Ռուսաստանի  ԱԳՆ ներկայացուցիչ․ Հայ ժողովրդից թաքցվում են դեպի Եվրոպա երկրի "ցատկի" սոցիալ-տնտեսական հետևանքները

Արմինֆո.Հայ ժողովրդից թաքցվում են դեպի Եվրոպա երկրի "ցատկի" սոցիալ-տնտեսական հետևանքները, իսկ արտահանման հետ կապված ընթացիկ դժվարությունները ներկայացվում են որպես Մոսկվայի ինչ-որ սահմանափակումներ, ինչը չի արտացոլում իրականությունը։

Այդ մասին օգոստոսի 6-ին ճեպազրույցի ժամանակ հայտարարել է Ռուսաստանի արտաքին գործերի նախարարության տեղեկատվության եւ մամուլի դեպարտամենտի փոխտնօրեն Ալեքսեյ Ֆադեեւը՝ ի պատասխան հայ-ռուսական հարաբերությունների վերաբերյալ Հայաստանի բարձրաստիճան պաշտոնյաների վերջին հայտարարությունները մեկնաբանելու խնդրանքին։ 

Նա նշել է, որ ռուսական կողմը տեսել է դրանք և կարծում է, որ Երևանում այդ արտահայտությունները հնչեցնելիս ինչ - որ մտորումների մեջ են, որոնց նպատակն ակնհայտ է: "Դա պատասխանատվությունը ուրիշների վրա բարդելու մտադրությունն է։ Ռուսաստանի և ԵԱՏՄ-ի հետ խնդիրների առաջացումը բացատրում են նրանով, որ Հայաստանն, ընդամենը, փորձել է այլընտրանք գտնել՝ թե քաղաքական, թե տնտեսական առումով։ Եվ, իհարկե, բազմավեկտոր պետության ստեղծումը ցանկացած երկրի քաղաքական ղեկավարության խնդիրն ու գերակայությունն է, բայց պետք չէ նենգափոխել հասկացությունները։ Քանի որ, եթե դիվերսիֆիկացում գեղեցիկ բառի տակ թաքցնենք շրջադարձը եվրասիական ինտեգրումից և ավանդական դաշնակիցից դեպի Ռուսաստանի հանդեպ բացահայտ թշնամական Եվրոպական միություն (ԵՄ), որն, առավել ևս, մտածում է երկրի հետ անմիջական բախման հնարավորությունների մասին, ապա այստեղ եզրակացությունն ակնհայտ է", - պարզաբանել է Ֆադեևը։ 

Նրա խոսքով՝ դա ոչ այլ ինչ է, քան բացահայտ խաբեություն, ընդ որում՝ ոչ միայն եվրասիական ինտեգրման գծով գործընկերների, այլև սեփական բնակչության հանդեպ։ "Զուր չէ, որ դեպի Եվրոպա նման ցատկի սոցիալ-տնտեսական հետեւանքները թաքցվում են Հայաստանի քաղաքացիներից, իսկ արտահանման հետ կապված ընթացիկ դժվարությունները ներկայացվում են որպես Մոսկվայի որոշակի սահմանափակումներ։ Բայց պետք է հասկանալ, որ դրանք մեր սահմանափակումները չեն, այլ իրականություն, որը հանրապետությանը սպասում է ավանդական կապերի խզման դեպքում։ Եվ մենք բազմիցս խնդրել ենք Հայաստանի ղեկավարությանը ազնվորեն խոսել դեպի ԵՄ նման վերակողմնորոշման բոլոր դրական և բացասական կողմերի մասին։ Ցավոք, դա չի արվել եւ չի արվում մինչ օրս", - ուշադրություն է հրավիրել Ռուսաստանի ԱԳՆ ներկայացուցիչը։ 

Նա կարծում է, որ այդպիսով Երևանում հրաժարվում են Մոսկվայի հետ բացառիկ հարաբերություններից, որոնք, իբր, խանգարում էին այլընտրանքային վեկտորներ փնտրելուն: Փոխարենը, նրա խոսքով, բնակչությանն առաջարկվում են բազմաթիվ ստորագրված հռչակագրեր Արեւմուտքի երկրների հետ դաշնակցային փոխգործակցության մասին։ Սակայն, ինչպես նշել է Ֆադեևը, կարևոր է հաշվի առնել, որ գրավիչ արտահայտություններով հագեցած փաստաթղթերը իրավաբանորեն պարտավորեցնող չեն։ "Եվ գործնականում էլ դրանք ոչնչի չեն հանգեցնում՝ ի տարբերություն ռուս-հայկական պայմանագրերի ու համաձայնագրերի։ Հայաստանի տնտեսության մեջ լուրջ ներդրումներ չեն անելու ոչ Բրյուսելը, ոչ Լոնդոնը, ոչ Փարիզը։ Դա միանգամայն ակնհայտ է։ Եվ մենք շատ լավ հիշում ենք, որ դեռևս 2024 թվականին Երևանի արտահաստիքային խորհրդատու, ՆԱՏՕ-ի նախկին գլխավոր քարտուղար Ֆոգ Ռասմուսենը նշում էր, որ հանրապետությունն Արևմուտքի համար ցածր ծախսատար ձեռնարկություն է", - նշել է Ռուսաստանի ԱԳՆ ներկայացուցիչը։ 
Ռուս-հայկական հարաբերությունների համատեքստում նա ուշադրություն է հրավիրել այն հանգամանքի վրա, որ ռուսական կողմը կառուցողական երկխոսության փոխարեն տեսնում է խաղադրույքների բարձրացման վրա խաղալու կամ շանտաժի անցնելու Երեւանի փորձեր: Ինչպես պարզաբանել է Ֆադեևը, դրան են վերաբերվում ռուսամետ գործիչների հետապնդումները, արբիտրաժային վարույթների սպառնալիքը Հայաստանում գործող ռուսական ընկերությունների նկատմամբ, որոնք խոշոր հարկատուներ են հանդիսանում: "Դրան կարելի է վերագրել նաև Մոսկվային միլիարդավոր դոլարներ վճարելու պահանջն այն օբյեկտների համար, որոնցից ներկայիս իշխանություններն իրենց քաղաքական գործունեության արշալույսին չեն ցանկացել հրաժարվել։ Ի դեպ, նման հայտարարություններ անելուց առաջ Ճիշտ կլիներ ծանոթանալ պայմանագրերին, իրավական բազային, որտեղ հստակ նշված է, թե ով, ում և որքան է պարտք: Նշված գիծը կասկածներ է առաջացնում Հայաստանում իշխող շրջանակների՝ Ռուսաստանի հետ իսկապես դաշնակցային փոխգործակցության պատրաստակամության վերաբերյալ։ Եվ եթե Երևանում ձգտում են հասնել սեփական շահերի հաշվառման, ապա ինչու Մոսկվան չպետք է հանդիպակաց նման հարցում ունենա հայ գործընկերներին։ Առայժմ մենք տեսնում ենք, որ ղեկավարությունը մեր կապերի հեռանկարներն ընկալում է որպես միակողմանի երթեւեկությամբ փողոց, եւ, իհարկե, մենք ակնկալում ենք ավելի հավասարակշռված եւ իրատեսական մոտեցում", - ամփոփել է Ռուսաստանի ԱԳՆ ներկայացուցիչը։ 

Հիշեցնենք, որ այս տարվա մայիսի վերջից Ռուսաստանի լիազոր մարմինները սահմանափակումներ են կիրառում Հայաստանից արտադրանքի ներմուծման նկատմամբ՝ ստուգումների ընթացքում հայտնաբերված խախտումների արդյունքում։ Սկզբում սահմանափակումները վերաբերում էին ծաղիկներին, այնուհետև թարմ գյուղմթերքին, ձկանն ու ձկնամթերքին: Օրեր առաջ արդեն հայտնի է դարձել կաթնամթերքի մասին։ Ավանդաբար այդ արտադրանքի 80-90% - ից ավելին Հայաստանն արտահանել է ռուսական շուկա։ Նկատենք, որ այդ ամենն սկսվել է Հայաստանի իշխանությունների կուրսի փոփոխությունից հետո։ 2025 թվականի հունվարի 9-ին ՀՀ կառավարությունը հավանություն էր տվել "Եվրաքվե" քաղաքացիական նախաձեռնության կողմից առաջարկված ՝ Եվրոպական միությանն անդամակցելու գործընթաց սկսելու մասին օրենքի նախագծին: Նախագիծն ուղարկվել էր Հայաստանի խորհրդարան ՝ հաստատման։ Մարտի 26-ին երկրի խորհրդարանը վերջնական ընթերցմամբ ընդունել էր այն և ուղարկել նախագահի ստորագրմանը։ Փաստաթուղթը ստորագրվել է նույն թվականի ապրիլի 4-ին։ Ռուսաստանը Հայաստանին տեղեկացրել էր, որ Եվրասիական տնտեսական միությանը և Եվրամիությանը միաժամանակյա անդամակցությունն անհնար է: Մայիսի 9-ին Ռուսաստանի նախագահ Վլադիմիր Պուտինը լրագրողների հետ զրույցում Հայաստանին առաջարկել է որքան հնարավոր է շուտ կողմնորոշվել ԵՄ-ին և ԵԱՏՄ-ին անդամակցության հարցում ՝ նշելով հարկ եղած  դեպքում "քաղաքակիրթ ապահարզան սկսելու" պատրաստակամությունը։ Երևանում՝ ի պատասխան, նշել են, որ ԵԱՏՄ-ն կլքեն, երբ հարկ համարեն ։ Իսկ արդեն մայիսի 29-ին ԵԱՏՄ երկրների ղեկավարները համատեղ հայտարարություն են ընդունել, որում Հայաստանից պահանջել են հանրաքվե անցկացնել՝ ԵԱՏՄ-ում գտնվելու մասով