Արմինֆո. «Միջազգային խաղաղության և բարօրության համար Թրամփի երթուղի» (TRIPP) նախագծի գործարկման հեռանկարները ԱՄՆ-ի և Իրանի միջև հակամարտության լույսի ներքո անամպ չեն։ Այս մասին ՏԱՍՍ-ին տված հարցազրույցում հայտարարել է ՌԴ ԱԳՆ ԱՊՀ երկրների չորրորդ դեպարտամենտի տնօրեն Միխայիլ Կալուգինը։
«Մի շարք փորձագետներ կարծում են, որ իրանա-ամերիկյան հակամարտության ֆոնին «Թրամփի ճանապարհի» գործարկման հեռանկարները միանշանակ չեն։ Նշվում է, որ բացի իր հյուսիսային սահմաններին ԱՄՆ-ի ներկայության նկատմամբ Իրանի բացասական վերաբերմունքից, Կենտրոնական Ասիայից դեպի Եվրոպա ձգվող երթուղու նկատմամբ ամերիկյան վերահսկողությունը, որի մի մասը պետք է դառնա «Թրամփի ճանապարհը», կարող է անվստահություն առաջացնել նաև ասիական գործընկերների մոտ։ Իսկ առանց չինական և ռուսական բեռների՝ նախագծում ներդրումների փոխհատուցումը չափազանց դժվար կլինի», - նշել է նա։
Կալուգինի խոսքով՝ այս հարցում կան նաև մի շարք օբյեկտիվ գործոններ, որոնք անհրաժեշտ է հաշվի առնել։ «Դա հայ-իրանական սահմանին ռուս սահմանապահների ներկայությունն է, ադրբեջանական երկաթուղու հետ անխափան միացման համար ռուսական ստանդարտի երկաթուղային գծերի անցկացման անհրաժեշտությունը, Հայաստանի երկաթուղային ցանցի կառավարման հարցում «ՀԿԵ» ՓԲԸ-ի մինչև 2038 թվականը գործող կոնցեսիան, Հայաստանի տարածքի ընդգրկվածությունը ԵԱՏՄ միասնական մաքսային տարածքում», - շարունակել է դիվանագետը։
Ընդհանուր առմամբ, այս նախագիծը՝ որպես տարանցիկ ուղի Ադրբեջանի հիմնական տարածքի և Նախիջևանի միջև Հայաստանի հարավով, դատարկ տեղում չի առաջացել, ընդգծել է Կալուգինը։ «Դրա հայտնվելուն նախորդել է երկամյա քրտնաջան աշխատանք Ռուսաստան - Ադրբեջան - Հայաստան ձևաչափի շրջանակներում, այն է՝ փոխվարչապետների համանախագահությամբ գործող եռակողմ աշխատանքային խմբի շրջանակներում։ Արդեն 2023 թվականին մենք շատ մոտ էինք այսպես կոչված Մեղրիի երթուղու գործարկմանը, որը պետք է ոչ միայն ապահովեր տարանցումը Հայաստանի հարավով դեպի Նախիջևան, այլև, ըստ էության, օղակեր հայկական և ադրբեջանական երկաթուղիները», - հավելել է նա։
Նրա խոսքով՝ սա հենց այն է, ինչին հիմա մեծ դժվարությամբ փորձում է հասնել Հայաստանը՝ հենվելով «Թրամփի ճանապարհի» վրա։ «Բայց խնդիրն այն է, որ հայ-ամերիկյան նախաձեռնությունը, ի տարբերություն «Մեղրիի երթուղու», ինքնաբերաբար չի նախատեսում հայկական և ադրբեջանական երկաթուղային ենթակառուցվածքների լիարժեք միացում։ Մեր մեղքը չէ, որ Երևանը 2023 թվականին գիտակցաբար սառեցրեց եռակողմ աշխատանքային խմբի աշխատանքը»։
Հունվարի 14-ին Հայաստանը հրապարակել է ԱՄՆ-ի հետ ստորագրված շրջանակային փաստաթուղթը՝ «Թրամփի երթուղի հանուն միջազգային խաղաղության և բարօրության» (TRIPP) նախագծի իրականացման վերաբերյալ։ Փաստաթուղթը նախատեսում է TRIPP Development Company-ի ստեղծում, որտեղ ԱՄՆ-ին կպատկանի բաժնետոմսերի 74%-ը, իսկ Հայաստանին՝ 26%-ը՝ 49 տարի ժամկետով մշակման իրավունքով։ Տեքստում հիշատակվում է նաև 2025 թ. օգոստոսի 8-ին ստորագրված «Խաղաղության հռչակագիրը», որը ներառում է տրանսպորտային միջանցքի ստեղծում։
Հիշեցնենք, որ 2025 թվականի օգոստոսի 8-ին Հայաստանի վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը և Ադրբեջանի նախագահ Իլհամ Ալիևը Վաշինգտոնում ստորագրեցին յոթ կետից բաղկացած համատեղ «Խաղաղության հռչակագիրը»։ Այն նախատեսում է համատեղ դիմում Եվրոպայում անվտանգության և համագործակցության կազմակերպությանը (ԵԱՀԿ)՝ ԵԱՀԿ Մինսկի գործընթացի և դրա հետ կապված կառույցների գործունեությունը դադարեցնելու վերաբերյալ, ինչպես նաև տրանսպորտային միջանցքի ստեղծում Հայաստանի տարածքով, որը կմիացնի Ադրբեջանը իր նախիջևանյան էքսկլավի հետ, որը շրջապատված է Հայաստանով, Թուրքիայով և Իրանով։
Քաղաքագետ․ Մինչ Փաշինյանը վստահեցնում է Ադրբեջանի հետ խաղաղության մասին, Բաքվում շարունակում են առաջ տանել Հայաստանի տարածքներն ադրբեջանցիներով բնակեցնելու նախագիծը
Քաղաքագետ․ Նոր իրավիճակում պաշտոնական Երևանը կարող է Բաքվին առաջարկել խաղաղության գործընթացը շարունակել առանց ՀՀ սահմանադրության շուրջ հանրաքվեի
Հայ փորձագետ․ Ժամանակակից աշխարհաքաղաքական մրցակցությունը տեղափոխվում է տարածքների վերահսկումից դեպի ենթակառուցվածքային հոսքերի վերահսկում
Արցախի մշակութային ժառանգության պաշտպանը Մոսկվային կոչ է արել արձագանքել օկուպացված ԼՂՀ-ում Ադրբեջանի կողմից Հայրենական մեծ պատերազմի հուշարձանների ոչնչացմանը
Գլխավոր դատախազությունը դիմել է ԿԸՀ ՝ Ռոբերտ Քոչարյանի նկատմամբ քրեական հետապնդմանը համաձայնության համար
Նիդերլանդների վարչապետն իր աջակցությունն է հայտնել Հայաստանում ժողովրդավարական բարեփոխումների և տնտեսական դիվերսիֆիկացման օրակարգին
"Ժառանգություն". ժամանակն է, որ Հայաստանի ընդդիմությունը ժողովրդին ներկայացնի իրավատեր այլընտրանք՝ լայն-քաղաքական ու վերկուսակցական, հավաքական նորովի առաջնորդությամբ
ԿԸՀ-ն չեզոքացրեց ԲՀԿ-ին. Ընտրությունների քվեարկության արդյունքներով Հայաստանի խորհրդարան կանցնի երեք քաղաքական ուժ
Մոսկվա. Հայաստանում ընտրություններն ուղեկցվել են ընդդիմության նկատմամբ աննախադեպ ճնշումներով
Փորձագետ․ Անգամ ԵԱՀԿ դիտորդները Հայաստանում ընտրությունների ժամանակ բազմաթիվ խախտումներ են արձանագրել
Մոսկվան կսպասի Հայաստանի ընտրությունների պաշտոնական արդյունքներին . Պեսկով
Անտոնիո Կոշտա․ ԵՄ-ն կշարունակի խորացնել գործընկերությունը Հայաստանի հետ՝ ընդլայնելով համագործակցությունը էներգետիկայի, առևտրի և թվայնացման ոլորտներում
Իսրայելի ԱԳ նախարարը շնորհավորել է Փաշինյանին
Թուրքիայի ԱԳՆ-ը մեկնաբանել է Հայաստանի ընտրությունների արդյունքները
Զախարովա․ Միջազգային դիտորդները չեն կարողանա լռություն պահպանել՝ Հայաստանում ընտրությունների ընթացքում ողջ ժողովրդի շահերի աղաղակող ոտնահարման ֆոնին
"Ուժեղ Հայաստանը" հանդես կգա հայտարարությամբ՝ իրական հաշվարկների ավարտից հետո․ Նարեկ Կարապետյան
