Հայաստանի երկրորդ նախագահը կրկին հայտարարել է Աբխազիայով անցնող երկաթուղու գործարկման անհրաժեշտության մասին

Արմինֆո.Աբխազիայով անցնող երկաթուղու գործարկումը կտրուկ կնվազեցնի Հայաստանի կախվածությունն ադրբեջանական երկաթուղուց։ Այդ մասին հայտարարել է ՀՀ երկրորդ նախագահ, "Հայաստան" դաշինքի վարչապետի թեկնածու Ռոբերտ Քոչարյանը՝  "Արմենիա" հեռուստաընկերության հետ հարցազրույցում։

Պատասխանելով Աբխազիայով երկաթուղային հաղորդակցության բացման հնարավորության մասին հարցին, եւ՝ թե արդյոք այդ ճանապարհը կարող է դառնալ TRIPP նախագծի մաս, Քոչարյանը նշել է, որ դա առանձին ծրագիր է: "Ես փորձել եմ այն իրագործել ժամանակին։ Այն ժամանակ հանդիպում էի Շևարդնաձեի հետ (Վրաստանի նախագահ Էդուարդ Շևարդնաձե - խմբ.), դա սեպտեմբերն էր, արդեն չեմ հիշում, թե որ տարին էր՝ 2000-անների սկզբին։ Նա դեմ չէր ։ Բայց ասաց ՝ եթե պայմանավորվեք աբխազների հետ։ Բանակցություններ սկսեցինք աբխազների հետ ։ Արձինբան հիվանդ էր, բավականին ծանր: Նույն թվականին Վրաստանում տեղի ունեցավ իշխանափոխություն։ Իշխանության եկավ Միխեիլ Սահակաշվիլին, ով շատ ագրեսիվ էր տրամադրված այդ հարցում, եւ ծրագիրը կանգ առավ", - պատմել է Քոչարյանը, հավելելով, որ այդ նախագծի իրականացման հնարավորություն կա, եւ դրա իրականացումից բոլոր խաղացողները կշահեն ։ Քաղաքական գործիչն ընդգծել է, որ աբխազական երկաթուղու հարցը, պարզապես, պետք է հանել քաղաքական համատեքստից, տարածքային վեճի համատեքստից՝ շեշտը դնելով դրա տնտեսական բաղադրիչի վրա:

"Ի՞նչ կտա դա մեզ։ Դա զգալիորեն ՝ 700 կմ-ով ավելի կարճ ճանապարհ է դեպի ռուսական շուկա։ Միաժամանակ, Աբխազիայով անցնող ճանապարհի գործարկումը կտրուկ կնվազեցնի կախվածությունն ադրբեջանական երկաթուղուց։ Դա արմատապես փոխում է ամեն ինչ: Ավելի քիչ կախվածություն և ավելի լավ դիրքերից բանակցություններ Ադրբեջանի հետ։ Այս հարցով չզբաղվելը կարճատեսություն է կամ ինչ-որ պայմանավորվածություն, որպեսզի Հայաստանի համար ավելի լավ սխեմայով առաջ չգնանք։ Չեմ հասկանում, թե ինչու դրանով չեն զբաղվում", - եզրափակել է նա։

Հիշեցնենք, որ Օչամչիրի կոնտեյներային տերմինալը շահագործման է հանձնվել 2025 թվականի սկզբին։ Թեստային ռեժիմով արդեն մշակվել են 4 կոնտեյներային գնացքներ ՝ Ռուսաստանից երրորդ երկրներ և Թուրքիա արտահանման ռեժիմով։

Դեռևս 2021 թվականին խոսակցություններ էին շրջանառվում, որ Աբխազիայի խորհրդարանը դիմել է Ռուսաստանի Պետդումային, հայտարարելով, որ հանրապետությունը պատրաստ է իրավահավասար պայմաններով մասնակցել Աբխազիայի տարածքով Ռուսաստանի և Հայաստանի միջև երկաթուղային հաղորդակցության բացման նախագծին։

Բրիտանական International Alert ոչ կառավարական կազմակերպության հետազոտությունների համաձայն, 1991 թվականից չգործող Աբխազական երկաթուղու վերակառուցումը Սոչի-Սուխումի-Թբիլիսի-Երեւան երթուղով կարժենա 277,5 մլն դոլար, որը կհաջողվի փոխհատուցել ոչ շուտ, քան 100 տարի անց: 251 մլն դոլար է պահանջվում Փսոու-Ինգուրի 190 կիլոմետրանոց աբխազական հատվածի վերականգնման համար, մինչդեռ, Ինգուրիից մինչև Զուգդիդի ծախսերը կկազմեն ընդամենը 26,5 դոլար: Զուգդիդիից մինչև Թբիլիսի և այնուհետև մինչև Երևան ճանապարհն աշխատում է և վերանորոգման կարիք չունի։ Հատկանշական է, որ աբխազ փորձագետների պաշտոնական եզրակացությամբ այդ գումարը կազմում է 350-400 մլն դոլար, մինչդեռ, նրանց վրացի գործընկերները կարծում են, որ դրա համար կպահանջվի 73 մլն դոլարից ոչ ավելի: