
Արմինֆո. Հայաստանի վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանի ՝ Ռուսաստան կատարած աշխատանքային այցի փաստն ինքնին հնարավորություններ է ստեղծում հայ-ռուսական երկխոսության վերականգնման համար, սակայն առայժմ երկկողմ հարաբերությունների իրական ջերմացման մասին խոսելու հարկ չկա։ ԱրմԻնֆո-ի թղթակցի հետ զրույցում նման կարծիք է հայտնել քաղաքագետ և տնտեսագետ Հրանտ Միքայելյանը: "Այցի փաստն ինքնին որոշակի հույսեր է տալիս և հնարավորություններ ստեղծում, քանի որ Մոսկվան ի սկզբանե դեմ էր նման այցին։ Մենք տեսանք, որ Պուտինի եւ Փաշինյանի նախորդ հանդիպումը (ապրիլի 1-ին - խմբ.) այնքան էլ հաջող չէր", - նշել է Միքայելյանը։
Միևնույն ժամանակ, նա ուշադրություն է հրավիրել այն հանգամանքի վրա, որ այցը չի ուղեկցվել բարձր մակարդակի հանդիպմամբ: "Այս պահին նման հանդիպում տեղի չի ունեցել և, ամենայն հավանականությամբ, այն չի լինի այնքան ժամանակ, քանի դեռ հարաբերություններում էական առաջընթաց ի հայտ չի եկել։ Իսկ դա սահմանափակված է այն աշխարհաքաղաքական շրջանակով, որում այսօր հայտնվել է Հայաստանը", - կարծում է քաղաքագետը։
Նրա գնահատմամբ՝ Հայաստանի վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանի և Ռուսաստանի կառավարության նախագահ Միխայիլ Միշուստինի միջև տեղի ունեցած շփումները առայժմ հանգեցրել են հարաբերությունների մթնոլորտի խորհրդանշական բարելավման: ՌԴ-ի հետ հարաբերություններում Երեւանի համար առանցքային խնդիրների թվում Միքայելյանը նշել է ռուսական շուկայում հայկական բիզնեսի համար սահմանափակումների վերացումը եւ տնտեսական համագործակցության կարգավորումը:
"Խորհրդանշական ջերմացում է տեղի ունեցել, անհրաժեշտ արտահայտություններ են հնչել երկու կողմից։ Բայց հիմա պետք է հասնել կոնկրետ արդյունքների։ Հայաստանի համար անհրաժեշտ է վերացնել ռուսական շուկա տնտեսական մուտքի խոչընդոտները։ Սա լուրջ խնդիր է դարձել Հայաստանում շատերի համար", - ընդգծել է փորձագետը։
Քաղաքագետի խոսքով՝ Հայաստանի իշխանությունների համար կարևոր է նաև հասնել Մոսկվայի կողմից քաղաքական լեգիտիմացման՝ ընտրությունների արդյունքների ճանաչման միջոցով: Մինչդեռ, ռուսական կողմը շահագրգռված է Հայաստանում ռուսական բիզնեսի աշխատանքային պայմանների բարելավմամբ ։
Բացի այդ, փորձագետն անհրաժեշտ է համարում փոխել մթնոլորտը երկկողմ հարաբերություններում։ "Անհրաժեշտ է հաղթահարել անառողջ մթնոլորտը, երբ ցանկացած նախաձեռնություն, ցանկացած մարդ, այն ամենը, ինչ կապված է Ռուսաստանի հետ, Հայաստանի իշխանությունների կողմից անմիջապես մեկնաբանվում է որպես խնդրահարույց մի բան։ Սա ոչ համարժեք իրավիճակ է ստեղծում, քանի որ Հայաստանի տնտեսության զգալի մասը կապված է Ռուսաստանի հետ, ամենամեծ հայ համայնքը հենց այնտեղ է", - հայտարարել է Միքայելյանը։
Քաղաքագետն անդրադարձել է նաև Հայաստանի ինտեգրացիոն ընտրության հարցին, ուշադրություն հրավիրելով այն խնդիրների վրա, որոնք երկիրն ունեցել է Եվրասիական տնտեսական միության շրջանակներում:
"Մենք տեսնում ենք, որ թափանիվը պտտվում է, և արդեն Հայաստանից պահանջում են մինչև դեկտեմբերի 1-ը կողմնորոշվել ԵԱՏՄ իր ինտեգրացիոն կարգավիճակի հարցում։ Ռուսաստանը պահանջում է ոչ միայն Եվրամիությանն անդամակցելու վերաբերյալ հանրաքվե անցկացնել, այլեւ՝ քվեարկություն, որտեղ քաղաքացիներին կառաջարկվի փոխադարձ բացառող ընտրություն․ Եվրասիական տնտեսական միության անդամության պահպանում, թե Եվրամիությանն անդամակցելու գիծ", - նշել է նա։
Սակայն, Միքայելյանի կարծիքով, ներկա պայմաններում նման հանրաքվեի անցկացումը չի բխում Հայաստանի շահերից:
Ամփոփելով՝ փորձագետն ընդգծել է, որ այցի հաջողության մասին իրական հետեւություններ կարելի է անել միայն կոնկրետ արդյունքների ի հայտ գալուց հետո։
"Երբ ի հայտ գան արդյունքներ տնտեսական, բիզնես և քաղաքական ոլորտներում, այդ ժամանակ հնարավոր կլինի խոսել այցի հաջողության մասին։ Այս պահին, կարծում եմ, վաղաժամ է խոսել այդ մասին", - եզրափակել է քաղաքագետը։
Նշենք, որ ՀՀ վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը հուլիսի 6-ին աշխատանքային այցով մեկնել էր Ռուսաստանի Դաշնություն՝ Եկատերինբուրգում մասնակցելու Իննոպրոմ-2026 միջազգային արդյունաբերական ցուցահանդեսին և "Արդյունաբերություն 360. արտադրություն առանց սահմանների" լիագումար նստաշրջանին: Այցի շրջանակում կայացել է նրա հանդիպումը Ռուսաստանի կառավարության նախագահ Միխայիլ Միշուստինի հետ։ Սա Փաշինյանի առաջին այցն էր Ռուսաստան՝ 2026 թվականի Հայաստանի խորհրդարանական ընտրություններից հետո և Մոսկվայի ու Երևանի միջև լարվածության ֆոնին։