
Արմինֆո. Տեղեկատվական անվտանգության փորձագետ Արթուր Պապյանն ահազանգում է՝ Հայաստանի իշխանությունները նախաձեռնել են օրինագիծ, որը ենթադրում է քաղաքացիների հեռախոսների նկատմամբ լիակատար վերահսկողության սահմանում:
«Կառավարությունը հավանություն է տվել մի նախագծի, որով նախատեսվում է ստեղծել IMEI կոդերի միասնական տվյալների բազա։ Առաջին հայացքից հնչում է տեխնիկական և անվնաս՝ «պայքար ստվերի դեմ», «հեռախոսների գողության կանխում»։ Բայց եկեք տեսնենք, թե իրականում ինչ է պլանավորվում։
Առաջին՝ կստեղծվի հսկայական տվյալների բազա, որտեղ կմիավորվեն ձեր անձնագիրն ու անձնական տվյալները, ձեր հեռախոսի կոդը (IMEI) և ձեր բոլոր SIM/eSIM քարտերը։ Սա պարզապես հարկային գործիք չէ. այն պետությանը թույլ կտա ցանկացած պահի տեսնել, թե ով է ակտիվ ցանցում, որ սարքից և երբ»,- նշել է նա:
Երկրորդ՝ նրա խոսքով, եթե այս տվյալների բազան, որն ամեն րոպե պարունակում է 2,5 միլիոն օգտատերերի տվյալներ, խափանվի, օպերատորները ստիպված կլինեն անջատել ձեր կապը:
«Իսկ մենք գիտենք, թե ինչպես են աշխատում պետական տվյալների բազաները, օրինակ՝ առաջին դասարանցիների գրանցման տվյալների բազան, որն այս շաբաթ պետք է միաժամանակ սպասարկեր ընդամենը մոտ 20 000 ծնողի, բայց պարզապես դադարեց աշխատել։
Երրորդ՝ նախագծում կա վտանգավոր պահ. Ադմինիստրատորը կարող է «այլ թվային ծառայություններ» մատուցել պետական և տեղական ինքնակառավարման մարմիններին կամ նույնիսկ մասնավոր ընկերություններին՝ օգտագործելով այս բազայի տվյալները։ Այսինքն՝ տվյալները, որոնք իբր հավաքվում են «մաքսանենգության դեմ պայքարի» համար, վաղը կարող են օգտագործվել բոլորովին այլ, մեզ անհայտ նպատակներով։
Չորրորդ՝ ողջ հանրապետության հեռախոսների և քաղաքացիների տվյալների կենտրոնացումը մեկ վայրում ցանկացած կիբերհանցագործի երազանքն է։ Եթե այս տվյալների բազան կոտրվի (իսկ անխոցելի համակարգեր գոյություն չունեն), մեզանից յուրաքանչյուրի անվտանգությունը վտանգի տակ կհայտնվի»,- նշել է Պապյանը:
Միևնույն ժամանակ, նա փաստել է, որ նախագծի հեղինակները պնդում են, թե դա կօգնի գողությունների դեմ պայքարում, սակայն այստեղ նույնպես պետք է ազնիվ լինել։
«Ձեզնից կամ ձեր ընկերներից քանիսն են առերեսվել նման դեպքի. ձեր հեռախոսը գողացել են, դուք դիմել եք ոստիկանություն տուփով և IMEI կոդով, բայց այդպես էլ որևէ օգնություն չեք ստացել։ Մինչդեռ, ի սրտե վկայում եմ, որ եթե խոսքը վերաբերում է ցուցարարներին կամ քննադատաբար տրամադրված լրագրողներին, ապա հինգ րոպե անց նրանք IMEI-ով պարզում են նրանց գտնվելու վայրը և ցուցադրում իրենց ուժը»,- եզրափակել է Պապյանը: