Ադրբեջանի՝ Հայաստանի դեմ իրականացրած ագրեսիայից անցել է 4 տարի

ԱրմԻնֆո.  Սեպտեմբերյան ագրեսիայից անցել է երեք տարի։ Ադրբեջանի՝ Հայաստանի դեմ սեպտեմբերյան ագրեսիայից անցել է չորս տարի։ Հայաստանի իշխանությունները տարատեսակ տոնակատարություններ են կազմակերպել այն օրը, որը խլեց հայ ժողովրդի 224 զավակների կյանքը։

2022 թվականի սեպտեմբերի 13-ի գիշերը Ադրբեջանի ԶՈւ-ն անօդաչու թռչող սարքերի և խոշոր տրամաչափի սպառազինության կիրառմամբ լայնածավալ ռազմական գործողություններ սկսեց Հայաստանի հետ սահմանին։  Ինտենսիվ հարվածների և հրետակոծության ենթարկվեցին հայկական դիրքերը և սահմանամերձ խաղաղ բնակավայրերը Գորիսի, Վարդենիսի, Սոթքի, Ջերմուկի և Հայաստանի արևելյան ու հարավային այլ ուղղությունների շրջանում։  Ադրբեջանական ագրեսիայի կապակցությամբ Հայաստանը դիմեց Ռուսաստանին, ՀԱՊԿ-ին և ՄԱԿ-ի Անվտանգության խորհրդին՝ կապված Հայաստանի ինքնիշխան տարածքի դեմ Ադրբեջանի ագրեսիայի հետ։ Երկօրյա մարտերի ընթացքում հայկական կողմը կորցրեց 224 մարդ։ Զոհվածների թվում էին նաև կին զինծառայողներ Սուսաննա Մարգարյանը, Անուշ Ապետյանը, Ալիսա Մելքոնյանը, Իրինա Գասպարյանը, Գայանե Աբգարյանը, որոնց հակառակորդ կողմը սպանել էր առանձնակի դաժանությամբ։ Այդ ժամանակ Ադրբեջանը հաստատեց 80 զինծառայողի մահը։ ՄԱԿ-ի ԱԽ-ն, Ֆրանսիայի առաջարկով, սեպտեմբերի 14-15-ը հատուկ նիստ անցկացրեց հայ-ադրբեջանական սահմանին տիրող իրավիճակի կապակցությամբ։ Հայաստանը նախաձեռնել էր ԵԱՀԿ խորհրդի հատուկ նիստ։ ՀԱՊԿ-ն հատուկ նիստի արդյունքներով առաքելություն ուղարկեց Հայաստան՝ իրավիճակի վերաբերյալ զեկույց նախապատրաստելու համար։  Այդ ժամանակ Ադրբեջանի ԶՈւ-ն հարձակվել էր նաև ՀՀ Գեղարքունիքի մարզում տեղակայված ՌԴ ԱԴԾ սահմանապահ վարչության կետերից մեկի վրա։

Միջազգային հանրության մասնակցությամբ հաջողվեց համաձայնություն ձեռք բերել հայ-ադրբեջանական սահմանի ողջ երկայնքով հրադադար հաստատելու վերաբերյալ՝ սեպտեմբերի 14-ի ժամը 20:00-ից։ Սեպտեմբերի 17-ի երեկոյան ադրբեջանական կողմը Հայաստանին հանձնեց Հայրենիքի համար զոհված 32 հայ զինծառայողների մարմինները։ Հատկանշական է, որ նրանց թվում էր Դավիթ Գիշյանի մարմինը, որին ադրբեջանցի զինծառայողները տեսախցիկի առաջ բուժօգնություն էին ցուցաբերում, սակայն, ինչպես ավելի ուշ պարզվեց, վիրավոր զինծառայողին վերջնականապես սպանել էին։ Հավելենք նաև, որ համացանցում տարածվել էին Ադրբեջանի ԶՈւ-ի կողմից կին հայ զինծառայողի մասնատման կադրերը։ Նա կենդանի էր գերեվարվել։ Այնուհետև բռնաբարվել և դաժանաբար սպանվել էր։ Նրա ձեռքերի և ոտքերի մատները կտրել էին, աչքերը հանել, անարգել մարմինը, և այդ ամենը հիացմունքով տեղադրել էին համաշխարհային համացանցում։ Այդ կադրերից արյունը սառչում է երակներում։

Այս թշնամական ագրեսիայի հետևանքով Հայաստանի ինքնիշխան տարածքների ավելի քան 240 քառ. կմ օկուպացվեց Գեղարքունիքի, Վայոց ձորի և Սյունիքի մարզերում։

Հետաքրքրական է, որ հայ ժողովրդի համար այս ողբերգական օրը Հայաստանի իշխանությունները չհիշեցին զոհվածների մասին։ Փոխարենը Հայաստանի վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը սեպտեմբերի 13-ի ողջ օրվա ընթացքում հրապարակում էր միջազգային հեծանվավազքի եզրափակչից ոգևորված լուսանկարներ։  Ավելին, երկրի քաղաքներից մեկում մեծ համերգ էր կազմակերպվել։