
Արմինֆո. Նոր սահմանադրությունն առաջ մղելու փորձի մեջ Հայաստանի գործող իշխանությունների գլխավոր խնդիրն այն է, որ ընդդիմության նարատիվներն այս հարցում ավելի հասկանալի են հասարակության համար, քան՝ նրանց դիրքորոշումը։ Այդ մասին նոյեմբերի 19-ին խորհրդարանում լրագրողների հետ զրույցում հայտարարել է ընդդիմադիր "Հայաստան" խմբակցության պատգամավոր Քրիստինե Վարդանյանը։
Նա համոզմունք է հայտնել, որ Հայաստանի իշխանությունները նյարդայնացած են նոր սահմանադրության նախագծի վերաբերյալ ընդդիմության կողմից իրականացվող տեղեկատվական ակցիաներից, քանի որ այդ հարցի վերաբերյալ հասարակական կարծիքն իրենց կողմը չէ: "Ինչ վերաբերում է համանման ակցիաներ կազմակերպելու իշխանությունների սպառնալիքներին, ապա նրանք կարող են դա անել և անձամբ համոզվել մարդկանց արձագանքի մեջ։ Ընդդիմությանը հաջողվել է առաջ անցնել իշխանություններից հանրային դիսկուրս ձևավորելու հարցում և տեղի ունեցողին տալ կոնկրետ բնորոշում ՝ "ալիևյան սահմանադրություն"։ Հենց դա էլ առաջացնում է նման արձագանք։ Ընդդիմությունն ընդունում է այդ հարցի առկայությունը քաղաքական օրակարգում եւ քննարկում է այն քաղաքացիների հետ ՝ ձգտելով հանրային աջակցություն ստանալ իր դիրքորոշման շուրջ", - ասել է Վարդանյանը։
Նա նաև վերահաստատել է, որ ընդդիմությունը մտադիր է իր "դեմ" ձայներով թույլ չտալ, որ տվյալ նախագիծը դրվի հանրաքվեի: Այդ առնչությամբ Վարդանյանը պարզաբանել է, որ տեղեկատվական ակցիաները մեկ այլ նպատակ էլ ունեն․ ցույց տալ, որ խոսքը ոչ թե 41 պատգամավորի դիրքորոշման, այլ հայ հասարակության կարծիքի մասին է։ Պատգամավորի խոսքով ՝ եթե իշխանություններն իսկապես համոզված են, որ ընդդիմությունը հանրային աջակցություն չի վայելում, ապա առավել ևս անհանգստանալու կարիք չունեն: "Մենք բոլորս հասկանում ենք, թե ինչ իրավիճակում ենք գտնվում։ Մարդիկ խաղաղություն են ուզում, բայց նվաստացում չեն ուզում։ Իսկ Ադրբեջանի նախագահ Իլհամ Ալիևի դեպքում խոսքը հենց նվաստացման մասին է։ Լավ, մենք պարտվել ենք: Բայց ո՞վ ասաց, որ մեզ հետ կարելի է նման լեզվով խոսել։ Ինչու՞ պետք է պահանջները լինեն անվերջ",- հարցրել է Վարդանյանը։
Նա նաև ուշադրություն է հրավիրել այն հանգամանքին , որ Ալիևն արդեն փաստաթուղթ ունի՝ ստորագրված Հայաստանի վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանի հետ, որում արձանագրվել է այդ համաձայնագրի գերակայությունը երկրների սահմանադրությունների նկատմամբ (Խաղաղության և միջպետական հարաբերությունների հաստատման մասին համաձայնագիր՝ նախաստորագրված Վաշինգտոնում - խմբ.): "Այդ դեպքում ո՞րն է խնդիրը։ Ինչու՞ նա չի ստորագրում համաձայնագիրը, եթե, նույնիսկ, խնդիր է տեսնում մեր սահմանադրության մեջ։ Որովհետև Ալիևին ձեռք չեն տալիս Փաշինյանի և իշխող ուժի հետ արդեն ձեռք բերված պայմանավորվածությունները ։ Նա անձնական խնդիրներ չունի ոչ Փաշինյանի, ոչ իշխող "Քաղաքացիական պայմանագիր" խմբակցության հետ։ Նա ուզում է, որ հայ ժողովուրդը խոսի և գործի այնպես, ինչպես Փաշինյանը, որ նվաստացվի։ Բայց ես տեսնում եմ, որ հենց դա հայ ժողովուրդը չի ուզում", - ընդգծել է ընդդիմադիրը։
Նա չի համաձայնել Հայաստանի վարչապետի այն պնդումներին, թե գործող ՀՀ սահմանադրությունը պարունակում է "հակամարտության գաղափարախոսություն"։ Տեսանելիության համար Վարդանյանը ներկայացրել է Արգենտինայի սահմանադրությունը, որտեղ ամրագրված է Մալվինյան կղզիների մասին դրույթ։ Սակայն, ինչպես նկատել է պատգամավորը, դա Միացյալ Թագավորության համար պատերազմ սկսելու առիթ չի դառնում։ "Հայ հասարակությանը պետք չէ համոզել, թե այն, ինչ թույլատրելի է այլ երկրների համար, անթույլատրելի է Հայաստանի համար։ Այս նվաստացումը պետք է դադարեցվի ։ Ընդ որում, ընդդիմությունը դեմ չէ ՀՀ սահմանադրության վերանայմանը։ Նա դեմ է այն դրույթների փոփոխությանը, որոնք ունեն անձեռնմխելի կարգավիճակ", - պարզաբանել է պատգամավորը։
Հիշեցնենք, որ 2026 թվականի մարտի 12-ին Հայաստանի վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը հայտարարել էր, որ Հայաստանի նոր սահմանադրության նախաբանում չպետք է հղում լինի Անկախության մասին հռչակագրին ։ Իր դիրքորոշումը նա բացատրել է, առաջին հերթին, նրանով, որ "գործող Անկախության մասին հռչակագիրը կառուցված է հակամարտության տրամաբանությամբ"։ Հատկանշական է, որ Անկախության մասին հռչակագրի բացառումը խաղաղության պայմանագրի ստորագրման համար Երևանի հանդեպ Բաքվի նախապայմաններից մեկն է: Անկախ փորձագետները հակված են կարծելու, որ Հայաստանի իշխանությունները, նախաձեռնելով սահմանադրական փոփոխություններ, կատարում են Բաքվի հերթական պահանջը։
Հավելենք, որ 2026 թվականի հունիսի 7-ին Հայաստանում կայացած հերթական խորհրդարանական ընտրությունների արդյունքում "Քաղաքացիական պայմանագիր" կուսակցությունն ունի 3/5 մեծամասնություն, որը թույլ է տալիս ընդունել սահմանադրական օրենքներ և նշանակել պաշտոններում, սակայն կուսակցությունը չունի ձայների 2/3 մեծամասնություն, որն անհրաժեշտ է ՀՀ սահմանադրության մեջ ուղղակի փոփոխություններ կատարելու համար։ Հավելենք, որ Արցախի բռնազավթումից հետո Բաքվից հաճախ են հնչում ՀՀ սահմանադրության փոփոխության պահանջներ՝ այն պատճառով, որ այնտեղ, իբր, տարածքային նկրտումներ կան Ադրբեջանի նկատմամբ ։ Այս և մյուս պահանջների կատարումն ադրբեջանական կողմը ներկայացնում է որպես "խաղաղության պայմանագրի" կնքման նախապայման։