ՀԱԿ փոխնախագահ․ TRIPP-ը միակողմանի աշխարհաքաղաքական շահերի վրա հիմնված մոդել է

Արմինֆո. Թրամփի երթուղին (TRIPP) խոցելի մոդել է, որը հիմնված է միակողմանի աշխարհաքաղաքական շահերի վրա: Այդ մասին Երևանում կայացած մամլո ասուլիսում հայտարարել է Հայ ազգային կոնգրեսի (ՀԱԿ) փոխնախագահ, քաղաքական ուժի վարչապետի թեկնածու Լևոն Զուրաբյանը' ներկայացնելով "Ինքնիշխան խաղաղության" հայեցակարգը:

Խոսելով TRIPP-ի մասին՝ Զուրաբյանն ուշադրություն է հրավիրել այն հանգամանքի վրա, որ հաղորդակցության այդ մոդելը սպառնալիք է ներկայացնում, քանի որ արդյունքում նախագծից դուրս են հայտնվել բազմաթիվ երկրներ, որոնք իրենց շահերն ունեն տարածաշրջանում: Մասնավորապես, Ռուսաստանը, Իրանը, Չինաստանը և Հնդկաստանը: "Արդեն այսօր մենք տեսնում ենք նման մոտեցման հետևանքները։ Եվ պարզ դարձավ, որ մեր երկրից հեռու երաշխավորի վրա խաղադրույքը չի կարող աշխատանքային լինել, այդ թվում ՝ անվտանգության տեսանկյունից։ Բացի այդ, մենք համոզված ենք, որ սա քաղաքական նախագիծ է, որը նպատակ ունի կապել ԱՄՆ - ն Միջին Ասիայի շուկաների հետ, ստեղծել թուրքական միջանցք, մեկուսացնել Իրանին եւ Ռուսաստանին Հարավային Կովկասից", - ուշադրություն է հրավիրել քաղաքական գործիչը։

Փոխարենը, ըստ նրա, ՀԱԿ-ն առաջարկում է իրականացնել TRIPP + BRICS մոդելը։ Այսինքն, ինչպես պարզաբանել է կուսակցության փոխնախագահը, պետք է համաձայնեցնել բոլոր աշխարհաքաղաքական խաղացողների շահերը։ "Եվ դրա համար Սյունիքում պետք է կառուցվի ոչ թե, այսպես կոչված, "Զանգեզուրի միջանցք", որը ձեռնտու կլինի միայն Արևմուտքին, Թուրքիային և Ադրբեջանին, այլ՝ "Զանգեզուրի տրանսպորտային հանգույց" (ՀՀ առաջին նախագահ Լևոն Տեր-Պետրոսյանի առաջարկած մոտեցումը՝ որպես այլընտրանք, այսպես կոչված, "Զանգեզուրի միջանցքին - խմբ.")։ Այս երթուղին կապահովի նաև հաղորդակցություն "Հյուսիս-հարավ" ուղղությամբ, որը Հայաստանը Իրանի տարածքով կկապի Պարսից ծոցի հետ. այսօր մենք տեսնում ենք, թե որքան կարևոր է այդ հաղորդակցությունը", - պարզաբանել է Զուրաբյանը։

Նման խաղաղաշինությունը, նրա խոսքով, կստեղծի աշխարհաքաղաքական հավասարակշռություն եւ կապահովի Հայաստանի համար անկախ հաղորդակցություն Պարսից ծոցով ՝ շրջանցելով Ադրբեջանն ու Թուրքիան։ "Սա այն մոդելն է, որը մենք առաջարկում ենք ինքնիշխան խաղաղության հայեցակարգի շրջանակներում։ Սա միակ մոդելն է, որը, մեր համոզմամբ, կաշխատի", - նշել է ՀԱԿ փոխնախագահը։

Հիշեցնենք, որ 2025 թվականի օգոստոսի 8-ին Հայաստանի վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը և Ադրբեջանի նախագահ Իլհամ Ալիևը Վաշինգտոնում ստորագրել են յոթ կետից բաղկացած համատեղ "Խաղաղության հռչակագիր"։ Այն նախատեսում է համատեղ դիմում Եվրոպայի անվտանգության եւ համագործակցության կազմակերպությանը (ԵԱՀԿ) ԵԱՀԿ Մինսկի գործընթացի եւ դրա հետ կապված կառույցների դադարեցման մասին, ինչպես նաեւ Հայաստանի տարածքով տրանսպորտային միջանցքի ստեղծում, որը կկապի Ադրբեջանն իր նախիջեւանյան էքսկլավի հետ, որը շրջապատված է Հայաստանով, Թուրքիայով եւ Իրանով։

Հավելենք, որ հունվարի 14-ին Հայաստանի ԱԳՆ-ը հրապարակել է Վաշինգտոնում սստոորագրված «Թրամփի ուղի՝ հանուն միջազգային խաղաղության և բարգավաճման» (ԹՐԻՓՓ) նախագծի` Հայաստան-ԱՄՆ իրականացման շրջանակի հրապարակման վերաբերյալ համատեղ հայտարարությունը։ 12 էջանոց փաստաթղթում ներկայացված են նախագծի հիմնական նպատակները և դրա գործունեության մեխանիզմները։ Մասնավորապես, ընդգծվում է, որ Հայաստանը մտադիր է թույլատրել և աջակցել ԹՐԻՓՓ զարգացման ընկերության հիմնմանը։ «Ակնկալվում է, որ ընկերությունը պատասխանատու կլինի ԹՐԻՓՓ-ի զարգացման համար՝ 49 տարի նախնական ժամկետով նրան տրամադրվող կառուցապատման իրավունքով։ Հայաստանը մտադիր է ԱՄՆ-ին առաջարկել ԹՐԻՓՓ զարգացման ընկերության 74% մասնաբաժինը և պահպանել 26% մասնաբաժինը։ Ակնկալվում է, որ այս համագործակցությունը կերկարաձգվի ևս 50 տարով՝ Հայաստանի կառավարությանը հավելյալ սեփականության տրամադրմամբ նրա մասնաբաժինը դարձնելով 49%։ Ակնկալվում է, որ ԹՐԻՓՓ զարգացման ընկերության բաժնետերերի փոփոխությունը (ներառյալ մասնաբաժինների վաճառք, նվիրատվություն, միավորում, անջատում, վերակազմակերպում կամ որևէ այլ իրավական կամ փաստացի գործողություն) և վերջնական շահույթի սեփականատերերի փոփոխությունը ենթակա կլինի Հայաստանի և ԱՄՆ կառավարությունների հետ նախօրոք համաձայնեցմանը», - ասվում է փաստաթղթում։