Փաշինյան. Հայաստանը կարևոր քայլ է անում միջազգային չափանիշներին համապատասխանող անձնագրային համակարգ ստեղծելու ճանապարհին

Արմինֆո. ՀՀ վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը աշխատանքային քննարկում է անցկացրել ՀՀ ներքին գործերի նախարար Արփինե Սարգսյանի հետ, որի ընթացքում ներկայացվել են Հայաստանում կենսաչափական անձնագրերի և նույնականացման քարտերի նոր համակարգի ներդրման ուղղությամբ կատարվող աշխատանքները:

Ինչպես հայտնում է կառավարության մամուլի ծառայությունը, քննարկումների ընթացքում վարչապետը նշել է, որ կենսաչափական անձնագրերի և նույնականացման քարտերի ներդրման գործընթացը գտնվում է ավարտական փուլում, և դրանք քաղաքացիներին հասանելի կլինեն 2026 թվականի աշնանից։

Արփինե Սարգսյանն իր հերթին ընդգծել է, որ նոր համակարգի ներդրման նպատակն է ապահովել անձը հաստատող փաստաթղթերի համապատասխանությունը միջազգային բարձր չափանիշներին, մասնավորապես՝ Քաղաքացիական ավիացիայի միջազգային կազմակերպության (ԻԿԱՕ) պահանջներին։ Նախարարի խոսքով՝ դա կբարձրացնի փաստաթղթերի հուսալիությունը, կպարզեցնի սահմանների հատումը և կնպաստի քաղաքացիների ազատ տեղաշարժին, այդ թվում՝ Եվրոպական միության հետ մուտքի արտոնագրերի ազատականացման գործընթացում:

Ներքին գործերի նախարարը նշել է, որ նոր համակարգի ներդրման շրջանակներում ստեղծվում է նաև ժամանակակից ենթակառուցվածք։ Ծրագիրն իրականացվում է պետություն-մասնավոր գործընկերության ձևաչափով։ Նոր անձնագրերը հագեցած կլինեն պաշտպանության բարձր մակարդակի մեխանիզմներով, ներառյալ անվտանգության բաղադրիչները, այդ թվում՝ ուլտրամանուշակագույն շերտերը։ Միաժամանակ ընդգծվել է, որ փաստաթղթի դիզայնն արտացոլում է հայկական ինքնությունը, պատմամշակութային ժառանգությունը և պետականության խորհրդանիշները։ Ըստ այդմ, առաջին հերթին արտացոլված են Հայաստանի Հանրապետության ուրվագծային քարտեզը, Մեսրոպ Մաշտոցի ստեղծած այբուբենը և «Ճանաչել զիմաստութիւն և զխրատ, իմանալ զբանս հանճարոյ» արտահայտությունը։

Վարչապետը ուշադրություն է հրավիրել այն փաստի վրա, որ որոշ տառեր պատկերված են ավելի մեծ, և դրա մեջ կա որոշակի միտք ու տրամաբանություն։ «Մասնավորապես, «Ա» տառը նշանակում է Ազատություն, Անկախություն, «Ե» տառը նշանակում է Աստված՝ ընդգծելով Աստծո դերը, «Ժ»-ն՝ Ժողովուրդ, «Ի»-ն՝ Ինքնիշխանություն, «Կ»-ն՝ Կյանք, «Հ»-ն՝ Հայաստան, «Մ»-ն՝ Մարդ, «Ջ»-ն՝ Ջուր։ Մենք նաև ցանկացել ենք ընդգծել «Օ» տառը որպես օրինականության խորհրդանիշ, քանի որ սկզբնական տարբերակում «Օ» տառը չկար, «Պ»-ն՝ Պետություն, «Ս»-ն՝ Սեր, «Ք»-ն՝ Քրիստոս՝ որպես քրիստոնեությունն ընդունած առաջին պետություն։ Իհարկե, նման շեշտադրումներ կարելի էր անել բոլոր տառերի հետ, բայց ընդհանուր առմամբ մենք կարծեցինք, որ նման շեշտադրումը միգուցե կընդգծի մեր ռազմավարությունները, պատկերացումները, ձգտումներն ու գաղափարները, ինչպես նաև որոշակի տարր կավելացնի դիզայնի մեջ», — ասել է Հայաստանի կառավարության ղեկավարը։

Շարունակելով ներկայացնել փաստաթղթի տարբեր էջերում տեղադրված պատկերները՝ նշվել է, որ այն սկսվում է հայոց տոհմաբանությամբ՝ Հայկ Նահապետի պատկերով և Գեղամա լեռներում ու Ուխտասարում հայտնաբերված պետրոգլիֆներով (ժայռապատկերներով), որոնք բավականին հին պատմություն ունեն։ Ներկայացված է նաև պատմության հաջորդ կարևոր հանգրվանը՝ Երևանի հիմնադրման մասին սեպագիր արձանագրությունը, որը հայկական ինքնության և պատմության շատ կարևոր մասն է։ Ընդգծվել է, որ Էրեբունի ամրոցի պատկերը վերականգնվել է գիտնականների կողմից։ Այնուհետև ներկայացված են Արտաշեսյան շրջանի սահմանաքարերը, որոնց վրա առկա են արամեական արձանագրություններ։ Քարի ձևն ու դիրքը նույնպես ձևավորվել են գիտնականների հետ խորհրդակցությունների արդյունքում. դրանք ներկայացնում են այդ ժամանակաշրջանի կենսակերպն ու գյուղատնտեսությունը։ Շեշտվել է, որ քարի ընտրությունը պատահական չէ. այն նույնիսկ այդ ժամանակաշրջանում եղել է պետական և իրավական շատ կարևոր գործիք, քանի որ փաստել է պետության գոյությունը, պետական կառավարման էությունը, ինչպես նաև այդ շրջանում իրականացված հողային բարեփոխումները։ Հաջորդ էջում ներկայացված է Մայր Աթոռ Սուրբ Էջմիածինը՝ խորհրդանշելով 301 թվականին քրիստոնեության ընդունումը որպես պետական կրոն։ Քրիստոնեության ընդունման տարեթիվը շեշտվում է որպես հայկական ինքնության և պատմության առանցքային բաղադրիչներից մեկը։

Ըստ արարողակարգային առաջնահերթության տրամաբանության՝ ներկայացված են ժամանակակից պետականության խորհրդանիշները՝ Հանրապետության նախագահի նստավայրը, Կառավարությունը, Ազգային ժողովը, Սահմանադրական դատարանը։ Պատկերված են նաև Երևանի «Կասկադը» և Ալեքսանդր Թամանյանը՝ որպես ժամանակակից քաղաքաշինության նահապետ։

Փաստաթղթերում առկա է նաև անդրադարձ մարզերին։ Այբբենական կարգով ներկայացված են հետևյալ մարզերը. Արագածոտնի մարզը՝ իր չորս գագաթներով, Արարատի մարզը՝ Խոր Վիրապով՝ քրիստոնեության կարևորագույն կենտրոններից մեկով, Արմավիրի մարզը՝ լավաշ թխելու գործընթացով, այգիներով ու պտղատու այգիներով, Գեղարքունիքի մարզը՝ Սևանա լճով և 10-րդ դարի Բերդկունք ամրոցով, Կոտայքի մարզը՝ Գառնիի հեթանոսական տաճարով, Լոռու մարզը՝ Լոռի Բերդ ամրոցով, Շիրակի մարզը՝ պատմական կենտրոնի փողոցով և ֆայտոնի հայտնի տեսարանով, Սյունիքի մարզը՝ Բաղաբերդ ամրոցով, Տավուշի մարզը՝ կամրջով, Վայոց Ձորի մարզը՝ Ջերմուկի ջրվեժով և Ջերմուկի խորհրդանիշ հայտնի եղնիկով։ Վարչապետն ընդգծել է, որ պատմամշակութային այս բոլոր հուշարձանների միջոցով փորձ է արվել ապահովել Հայաստանի դիմանկարի բազմազանությունն ու բազմակողմանիությունը։

Ընդգծվել է, որ կենսաչափական անձնագրերի ներդրմանը զուգահեռ նախատեսվում է նաև սահմանային անցակետերում սահմանահատման ավտոմատացված անհպում համակարգերի ներդրում, ինչը զգալիորեն կպարզեցնի և կարդյունավետացնի քաղաքացիների տեղաշարժը:

Ամփոփելով քննարկումները՝ պետության ղեկավարը նշել է, որ այս քայլով Հայաստանը կարևոր փուլ է հաղթահարում ժամանակակից, անվտանգ և միջազգային չափանիշներին համապատասխանող անձնագրային համակարգի ստեղծման ճանապարհին: