողովինՀայաստանի ՊՆ պատվիրակությունը մասնակցել է Ռազմական բժշկության միջազգային կոմիտեի 46-րդ համաժողովին
Հայաստանն ու Ռուսաստանը սահմանել են գիտակրթական համագործակցության առանցքային ուղղություններըՀայաստանն ու Ռուսաստանը սահմանել են գիտակրթական համագործակցության առանցքային ուղղությունները
Հայաստանի և Կիպրոսի երկրպագուները Երևանում կայացած հանդիպմանը հարգանքի տուրք են մատուցել երկու ժողովուրդների պատմական հիշողությանըՀայաստանի և Կիպրոսի երկրպագուները Երևանում կայացած հանդիպմանը հարգանքի տուրք են մատուցել երկու ժողովուրդների պատմական հիշողությանը
Երազանքից իրականություն․ IDBank-ի հատուկ հիփոթեքային պայմանները TOON EXPO.Invest 2026-ումԵրազանքից իրականություն․ IDBank-ի հատուկ հիփոթեքային պայմանները TOON EXPO.Invest 2026-ում
IDBank-ը Toon Expo.Invest 2026-ում ներկայացրել է Rate.Trading թվային հարթակըIDBank-ը Toon Expo.Invest 2026-ում ներկայացրել է Rate.Trading թվային հարթակը
Մեկուսարանում մահացած Արսեն Գևորգյանին կալանավորած դատավորն ինքնաբացարկ է հայտնելՄեկուսարանում մահացած Արսեն Գևորգյանին կալանավորած դատավորն ինքնաբացարկ է հայտնել
ԵՄ-ը Հայաստանին է տրամադրել ականազերծման երկրորդ մեքենանԵՄ-ը Հայաստանին է տրամադրել ականազերծման երկրորդ մեքենան
ԱԺ փոխնախագահները Գերմանիայի դեսպանի հետ քննարկել են երկկողմ օրակարգի հարցերԱԺ փոխնախագահները Գերմանիայի դեսպանի հետ քննարկել են երկկողմ օրակարգի հարցեր
Կարդալ ավելին



Մեկնաբանվողներ
Խոսնակ․ Հայաստանը Ղարաբաղի հարցում երբեք չի դիմել ՀԱՊԿ-ինԽոսնակ․ Հայաստանը Ղարաբաղի հարցում երբեք չի դիմել ՀԱՊԿ-ին
Լավրով․ Հայաստանին չեն վռնդի ՀԱՊԿ-ից  Լավրով․ Հայաստանին չեն վռնդի ՀԱՊԿ-ից  
Դրմեյան. ՄԻԵԴ-ը մերժել է Ադրբեջանի վերաքննիչ բողոքը Արցախի պաշտպանության բանակի մայոր Հայկ Թորոյանի գործովԴրմեյան. ՄԻԵԴ-ը մերժել է Ադրբեջանի վերաքննիչ բողոքը Արցախի պաշտպանության բանակի մայոր Հայկ Թորոյանի գործով
«Ուժեղ Հայաստան». Խորհրդարանում ծեծկռտուքը կազմակերպվել էր՝ հասարակության ուշադրությունը Փաշինյանի ձախողված արտաքին քաղաքականությունից շեղելու նպատակով«Ուժեղ Հայաստան». Խորհրդարանում ծեծկռտուքը կազմակերպվել էր՝ հասարակության ուշադրությունը Փաշինյանի ձախողված արտաքին քաղաքականությունից շեղելու նպատակով
Զախարովան մեկնաբանել է Զախարովան մեկնաբանել է "իվանների" մասին Շիրակի մարզպետի աղմկահարույց գրառումը
Նիկոլայ Բորդյուժան առաջարկեց Հայաստանին հեռացնել ՀԱՊԿ-իցՆիկոլայ Բորդյուժան առաջարկեց Հայաստանին հեռացնել ՀԱՊԿ-ից
Վիեննայի միջազգային փառատոնին Արցախի մշակութային համույթների մասնակցությունը չեղարկվել է մի քանի դեսպանատների միջամտությունից հետոՎիեննայի միջազգային փառատոնին Արցախի մշակութային համույթների մասնակցությունը չեղարկվել է մի քանի դեսպանատների միջամտությունից հետո
Փորձագետ. Հայաստանին ժամանակն է հրաժարվել անորոշությունից և ընտրություն կատարել Արևմուտքի ու Արևելքի միջևՓորձագետ. Հայաստանին ժամանակն է հրաժարվել անորոշությունից և ընտրություն կատարել Արևմուտքի ու Արևելքի միջև
Հայաստանի ԱԳՄԱ նախարարը մեկնաբանել է երկրի վերադարձը ՀԱՊԿ շրջանակներում աշխատանքներինՀայաստանի ԱԳՄԱ նախարարը մեկնաբանել է երկրի վերադարձը ՀԱՊԿ շրջանակներում աշխատանքներին
Արցախի Հանրային խորհուրդը վրդովմունք է հայտնել ՄԱԿ-ի գլխավոր քարտուղարի վարքագծի վերաբերյալԱրցախի Հանրային խորհուրդը վրդովմունք է հայտնել ՄԱԿ-ի գլխավոր քարտուղարի վարքագծի վերաբերյալ
Լուկաշենկոն կոչ արեց Հայաստանին ստանձնել ԱՊՀ նախագահությունը 2029 թվականինԼուկաշենկոն կոչ արեց Հայաստանին ստանձնել ԱՊՀ նախագահությունը 2029 թվականին
Դմիտրի Մեդվեդևը կանխատեսել էր Հայաստանի համար Ուկրաինայի նման ճակատագիր՝ երկրի արտաքին քաղաքականության փոփոխության ֆոնինԴմիտրի Մեդվեդևը կանխատեսել էր Հայաստանի համար Ուկրաինայի նման ճակատագիր՝ երկրի արտաքին քաղաքականության փոփոխության ֆոնին
ՌԴ Անվտանգության խորհուրդ․ Հայաստանում ցանկանում են ստիպել ռուս սեփականատերերին ազատվել ակտիվներիցՌԴ Անվտանգության խորհուրդ․ Հայաստանում ցանկանում են ստիպել ռուս սեփականատերերին ազատվել ակտիվներից
Զախարովա․ Ռուսաստանը պատրաստ է Հայաստանի հետ քննարկել ռազմական համագործակցության ընդլայնման հեռանկարները՝ կապերի գույքագրման շրջանակներումԶախարովա․ Ռուսաստանը պատրաստ է Հայաստանի հետ քննարկել ռազմական համագործակցության ընդլայնման հեռանկարները՝ կապերի գույքագրման շրջանակներում
Թևանյան. Հայաստանը, ինչպես Ուկրաինան և Մոլդովան, մտցվել է ԵՄ գլոբալ պատերազմի մեջԹևանյան. Հայաստանը, ինչպես Ուկրաինան և Մոլդովան, մտցվել է ԵՄ գլոբալ պատերազմի մեջ