Քաղաքական մեկնաբանն ամոթալի եւ վտանգավոր է համարել Փաշինյանի օգոստոսի 8-ի ուղերձը և բացահայտել նրա իրական ուղերձները

Արմինֆո. Քաղաքական մեկնաբան Հակոբ Բադալյանը ամոթալի և վտանգավոր է անվանել ՀՀ վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանի ուղերձը 2025 թվականի օգոստոսի 8-ի կապակցությամբ,  երբ Վաշինգտոնում ստորագրվեց Հայաստանի և Ադրբեջանի միջև համատեղ "Խաղաղության հռչակագիրը", և բացահայտել է նրա իրական ուղերձները:

Այսպես, Telegram-ի իր էջում նա սկսել է դրա վերջին մասից, որտեղ Հայաստանի վարչապետը հայտարարել է, թե, իբր, "շատերը գործում են խաղաղությունը փլուզելու տրամաբանությամբ", իսկ հետո կոչ է արել դադարեցնել "վերադարձի իրավունքի մասին" խոսույթները։ Բադալյանը կարծում է, որ մի իրավիճակում, երբ խաղաղության դեմ ակնհայտ գործողն Ադրբեջանն է ՝ Հայաստանին ներկայացվող իր պահանջներով ու հայտարարություններով հանդերձ, Փաշինյանը, չգիտես ինչու, հենց Հայաստանում է "գտնում" խաղաղության դեմ գործողներին և հենց Հայաստանում է տեսնում այն, ինչ, իբր, պետք է անել դրա անշրջելիության համար: "Երբ Ադրբեջանը միանգամայն հստակ և բարձր մակարդակով խոսում, աջակցում և առաջ է տանում, այսպես կոչված, մտացածին և որևէ իրավական հիմքից զուրկ "Արևմտյան Ադրբեջանի ծրագիրը",  հայտարարելով, որ մինչև դրա իրականացումը լիարժեք խաղաղություն չի կարող լինել, Փաշինյանը Հայաստանը "ավանսով" վերածում է խաղաղության համար ռիսկի գործոնի՝ հերքելով միանգամայն օբյեկտիվ և միջազգային իրավական հիմնավորում ունեցող իրավունքները։ Ահա սա է այն, ինչը դժվար է բնութագրել այլ կերպ, քան ամոթալի", - կարծում է քաղաքագետը։

Քաղաքականապես վտանգավոր հայտարարություն է նա համարել նաև  այն պնդումը, որ " հունիսի 7-ի խորհրդարանական ընտրություններում Հայաստանի քաղաքացիները ոչ միայն վստահության քվե տվեցին խաղաղությանը, այլեւ տեր կանգնեցին խաղաղությանը։ Սա, իհարկե, չի նշանակում, թե խաղաղության օրակարգի իրացման ճանապարհին վերջնական հանգրվանի ենք հասել": Փորձագետի խոսքով ՝ այս հայտարարությունը հավասարազոր է հայկական պետականության տակ ական դնելուն, քանի որ Հայաստանի խորհրդարանական ընտրություններին մասնակցած առաջատար ընդդիմադիր ուժերից ոչ մեկը դեռևս կասկածի տակ չի դրել և չի դնում ոչ խաղաղությունը, ոչ էլ Ադրբեջանի հետ հարաբերություններ հաստատելու անհրաժեշտությունը: "Կասկածի տակ է դրվել միայն "Քաղաքացիական պայմանագիր" կուսակցության կամ Փաշինյանի առաջարկած խաղաղության տրամաբանությունը՝ դրա որակը, հուսալիությունը, վստահելիությունը և կանխատեսելիությունը ։ Ընդհանրապես վտանգավոր է, երբ կառավարող ուժը, ելնելով սեփական քաղաքական պահանջմունքներից, հնարավոր է, նաեւ Ադրբեջանի ինչ - որ "բանավոր" պայմանների ազդեցությամբ, փորձում է Հայաստանում "ինստիտուցիոնալացնել" խաղաղության եւ պատերազմի "երկընտրանքը"  դրանով բնութագրելով ընտրական գործընթացը", - պարզաբանել է քաղաքական մեկնաբանը։

Արձագանքելով Փաշինյանի այն հայտարարությանը, թե " 2025 թվականի օգոստոսի 8-ը սահմանագիծ է, եւ Հայաստանի Հանրապետության պատմությունը կարող ենք բաժանել դրանից առաջի եւ դրանից հետոյի", նա պարզաբանել է, որ իրականում "բաժանվում է" Հայաստանի տարածքը, որը, գործնականում, մեկ դար վարձակալության է տրվում այլ պետության՝ Հայաստանի տարածքային ամբողջականության և ինքնիշխանության ձևական պահպանմամբ։ "Եվ երբ Փաշինյանը հայտարարում է, որ մենք հիմա դուրս ենք եկել փակուղուց, և որ "մեր պատմության ղեկը կրկին մեր ձեռքերում է", դա իրական վիճակի լիակատար այլասերում   է, քանի որ "խաղաղությունը" հաստատվել է միայն այն բանի շնորհիվ, որ Հայաստանի տարածքով անցնող ճանապարհը վարելու իրավունքը վերցրել են Հայաստանի ձեռքից և հանձնել այլ ձեռքեր", - կարծում է փորձագետը։

Բադալյանի կարծիքով՝ խաղաղության և պատերազմի" երկընտրանքը", որն առաջ է քաշում Հայաստանի կառավարող ուժը, բացարձակապես կեղծ է, արհեստական և մանիպուլյատիվ: Եվ հենց այս հարցն է, նրա խոսքով, իրական խաղաղության օրակարգը՝ ի հակակշիռ "իրական Հայաստանի" մանիպուլյատիվ օրակարգի, ներկայումս Հայաստանի համար հասարակական և պետական գլխավոր հարցերից մեկն է, ռազմավարական հարց, որով պետք է զբաղվի ժամանակակից ընդդիմությունը՝ չընկնելով զգացմունքային ծուղակների մեջ և տեղի չտալով կառավարող ուժի տեղեկատվական - քարոզչական հմուտ հնարքներին։ "Այդ աշխատանքը պետք է իրականացվի ինչպես ներքին, այնպես էլ արտաքին ոլորտներում։ Դա բարդ աշխատանք է, բայց՝ անհրաժեշտ և կարևոր", - վստահ է քաղաքագետը։

Բադալյանը նաև բացատրել է, թե ինչու է Փաշինյանն, այնուամենայնիվ, հիշատակում օգոստոսի 8-ը: Քաղաքական մեկնաբանը կարծում է, որ նման ուղերձը վկայում է Փաշինյանի արտաքին բարդ վիճակի և նրա ներքին հենարանի բացակայության մասին՝ որքան էլ Հայաստանի վարչապետը հայտարարի խորհրդարանական ընտրություններում ստացած հասարակական աջակցության մասին: "Մի հարցում նա ճիշտ է. հայ հասարակությունն իր վրա է վերցրել խաղաղության պատասխանատվությունը։ Բայց նա իր վրա է վերցրել խաղաղության պատասխանատվությունը՝ Փաշինյանին չտալով 50 և ավելի տոկոս ձայն։ Հենց այդպես է հայ հասարակությունը ստանձնել խաղաղության պատասխանատվությունը, և, կարծում եմ, Փաշինյանը լավ է հասկանում այդ հանգամանքի ողջ նշանակությունը ։ Հայ հասարակությունն իր վրա է վերցրել խաղաղության պատասխանատվությունը, որովհետեւ խաղաղության համար պատասխանատվություն ստանձնելը նշանակում է, առնվազն, զրկել Հայաստանում կառավարող ուժին, այսպես կոչված, սահմանադրական մեծամասնությունից, ինչպես նաեւ քայլ առ քայլ ձեւավորել նոր քաղաքական իրականություն՝ ուժերի նոր հարաբերակցությամբ եւ քաղաքական ընդդիմության աշխատանքի նոր տրամաբանությամբ", - պարզաբանել է Բադալյանը։

Այստեղ, նրա ասելով, Փաշինյանը, գործնականում, այլևս գործողությունների դաշտ չունի, քանի որ չունի ոչ հնարավորություն, ոչ ռեսուրս՝ որեւէ այլ բան անելու, քան այն, ինչ նա արտահայտում է օգոստոսի 8-ի կապակցությամբ իր ուղերձում: "Գործողությունների դաշտը գտնվում է բացառապես ընդդիմադիր ուժերի մոտ ՝ առաջատար ընդդիմության գործունեության ոլորտում, իսկ եթե ավելի կոնկրետ՝ արդեն ակնհայտ փոփոխությունների շարունակության մեջ, որոնք սկսել են առաջին ծիլերը տալ։ Ըստ այդմ ՝ խնդիրն այն չէ, որ Փաշինյանին դատապարտեն և հարցնեն, թե ինչու է նա հենց այդպիսի ուղերձով հանդես եկել ։ Խնդիրը հենց այն բանի վրա կենտրոնանալն է, ինչ որ պետք է անել, եւ բոլոր ուժերը դրան  ուղղելը", - ամփոփել է փորձագետը։