Արմինֆո. 2023 թվականի աշնանն Արցախի բնակչության բռնի տեղահանումը Հայոց ցեղասպանության պերմանենտ քաղաքականության օղակ է։ Այդ մասին Երևանում կայացած մամլո ասուլիսում հայտարարել է "Արցախ" միություն հասարակական կազմակերպության ղեկավար, ԼՂՀ նախկին օմբուդսմեն Արտակ Բեգլարյանը:
Նա ուշադրություն է հրավիրեց այն հանգամանքի վրա, որ այսօր առավել հաճախ օգտագործվում է էթնիկ զտում տերմինը և արցախցիների հետ տեղի ունեցածի համատեքստում հազվադեպ է օգտագործվում ցեղասպանություն բառը: Քանի որ, ինչպես պարզաբանել է Բեգլարյանը, ընդունված է համարել, որ ցեղասպանությունը մեծ թվով զոհեր է ենթադրում։ Մինչդեռ, ըստ Բեգլարյանի, ցեղասպանությունը չի սահմանափակվում զոհերի թվով, այլ հաշվի է առնում նաև մտադրություններն ու դրանց հետևանքները:
"Արցախ" միություն հասարակական կազմակերպության ղեկավարը կոչ է արել 2020 թվականից սկսած իրադարձությունները բաժանել 5 փուլի: "Առաջին փուլը 2020 թվականի սեպտեմբերի 27-ից մինչեւ նոյեմբերի 9-ը ռազմական ագրեսիան է (44-օրյա պատերազմ) ։ Երկրորդ փուլը ՝ 2020 թվականի նոյեմբերի 10 - ից մինչև 2022 թվականի դեկտեմբերի 12-ը, ավելի պասիվ փուլ է, որի շրջանակներում օկուպացված տարածքներում ակտիվորեն տեղի էր ունենում հայկական հետքի ոչնչացում, ինչպես նաև ռազմաքաղաքական սողանցքների որոնման փորձեր էին իրականացվում ՝ Արցախի մնացած մասը օկուպացնելու և այնտեղ մնացած հայ բնակչությանը ֆիզիկապես կամ հոգեբանորեն ոչնչացնելու համար։ Երրորդ փուլը շրջափակումն է, որը ցեղասպանական ակտիվ գործողությունների օրինակ է։ Չորրորդ փուլը 2023 թվականի սեպտեմբերի 19-20-ի ռազմական ագրեսիան է և Արցախի ողջ հայ բնակչության բռնի տեղահանումը ։ Եվ, վերջապես, հինգերորդ փուլը, որում արցախցիները գտնվում են մինչ օրս, օկուպացված Արցախում մշակութային ժառանգության և սեփականության ոչնչացումն է և զուգահեռաբար Հայաստանի իշխանությունների մեղսակցությամբ տեղի ունեցածը թաքցնելու փորձը", - նշել է Բեգլարյանը։
"Արցախ" միության ղեկավարը ուշադրություն է հրավիրել այն փաստի վրա, որ նշված դեպքերն առնչվում են "Ցեղասպանության հանցագործությունը կանխարգելելու և պատժելու մասին" կոնվենցիայի 2-րդ հոդվածի 1-ին մասին, որը ենթադրում է էթնիկ խմբի առանձին անդամների սպանություն, ինչը, նրա խոսքով, տեղի է ունեցել 2020թ., 2023թ. ռազմական գործողությունների, ինչպես նաև շրջափակման միջոցով: Այդ առումով Նա նաև հիշեցրել է, որ այսօր բռնի անհետացած են համարվում 80 քաղաքացիական անձինք, 2020 թվականին սպանվել է մոտ 100 քաղաքացիական անձ, 2023 թվականին՝ 21:
Կոնվենցիայի 2-րդ հոդվածի "Բ" մասը նշում է էթնիկ խմբին մարմնական կամ այլ դիտավորյալ վնաս պատճառելը: Ադրբեջանի ագրեսիայի ընթացքում արձանագրվել են քաղաքացիական անձանց վիրավորման հարյուրավոր դեպքեր։ Ընդ որում, այստեղ արժե առանձնացնել նաեւ հոգեբանական ահաբեկչությունը, այդ թվում՝ մեդիա ռեսուրսների միջոցով գլխատման եւ այլ խոշտանգումների տեսարանների տարածման շրջանակներում", - հիշեցրել է Բեգլարյանը։
Այդ ամենը, նրա ասելով, արձանագրվել է ոչ միայն իրենց, այլև միջազգային հանրության և տարբեր փորձագետների ու իրավապաշտպան կազմակերպությունների կողմից: Ինչպես հիշեցրել է "Արցախ միություն" կազմակերպության ղեկավարը, օրինակ, իրավապաշտպան Խուան Մենդեսը 2023 թվականի նոյեմբերին հրապարակված զեկույցում կատարվածը որակել է որպես ցեղասպանություն և հստակ արձանագրել, որ Արցախի բնակչությանը հոգեբանական լուրջ վնաս է պատճառվել։ "Ցեղասպանության ակտի ապացույց է նաև Արցախի ռազմաքաղաքական ղեկավարության գերեվարումը", - հավելել է Բեգլարյանը:
Այդ առնչությամբ նա նշել է, որ այսօր անհրաժեշտ է շարունակել պայքարը հանուն արդարության և հայ ժողովրդի դեմ հետագա ցեղասպանական գործողությունները կանխելու համար: "Բացի այդ, անհրաժեշտ է պաշտպանել մեր մշակութային ժառանգությունը և շարունակել բարձրացնել Արցախի բնակչության վերադարձի հարցը ։ Ցեղասպանության կանխարգելման գլխավոր պայմանը հայատյացության քաղաքականության վերացումն է, որը ադրբեջանական ռազմավարության գաղափարական հիմքն է: Եվ իհարկե, Հայաստանի հզորացումը ՝ հաշվի առնելով պատմական դասերը", - եզրափակել է Բեգլարյանը։
Հիշեցնենք, որ 2023 թվականի սեպտեմբերի 19-ին Ադրբեջանը "հակաահաբեկչական գործողության" պատրվակով լայնածավալ ագրեսիա նախաձեռնեց Արցախի նկատմամբ, որը հանգեցրեց ԼՂՀ լիակատար հայաթափման։ Դրան նախորդել էր հանրապետության գրեթե 10-ամսյա շրջափակումը։ 2020 թվականի աշնանը սկսված թշնամական ագրեսիայից հետո, որը 2023 թվականի սեպտեմբերին ավարտվեց Արցախի ամբողջական էթնիկ զտմամբ, ավելի քան 150 հազար արցախցիներ զրկվեցին հայրենիքից և դարձան փախստական ։
Քաղաքագետ․ Նոր իրավիճակում պաշտոնական Երևանը կարող է Բաքվին առաջարկել խաղաղության գործընթացը շարունակել առանց ՀՀ սահմանադրության շուրջ հանրաքվեի
Հայ փորձագետ․ Ժամանակակից աշխարհաքաղաքական մրցակցությունը տեղափոխվում է տարածքների վերահսկումից դեպի ենթակառուցվածքային հոսքերի վերահսկում
Փորձագետ. Քաղաքների կայուն զարգացման համար անհրաժեշտ է ընդլայնել որոշումների կայացմանը բնակիչների մասնակցության մեխանիզմները
Քաղաքական գործիչ․ Հայաստանի երրորդ նախագահի հայտարարությունն ընդդիմությանը կարող է զրկել Փաշինյանին իշխանությունից զրկելու միակ քաղաքական հիմքից
"Ժառանգություն". ժամանակն է, որ Հայաստանի ընդդիմությունը ժողովրդին ներկայացնի իրավատեր այլընտրանք՝ լայն-քաղաքական ու վերկուսակցական, հավաքական նորովի առաջնորդությամբ
ԿԸՀ-ն չեզոքացրեց ԲՀԿ-ին. Ընտրությունների քվեարկության արդյունքներով Հայաստանի խորհրդարան կանցնի երեք քաղաքական ուժ
Մոսկվա. Հայաստանում ընտրություններն ուղեկցվել են ընդդիմության նկատմամբ աննախադեպ ճնշումներով
Փորձագետ․ Անգամ ԵԱՀԿ դիտորդները Հայաստանում ընտրությունների ժամանակ բազմաթիվ խախտումներ են արձանագրել
Մոսկվան կսպասի Հայաստանի ընտրությունների պաշտոնական արդյունքներին . Պեսկով
Անտոնիո Կոշտա․ ԵՄ-ն կշարունակի խորացնել գործընկերությունը Հայաստանի հետ՝ ընդլայնելով համագործակցությունը էներգետիկայի, առևտրի և թվայնացման ոլորտներում
Իսրայելի ԱԳ նախարարը շնորհավորել է Փաշինյանին
Թուրքիայի ԱԳՆ-ը մեկնաբանել է Հայաստանի ընտրությունների արդյունքները
Զախարովա․ Միջազգային դիտորդները չեն կարողանա լռություն պահպանել՝ Հայաստանում ընտրությունների ընթացքում ողջ ժողովրդի շահերի աղաղակող ոտնահարման ֆոնին
"Ուժեղ Հայաստանը" հանդես կգա հայտարարությամբ՝ իրական հաշվարկների ավարտից հետո․ Նարեկ Կարապետյան
Ռուսաստանի սենատոր․ Ընտրությունների ժամանակ իշխող կուսակցության կողմից խախտումների վերաբերյալ ընդդիմադիր ուժերի բողոքները մնացել են անպատասխան
Հայաստանի վարչապետը շարունակում է շնորհավորանքներ ստանալ խորհրդարանական ընտրություններում տարած հաղթանակի կապակցությամբ
ԱՊՀ ՄԽՎ խորհրդի քարտուղարության ղեկավար. Հայաստանում խորհրդարանական ընտրությունների քարոզարշավի չափազանց դժվար մթնոլորտը ուղեկցվեց զանգվածային ձերբակալություններով
